1. Daire: 2942 Sayılı Kanunun 30’uncu Maddesi, İade, Danıştay Kanunu

T.C. D A N I Ş T A Y BİRİNCİ DAİRE Esas No : 2020/797 Karar No : 2020/585 Anahtar Kelimeler : -2942 Sayılı Kanunun 30’uncu Maddesi, -İade, -Danıştay Kanunu Özeti : 2942 sayılı Kanunun 30’uncu maddesi kapsamında Danıştaya yapılan başvuruda, mal sahibi idareden talep edilen taşınmazın konumu, miktarı ve hangi ayni hak suretiyle taşınmazın kullanılmak istendiğinin açıkça belirtilmesi gerektiği hakkında. K A R A R Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ile Kamu İhale Kurumu arasında çıkan uyuşmazlığın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30’uncu maddesi hükmüne göre çözümlenmesi isteğine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun 30.4.2020 dilekçesinde aynen; "AÇIKLAMALAR: Müvekkil Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, 20/01/2001 tarihli 4628 sayılı Kanunla, elektrik, doğal gaz, petrol ve Lpg türündeki enerji kaynaklarının sürekli, güvenli ve çevreyle uyumlu şekilde tüketici ve sair kurum ve kuruluşların kullanımına sunulmasının sağlanması amacıyla kurulmuştur. Müvekkil Kurum’un 31/07/2007 tarih ve 1298 sayılı karan ile verilmiş olan, DAG/1298/162 numaralı, 5216 sayılı Kanunla belirlenen Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırlarını kapsayan bölgeye ilişkin, Dağıtım Lisansı kapsamında, Ankara’da doğal gaz dağıtım hizmetleri … Doğalgaz Dağıtım Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. tarafından yürütülmektedir. İlgili mevzuat ve fiili durum kapsamında yapılacak değerlendirmede, söz konusu dağıtım faaliyetinin kamu hizmeti vasfına haiz olduğu kabul edilmelidir.

Yukarıda belirtilen lisansın kapsadığı alanda dağıtım şebekesinin kurulabilmesi için gerekli olan ve mülkiyeti Kamu İhale Kurumu’na ait 1 adet aşınmaza ilişkin olarak müvekkil Kurum’un 21/04/2016 tarihli ve 6230-13 sayılı kararı ile (Ek-1) 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 30. maddesinin uygulanmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine mülkiyet hakkı sahibi kuruma ilgili belgeler ile birlikte yazılan talep yazısına cevaben alınan yazıda (Ek-2,) kurumlarına ait taşınmazın devrine muvafakat verilmemiş olup, söz konusu ret yazısına istinaden Dairenize başvurmak gerekliliği doğmuştur. İlgili ayni hak tesis işleminden sonra lehine kullanım hakkı verilecek olan dağıtım şirketi (… doğalgaz Dağıtım Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.), 4646 Sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu gereği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun yayınladığı tebliğ, karar ve yönetmelikler ile aynı kanunun Geçici 3. Maddesine 25.5.2007 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5669 Sayılı Kanun ile eklenen (e) bendi doğrultusunda, doğal gaz dağıtım faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla kurulmuştur, 4646 sayılı Kanunun amacı; aynı kanunim 1. maddesinde, “doğal gazın kaliteli, sürekli, ucuz, rekabete dayalı esaslar çerçevesinde çevreye zarar vermeyecek şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, doğal gaz piyasasının serbestleştirilerek mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir doğal gaz piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin sağlanması” olarak ifade edilmiştir. Bu durumda, mal sahibi Kurum tarafından ilgili talebimizin reddedilmesi, söz konusu kanunlarla tesisi amaçlanan kamu yararının ihlali anlamına gelmekte olup, Dairenizce yapılacak inceleme sonucu taşınmaz üzerinde ayni hak tesisine dair karar verilmesi gerektiği kanaatindeyiz. SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda arz ve izah edilen ve Sayın heyetinizce re’sen dikkate alınacak diğer sebeplerle, Ankara İli Yenimahalle İlçesi Çerçideresi … Ada … Parsel numaralı taşınmaz üzerinde talep olunan ayni hakkın 2942 sayılı Kanunun 30. maddesine göre tesisi yönünde karar verilmesini saygılarımızla arz ve talep ederiz." denilmektedir. Konuyla ilgili olarak Dairemizde yapılan toplantıya Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Grup Başkanı … ve Enerji Uzmanı …, Devlet Su İşleri (DSİ) 32. Şube Müdürlüğünde Başmühendis …, Sakarya Valiliği Milli

