1. Daire: Cumhurbaşkanı Kararı, Kesin Korumalı Hassas Alan, Tahribat

T.C. D A N I Ş T A Y BİRİNCİ DAİRE Esas No : 2020/1231 Karar No : 2020/1088 Anahtar Kelimeler : -Cumhurbaşkanı Kararı, -Kesin Korumalı Hassas Alan, -Tahribat Özeti : Cumhurbaşkanlığı kararı ile kesin korunacak hassas alanda kalan Belediye taşınmazının Hazineye devri gerektiği hakkında. K A R A R Rize İli, Çamlıhemşin Belediye Başkanlığı ile aralarında çıkan uyuşmazlığın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30’uncu maddesine göre çözümlenmesi istemine ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığına izafeten Rize Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün 22.7.2020 tarihli dilekçesinde aynen; "Çamlıhemşin Belediye Başkanlığı'na ait Rize ili Çamlıhemşin İlçesi Kaplıca Mahallesi … ada … parsel sayılı taşınmazın da aralarında bulunduğu 21.614 m2'lik alan 10.09.2019 tarih ve 1517 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile Kesin Korunacak Hassas Alan olarak belirlenmiş olup 11.09.2019 tarihli ve 30885 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak ilan edilmiştir. Doğu Karadeniz Bölgesi için önemli bir turizm alanı olan doğayla bütünleşik olarak yapılmış yerel mimarisi ile ön plana çıkan ve geleneksel bir değer teşkil bahse konu Kesin Korunacak Hassas Alanın son zamanlarda turistik ve kültürel etkinlikler nedeniyle yoğun bir antropojenik baskı altında olduğu, insan faaliyetleri sonucu bozulma ve tahrip olma riski yüksek bu alanda telafisi güç hatta imkansız doğa tahribatı olmaması adına 20.9.2019 tarih ve 220548 sayılı Bakanlık Makam Olur'u ile Kamu Yararı kararı alınarak kamulaştırılmasına karar verilmiştir.

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun "Bir İdareye Ait Taşınmaz Malın Diğer İdareye Devri" başlıklı 30. maddesi; "Kamu tüzel kişilerinin ve kurumlarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak veya irtifak haklarının diğer bir kamu tüzel kişisi veya kurumu tarafından kamulaştırılamaz. Taşınmaz mala, kaynak veya irtifak hakkına ihtiyacı olan idare, 8’inci madde uyarınca bedelini tespit eder. Bu bedel esas alınarak ödeyeceği bedeli de belirterek mal sahibi idareye yazılı olarak başvurur. Mal sahibi idare devire muvafakat etmez veya altmış gün içinde cevap vermez ise anlaşmazlık, alıcı idarenin başvurusu üzerine Danıştayın ilgili idari dairesince incelenerek kesin karara bağlanır." hükmüne amirdir. İşbu madde kapsamında Komisyon tarafından 204,29 m2 yüz ölçümlü taşınmazın tamamı için 306.435,00 TL olarak belirlenen bedel karşılığı taşınmazın Hazine adına devredilmesi istemi 10.12.2019 tarih ve 9798 sayılı yazı ile davalı idareye bildirilmiş ancak devire muvafakat verilmediği gibi aradan geçen 60 günlük sürede de ilgililerden herhangi bir yanıt alınamamıştır. Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle, Çamlıhemşin Belediye Başkanlığı adına kayıtlı Rize İli Çamlıhemşin İlçesi Kaplıca Mahallesi … ada … parsel sayılı taşınmazın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu 30. maddesi uyarınca Hazine adına devrinin sağlanması amacıyla Sayın Mahkemenize başvurma zorunluluğu doğmuştur. HUKUKİ SEBEPLER : 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu md. 30, md. 8 ve ilgili mevzuat ve yönetmelik hükümleri. DELİLLER : Kamulaştırma Kararı, Kıymet Takdiri Raporu, Devir talebine dair idareye yazılan yazı, Taşınmaza İlişkin Tapu Kayıtları ve taşınmazı gösteren fotoğraflar ve her türlü yasal delil. SONUÇ VE İSTEM : Mülkiyeti davalı idareye ait Rize İli Çamlıhemşin İlçesi Kaplıca Mahallesi … ada … parsel sayılı taşınmazın Kamulaştırma Kanunu 30. maddesi uyarınca Hazine adına devrine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim." denilmekte olup konu incelenerek; Gereği Görüşülüp Düşünüldü: 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30’uncu maddesinde, kamu tüzel kişilerinin ve kurumlarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak veya irtifak haklarının diğer bir kamu tüzel kişisi veya kurumu tarafından kamulaştırılamayacağı, taşınmaz mala, kaynağa veya irtifak hakkına ihtiyacı olan idarenin 8’inci madde uyarınca bedelini tespit edeceği, bu bedel esas

