Anayasa Mahkemesi, 2026/59 E., 2026/55 K.

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı : 2026/59

Karar Sayısı : 2026/55

Karar Tarihi : 26/3/2026

R.G. Tarih - Sayı : Tebliğ edildi.

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN: Kayseri 2. İdare Mahkemesi

İTİRAZIN KONUSU: 19/4/2012 tarihli ve 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun’un 6. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkralarında yer alan “…ve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve dava konusu etmeksizin kabul edenler…” ibarelerinin Anayasa’nın 35., 36. ve 40. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptallerine karar verilmesi talebidir.

OLAY: Hak sahipliğinin kaldırılmasına yönelik işlemin iptali talebiyle açılan davada itiraz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu kanısına varan Mahkeme, iptalleri için başvurmuştur.

I. İPTALİ İSTENEN KANUN HÜKÜMLERİ

Kanun’un 6. maddesinin itiraz konusu kuralların da yer aldığı ilgili kısmı şöyledir:

“Hak sahibi, başvuru ve doğrudan satış

MADDE 6 – (1) 2/B alanlarında bulunan taşınmazlar hakkında bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenen güncelleme listelerine veya kadastro tutanaklarına ya da kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre oluşturulan tapu kütüklerinin beyanlar hanesine göre; bu taşınmazların 31/12/2011 tarihinden önce kullanıcısı ve/veya üzerindeki muhdesatın sahibi olarak gösterilen kişilerden bu taşınmazları satın almak için süresi içerisinde idareye başvuran ve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve dava konusu etmeksizin kabul edenler bu Kanuna göre hak sahibi sayılır.

(2) 2/B alanlarında bulunan taşınmazlar hakkında bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra düzenlenecek güncelleme listelerine veya kadastro tutanaklarına ya da kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre oluşturulacak tapu kütüklerinin beyanlar hanesine göre; bu taşınmazların 31/12/2011 tarihinden önce kullanıcısı ve/veya üzerindeki muhdesatın sahibi olarak gösterilecek kişilerden bu taşınmazları satın almak için süresi içerisinde idareye başvuran ve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve dava konusu etmeksizin kabul edenler de hak sahibi sayılır.

…”

II. İLK İNCELEME

1. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü hükümleri uyarınca yapılan ilk inceleme toplantısında başvuru kararı ve ekleri, Raportör Oğuz ÇAKAR tarafından hazırlanan ilk inceleme raporu, itiraz konusu kanun hükümleri okunup incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

2. Anayasa’nın 152. ile 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 40. maddelerine göre bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin hükümlerini Anayasa’ya aykırı görmesi ya da taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varması durumunda bu hükümlerin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkilidir. Ancak anılan maddeler uyarınca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurabilmesi için elinde yöntemince açılmış ve mahkemenin görevine giren bir davanın bulunması, iptali talep edilen kuralın da o davada uygulanacak olması gerekir. Uygulanacak kural ise bakılmakta olan davanın değişik evrelerinde ortaya çıkan sorunların çözümünde veya davayı sonuçlandırmada olumlu ya da olumsuz yönde etki yapacak nitelikteki kurallardır.

3. 2/B alanlarında bulunan taşınmazlar hakkında 6292 sayılı Kanun’un 6. maddesinin (1) numaralı fıkrasında bu Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten önce, (2) numaralı fıkrasında ise Kanun’un yürürlüğe girmesinden sonra düzenlenen güncelleme listeleri veya kadastro tutanakları ya da kesinleşmiş mahkeme kararları uyarınca oluşturulan tapu kütüklerinin beyanlar hanesine göre ilgili taşınmazların 31/12/2011 tarihinden önce kullanıcısı ve/veya üzerindeki muhdesatın sahibi olarak gösterilen kişilerden bu taşınmazları satın almak için süresi içinde idareye başvuran ve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve dava konusu etmeksizin kabul edenlerin Kanun’a göre hak sahibi sayılacağı düzenlenmiştir.

4. İtiraz yoluna başvuran Mahkeme 6292 sayılı Kanun’un 6. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkralarında yer alan “…ve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve dava konusu etmeksizin kabul edenler…” ibarelerinin iptallerini talep etmiştir.

5. Bakılmakta olan davaya konu taşınmaz 27/12/2023 tarihinde düzenlenen Kadastro Tutanağı’na göre oluşturulan tapu kütüğüne kaydedilmiştir. Dolayısıyla anılan taşınmaz Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten sonra kesinleşen Kadastro Tutanağı’na göre oluşturulan tapu kütüğüne kaydedildiğinden 6292 sayılı Kanun’un (1) numaralı fıkrasının itiraz konusu “…ve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve dava konusu etmeksizin kabul edenler…” ibaresinin bakılmakta olan davada uygulanma imkânı bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu ibareye yönelik itiraz başvurusunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.

6. Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 26/11/2025 tarihli ve E.2025/236, K.2025/227 sayılı kararıyla anılan maddenin (2) numaralı fıkrasında yer alan itiraz konusu “…ve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve dava konusu etmeksizin kabul edenler…” ibaresinin iptaline karar verilmiş olup söz konusu karar 9/3/2026 tarihli ve 33191 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Bu itibarla itiraz konusu ibareye yönelik iptal talebinin konusunun kalmadığı anlaşıldığından bu ibareye yönelik başvuru hakkında ise karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekir.

III. HÜKÜM

19/4/2012 tarihli ve 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun’un 6. maddesinin;

A. (1) numaralı fıkrasında yer alan “…ve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve dava konusu etmeksizin kabul edenler…” ibaresinin itiraz başvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulanma imkânı bulunmadığından bu ibareye yönelik başvurunun Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,

B. (2) numaralı fıkrasında yer alan “…ve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve dava konusu etmeksizin kabul edenler…” ibaresine yönelik itiraz başvurusu hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

26/3/2026 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

​

Başkan

Kadir ÖZKAYA

Başkanvekili

Basri BAĞCI

Başkanvekili

İrfan FİDAN

​

Üye

Engin YILDIRIM

Üye

Rıdvan GÜLEÇ

Üye

Recai AKYEL

​

Üye

Yusuf Şevki HAKYEMEZ

Üye

Yıldız SEFERİNOĞLU

Üye

Selahaddin MENTEŞ

​

Üye

Kenan YAŞAR

Üye

Muhterem İNCE

Üye

Yılmaz AKÇİL

​

Üye

Ömer ÇINAR

Üye

Metin KIRATLI