Emlak Müdür Yardımcısı …, … Doğalgaz Personeli … ve … ile … firması personeli …'ın sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra; Gereği Görüşülüp Düşünüldü: 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30’uncu maddesinde, kamu tüzel kişilerinin ve kurumlarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak veya irtifak haklarının diğer bir kamu tüzel kişisi ya da kurumunca kamulaştırılamayacağı, bunlara ihtiyacı olan idarenin 8’inci maddeye göre tespit edilen bedeli ödeyeceğini de belirterek mal sahibi idareye yazılı olarak başvuracağı, mal sahibi idare devire muvafakat etmez veya altmış gün içinde cevap vermez ise anlaşmazlığın alıcı idarenin başvurusu üzerine Danıştay ilgili idari dairesince incelenerek kesin karara bağlanacağı hükmü yer aldığından, uyuşmazlığın karara bağlanabilmesi için bu taşınmaz mala hangi kamu tüzel kişisinin veya kurumunun daha fazla ihtiyacı olduğunun belirlenmesi gerekmektedir. Dosyanın incelenmesinden, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 21.2.2019 tarih ve 8444-41 sayılı kararıyla, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 31.7.2007 tarih ve 1298 sayılı kararı uyarınca Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırlarını kapsayan dağıtım bölgesinde doğal gaz dağıtım faaliyeti yapmak üzere … Doğal Gaz Dağıtım Anonim Şirketine verilen DAG/1298/162 numaralı dağıtım lisansı kapsamında yer alan dağıtım sisteminin kurulabilmesi için gerekli olan ve ekli listede belirtilen taşınmazla ilgili olarak 2942 sayılı Kanunun 30’uncu maddesinin uygulanmasına karar verildiği, bu karar gereğince de Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun 3.2.2020 tarih ve E.5458 sayılı yazısı (bu başvuru yazısı dosyada bulunmamakla birlikte, resmi yazışmalarda yazının tarih ve sayısı, içeriğiyle ilgili yeterli bilgi mevcut olduğundan kararımızda bu yazıya yer verilmiştir.) ile Kamu İhale Kurumundan, kullanım hakkı … Doğal Gaz Dağıtım Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketine ait olmak üzere Kamu İhale Kurumuna ait Ankara İli, Yenimahalle İlçesi, Çerçideresi Mahallesi, … ada, … parsel sayılı, 11.211,00 m2 taşınmazın 710,29 m2'lik kısmında Hazine adına irtifak hakkı tesis edilmesinin talep edildiği, Kamu İhale Kurumunun 6.4.2020 tarih ve E.2020/5775 sayılı yazısıyla EPDK'ye Kurumun en az 30.000 m2 kapalı alana sahip hizmet binası ihtiyacı bulunduğu, binanın inşa edileceği söz konusu taşınmazın 710,29 m2'lik kısmında doğalgaz sistemi kurulmak üzere bu kısmın adı geçen Şirkete devrinin bu amacı tamamen imkansız kılacağı belirtilerek talebin reddedildiği, bunun üzerine EPDK tarafından taşınmazda 2942 sayılı

