1. Daire: 2942 sayılı Kanunun 30’uncu Maddesi, Karar Düzeltme-İncelenmeksizin Ret

T.C. D A N I Ş T A Y BİRİNCİ DAİRE Esas No : 2021/852 Karar No : 2021/736 Anahtar Kelimeler : -2942 sayılı Kanunun 30’uncu Maddesi, -Karar Düzeltme-İncelenmeksizin Ret Özeti: 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30’uncu maddesi uyarınca Dairemizce verilen kararın iptalinin ya da düzeltilmesinin istenemeyeceği hakkında.

K A R A R Karayolları Genel Müdürlüğü ile Trabzon İli, Yomra Belediye Başkanlığı arasında çıkan uyuşmazlığın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30’uncu maddesi hükmüne göre çözümlenmesine ilişkin Dairemizin 26.4.2017 tarih ve E:2017/827, K:2017/782 sayılı kararının iptali veya düzeltilmesi istemini içeren … Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili Av. …'in 21.4.2021 tarihli dilekçesi ve ekleri, Dairemizin 26.4.2017 tarih ve E:2017/827, K:2017/782 sayılı kararı da dikkate alınarak Tetkik Hakimi Safiye Bircan'ın açıklamaları dinlenildikten sonra incelendi; Gereği görüşülüp düşünüldü: 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30’uncu maddesinde, kamu tüzel kişilerinin ve kurumlarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak veya irtifak haklarının diğer bir kamu tüzel kişisi ya da kurumunca kamulaştırılamayacağı, ihtiyacı olan idarenin 8’inci maddeye göre tespit edilen bedeli ödeyeceğini de belirterek mal sahibi idareye yazılı olarak başvuracağı, mal sahibi idare devire muvafakat etmez veya altmış gün içinde cevap vermez ise anlaşmazlığın alıcı idarenin başvurusu üzerine Danıştay ilgili idari dairesince incelenerek kesin karara bağlanacağı hükmüne yer verilmiştir. Bu hüküm, münhasıran kamu tüzel kişileri ve kurumları arasında, bunların sahip oldukları taşınmazların ihtiyacı olan idareye devri konusunda ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların çözümlenmesini düzenlemiş, anılan hüküm bu uyuşmazlıkların çözümü için dava yolunu değil, Danıştayın yargısal görevleri olmayan idari dairesini yani Birinci Daireyi görevli kılarak söz konusu uyuşmazlıkların dava dışı bir usulle çözümlenmesini öngörmüştür. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31’inci maddesinin üçüncü şahısların davaya katılmaları konusunda atıf yaptığı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 66’ncı maddesinde, üçüncü kişilerin, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla müdahil olarak davada yer alabilecekleri, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla tahkikat sona erinceye kadar, fer'i müdahil olarak davada yer alabileceği, 69’uncu maddesinde de, müdahilin de yer aldığı asıl davada hükmün taraflar hakkında verileceği kurallarına yer verilmiştir. Dilekçe ile Dairemiz kayıtlarının incelenmesinden, Karayolları Genel Müdürlüğünün 21.3.2017 tarih ve E.83478 sayılı yazısıyla Yomra Belediye

Başkanlığından, Çarşıbaşı- Trabzon- Araklı Devlet Yolu yapım sahasında kalan Belediyeye ait Yomra İlçesi, Sancak Mahallesi, … ada, … parsel sayılı, 4.898,93 m² yüzölçümlü taşınmazın yol inşaat ve emniyet sahasında kalan 205,19 m²'lik kısmının devrinin istenildiği, bu istemin Yomra Belediye Başkanlığının 30.3.2017 tarih ve 678 sayılı yazısıyla reddedilmesi üzerine Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 7.4.2017 tarihli dilekçesiyle 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30’uncu maddesi hükmüne göre uyuşmazlığın çözümlenmesi talebiyle Dairemize başvurulduğu, Dairemizin 26.4.2017 tarih ve E:2017/827, K:2017/782 sayılı kararıyla, konumu belirtilen taşınmazın bir kısmının Çarşıbaşı- Trabzon- Araklı Devlet Yolu yapım sahasında kaldığı, Karayolları Genel Müdürlüğünün yol ve emniyet sahası tesis etmek amacıyla söz konusu taşınmazın 205,19 m²'lik kısmına ihtiyacı olduğu, Yomra Belediye Başkanlığı tarafından da bu taşınmazın devri istenilen kısmına ihtiyaç duyulduğu yolunda herhangi bir açıklamada bulunulmadığı gerekçesiyle istemin kabulü ile Trabzon İli, Yomra İlçesi, Sancak Mahallesi, … ada, … parsel sayılı, 4.898,93 m² yüzölçümlü taşınmazın, Çarşıbaşı-Trabzon-Araklı Devlet Yolunun yol ve emniyet sahasına isabet eden 205,19 m²'lik kısmının, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30’uncu maddesi uyarınca Karayolları Genel Müdürlüğüne devrine karar verildiği, … Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin, Danıştay Genel Yazı İşleri Müdürlüğünce 3.4.2021 tarihinde kayda alınan dilekçesinde ise, Dairemizin E:2017/827 esasında kayıtlı dosyaya talep eden yanında müdahil olarak katılamadığını belirterek Dairemizin 26.4.2017 tarih ve E:2017/827, K:2017/782 sayılı kararının iptalini veya Belediyeye ait Yomra İlçesi, Sancak Mahallesi, … ada, … parsel sayılı, 4.898,93 m² yüzölçümlü taşınmazın yol inşaat ve emniyet sahasında kalan 53,21 m2'lik kısmının kamulaştırılması kararının düzeltilmesini istediği görülmüştür. Ancak, 2942 sayılı Kanunun 30’uncu maddesi gereğince mülkiyet devri ve irtifak hakkı tesisi talepleriyle Dairemize başvurabilecek tarafın ve mal sahibinin yalnızca kamu tüzel kişileri veya kurumları olabileceği, yani, özel hukuk tüzel kişisi olan … Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin Yomra Belediye Başkanlığına ait anılan taşınmazın devrini talep eden Karayolları Genel Müdürlüğü yanında müdahil olarak bulunmasına olanak bulunmadığı, kaldı ki, 2575 sayılı Danıştay Kanunu uyarınca Danıştayın idari dairesi olarak görev yapan Danıştay Birinci Dairesinin, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30’uncu maddesi gereğince yaptığı incelemenin ve verdiği kararların yargısal nitelikte olmadığı, söz konusu incelemenin yargısal bir işlevi olmadığı gibi bu incelemede, yargılamaya ilişkin usul

kurallarının uygulanmasına da olanak bulunmadığı, dava niteliğinde olmayan söz konusu uyuşmazlıklarda kamu tüzel kişisi veya kurumu olmayan gerçek ve tüzel şahısların müdahil olarak yer alamayacakları, yargısal nitelikte olmayan Daire kararlarımız üzerine yargılamaya ilişkin usul hükümlerinin uygulanamayacağı, bu kararlar hakkında karar düzeltme yoluna başvurulamayacağının da açık olduğu anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, … Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili Av.…'in isteminin incelenmeksizin reddine, dilekçe ve ekleri ile kararın bir örneğinin adı geçene gönderilmesine 18.5.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.