alınarak ödeyeceği bedeli de belirterek mal sahibi idareye yazılı olarak başvuracağı, mal sahibi idare devire muvafakat etmez veya altmış gün içinde cevap vermez ise anlaşmazlığın, alıcı idarenin başvurusu üzerine Danıştayın ilgili idari dairesince incelenerek kesin karara bağlanacağı hükmü yer aldığından, uyuşmazlığın karara bağlanabilmesi için bu taşınmaz mala hangi kamu tüzel kişisinin veya kurumunun daha fazla ihtiyacı olduğunun belirlenmesi gerekmektedir. Korunan Alanların Tespit, Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmeliğin "Tanımlar ve Kısaltmalar" başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (o) bendinde; Kesin Korunacak Hassas Alanlar, "Bölgesel, ulusal veya dünya ölçeğinde olağanüstü ekosistemlerin, türlerin, habitat ve jeolojik jeomorfolojik özelliklerin korunduğu, genel olarak insan etkisi olmadan meydana gelmiş, insan faaliyetleri sonucu bozulma veya tahrip olma riski yüksek olan alanlar" olarak tanımlanmış, "Kesin Korunacak Hassas Alanların Ayırt Edici Özellikleri" başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, "Kaynak değerlerinin korunması için; alan kullanımı ve alana tüm etkilerin sınırlandırıldığı, gerektiğinde insanların bölgeye girişlerinin engellendiği, bilimsel araştırmalar, eğitim ya da çevresel izleme amacıyla özel önlemler alınarak korunacak kara, su, deniz alanları olup, Cumhurbaşkanı kararı ile ilan edilerek yapı yasağı getirilen mutlak korunması gereken alanlardır." hükmü yer almıştır. Dosyanın incelenmesinden, Çamlıhemşin Belediye Başkanlığı adına kayıtlı Rize İli, Çamlıhemşin İlçesi, Kaplıca (Ayder) Mahallesi, … ada, … parsel sayılı, 204,29 m2 yüzölçümlü, tarla vasıflı taşınmazın da aralarında bulunduğu 21.614 m2'lik alanın, 10.9.2019 tarih ve 1517 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile Kesin Korunacak Hassas Alan olarak belirlendiği ve 11.9.2019 tarihli ve 30885 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak ilan edildiği, Çevre ve Şehircilik Bakanının 20.9.2019 tarih ve 220548 sayılı oluruyla da, "Doğu Karadeniz Bölgesi için önemli bir turizm alanı olan doğayla bütünleşik olarak yapılmış yerel mimarisi ile ön plana çıkan bahse konu Kesin Korunacak Hassas Alanın son zamanlarda bilinirliğinin artmasıyla birlikte özellikle turistik anlamda bölgeyi ziyaret eden yerli- yabancı turistler ve kültürel etkinlikler nedeniyle yoğun bir antropojenik baskı altında olduğu, insan faaliyetleri sonucunda bozulma veyahut tahrip olma riski yüksek bu alanın kullanımından kaynaklı telafisi güç hatta imkansız doğa tahribatı olmaması için söz konusu alanda kalan taşınmazların kamulaştırılmasında kamu yararı bulunduğuna ve işlemlere başlanılmasına karar verildiği, bu karar uyarınca Rize Çevre ve Şehircilik İl

Müdürlüğünün 5.12.2019 tarih ve E.9630 sayılı yazısıyla Çamlıhemşin Belediye Başkanlığından, söz konusu taşınmazın bedeli peşin ödenmek suretiyle pazarlıkla satın alınmak istenildiğinin bildirildiği, Belediye Başkanlığının 9.12.2019 tarih ve 1984 sayılı cevabi yazısında ise, Kamulaştırma Kanununun 30’uncu maddesi gereğince taşınmaz için tespit edilen m² bedelinin ve taşınmaza ödenecek bedelin bildirilmesinin istenildiği, bunun üzerine İl Müdürlüğünün 10.12.2019 tarih ve E.9798 sayılı yazısıyla Belediye Başkanlığından, taşınmazın tamamının 306.435,00 TL bedel karşılığında Hazine adına devrinin istenildiği, bu yazıya Belediye Başkanlığınca altmış gün içerisinde cevap verilmemesi üzerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı adına Rize Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından söz konusu taşınmazın devri konusunda ortaya çıkan uyuşmazlığın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30’uncu maddesine göre çözümlenmesi istemiyle Dairemize başvurulduğu görülmüştür. Bu durumda, Çamlıhemşin Belediye Başkanlığına ait Rize İli, Çamlıhemşin İlçesi, Kaplıca (Ayder) Mahallesi, … ada, … parsel sayılı, 204,29 m2 yüzölçümlü taşınmazın, 11.9.2019 tarihli ve 30885 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak ilan edilen 10.9.2019 tarih ve 1517 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile Kesin Korunacak Hassas Alan olarak belirlenen alanda kaldığı, söz konusu alanın, dolayısıyla devri istenilen taşınmazın, insan faaliyetleri sonucunda bozulma veya tahrip olma riski yüksek, yapı yasağı getirilen mutlak korunması gereken alanlardan olması nedeniyle Hazineye devrinin gerektiği, bu bağlamda Çevre ve Şehircilik Bakanlığının söz konusu taşınmaza ihtiyacı olduğu anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle Çevre ve Şehircilik Bakanlığının isteminin kabulü ile Çamlıhemşin Belediye Başkanlığına ait Rize İli, Çamlıhemşin İlçesi, Kaplıca (Ayder) Mahallesi, … ada, … parsel sayılı, 204,29 m2 yüzölçümlü taşınmazın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30’uncu maddesi uyarınca Hazineye devrine ve dosyanın Danıştay Başkanlığına sunulmasına 17.9.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.