Kanunun 30’uncu maddesi uyarınca irtifak hakkı tesisi istemiyle Dairemize başvurulduğu belirlenmiştir. Ancak, EPDK tarafından Dairemize hitaben yazılan 30.4.2020 tarihli dilekçenin "DİLEKÇE KONUSU" başlıklı kısmında, "... 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunun 30. maddesinin 2. fıkrasına istinaden, Ankara İli Yenimahalle İlçesi Çerçideresi, … Ada … Parsel numaralı taşınmaz üzerinde irtifak hakkı tesisine dair müvekkil Kurum tarafından yapılan başvurunun ilgili idare tarafından reddedilerek devre muvafakat verilmemesi üzerine konu hakkında karar verilmesi talebidir." denilerek söz konusu taşınmazla ilgili talebin irtifak hakkı tesisi olduğunun belirtildiği, dilekçe içeriğinde, "... kurumlarına ait taşınmazın devrine muvafakat verilmemiş olup, söz konusu ret yazısına istinaden Dairenize başvurmak gerekliliği doğmuştur." ve "... taşınmaz üzerinde ayni hak tesisine dair karar verilmesi gerektiği kanaatindeyiz ..." denildiği, dilekçenin "SONUÇ VE İSTEM" kısmında da, "... talep olunan ayni hakkın 2942 sayılı Kanunun 30. maddesine göre tesisi yönünde karar verilmesini saygılarımızla arz ve talep ederiz." ifadesinin kullanıldığı, söz konusu taleple ilgili olarak 2942 sayılı Kanunun 30’uncu maddesi gereğince mal sahibi idareye yapılan (Kamu İhale Kurumunun 6.4.2020 tarih ve E.2020/5775 sayılı yazısında bu yazının 3.2.2020 tarih ve 5458 sayılı yazı olduğu belirtilmiştir.) başvuru dilekçesinin Danıştaya gönderilen dosyaya eklenmediği, devir istemiyle mal sahibi idareye yapılan başvuruda taşınmazın mülkiyetine mi, taşınmazda irtifak hakkı tesisine mi ihtiyaç duyulduğu yolunda nasıl bir açıklama yapıldığının bilinemediği, Kamu İhale Kurumunun 6.4.2020 tarih ve E.2020/5775 sayılı cevabi yazısına göre, taşınmazla ilgili istemin devir istemi olduğu sonucuna ulaşıldığı, söz konusu taşınmaz için kıymet takdir komisyonunca 177.572,50 TL bedel takdir edilmesinin de bu kanaati güçlendirdiği, ancak 2942 sayılı Kanunun 30’uncu maddesi uyarınca mal sahibi idareye yapılacak başvuruda ihtiyaç duyulan taşınmazın tam olarak konumu, ihtiyaç duyulan miktarı, takdir edilen bedeli ve hangi suretle taşınmazın edinilmek istendiğinin (irtifak hakkı tesisi ya da mülkiyet devri gibi) hiçbir yoruma imkan vermeden açıklanması, Danıştaya yapılacak başvuruda da aynı açıklıkla istemin belirtilmesi gerektiği, olayda ise, söz konusu taşınmazda irtifak hakkı tesisi mi yoksa mülkiyet hakkı devri mi talep edildiğinin açıkça belirtilmediği, devir sözcüğünün mülkiyet devrine, ayni hak tesisinin ise irtifak hakkı tesisini ifade ettiğine dikkat edilmeden her iki kavram da kullanılarak Danıştaya başvuru dilekçesinin hazırlandığı, talep dilekçesinde söz konusu taşınmazın kaç m2'lik kısmının talep edildiği hususunun bile

yazılmadığı, kaldı ki, EPDK tarafından Kamu İhale Kurumuna hitaben yazılan 3.2.2020 tarih ve E:5458 sayılı başvuru dilekçesinin dahi dosyaya eklenmediği anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, belirtilen eksiklikler giderilerek 2942 sayılı Kanunun 30’uncu maddesine uygun olarak yeniden düzenlenecek başvuru dilekçesiyle ve tüm bilgi, belge eksiklikleri tamamlanarak yeniden Dairemize başvurulması gerektiğinden, EPDK'ye iade edilmek üzere dosyanın Danıştay Başkanlığına sunulmasına 11.6.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.