Uluslararası Koruma Başvurusunun Kabul Edilemez Bulunması

Kapsam

Uluslararası Koruma Başvurusunun Kabul Edilemez Bulunması yönünden kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem, zorunlu idari başvuru, görev ve yetki, dava süresi, hukuka uygunluk denetimi, yürütmenin durdurulması ve kararın uygulanması birlikte ele alınır. Uluslararası koruma başvurusu yalnız kanunda sayılan mükerrer başvuru, başka ülkede koruma, ilk iltica ülkesi veya güvenli üçüncü ülke gibi koşullar somut ve kişisel incelemeyle gerçekleşiyorsa kabul edilemez bulunabilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, uluslararası koruma başvurusunun kabul edilemez bulunması konusunda 19 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

İdari İşlemin Hukukî Niteliği ve Denetim Sınırı

İncelemenin ilk ölçütü “uluslararası koruma başvurusu yalnız kanunda sayılan mükerrer başvuru, başka ülkede koruma, ilk iltica ülkesi veya güvenli üçüncü ülke gibi koşullar somut ve kişisel incelemeyle gerçekleşiyorsa kabul edilemez bulunabilir” kuralıdır. Önceki başvuru veya başka ülke geçişi tek başına yeterli değildir; yeni olay ve deliller, aile üyelerinin durumu, ülkeye kabul güvencesi, etkili korumaya erişim, geri gönderme riski ve kırılganlık ayrı değerlendirilir. Ayrıca “uluslararası koruma kayıt ve mülakat tutanakları, önceki başvuru ve kararlar, tercüman kaydı, yeni olay ve belgeler, aile bağları, menşe ve üçüncü ülke bilgileri, kabul güvenceleri, sağlık ve kırılganlık raporları, tebliğ ve itiraz belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Uluslararası Koruma Başvurusunun Kabul Edilemez Bulunması bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu: m.61-65, 72, 78-80

Uluslararası koruma başvurusunun kabul edilemez bulunması kapsamında m.61-65, 72, 78-80 hükümleri uluslararası koruma ve kabul edilemez başvuru bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu: m.7, 27 ve 31

Uluslararası koruma başvurusunun kabul edilemez bulunması kapsamında m.7, 27 ve 31 hükümleri idari dava ve geçici koruma bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası: m.17, 36 ve 40

Uluslararası koruma başvurusunun kabul edilemez bulunması kapsamında m.17, 36 ve 40 hükümleri kötü muamele yasağı ve etkili başvuru bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Yetki, Şekil, Sebep, Konu ve Maksat Denetimi

Uluslararası koruma başvurusu yalnız kanunda sayılan mükerrer başvuru, başka ülkede koruma, ilk iltica ülkesi veya güvenli üçüncü ülke gibi koşullar somut ve kişisel incelemeyle gerçekleşiyorsa kabul edilemez bulunabilir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için uluslararası koruma kayıt ve mülakat tutanakları, önceki başvuru ve kararlar, tercüman kaydı, yeni olay ve belgeler, aile bağları, menşe ve üçüncü ülke bilgileri, kabul güvenceleri, sağlık ve kırılganlık raporları, tebliğ ve itiraz belgeleri ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Göç İdaresi Başkanlığı uluslararası koruma edilemez bulunması resmî kayıtları yönünden uluslararası koruma başvurusu yalnız kanunda sayılan mükerrer başvuru, başka ülkede koruma, ilk iltica ülkesi veya güvenli üçüncü ülke gibi koşullar somut ve kişisel incelemeyle gerçekleşiyorsa kabul edilemez bulunabilir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Önceki başvuru veya başka ülke geçişi tek başına yeterli değildir; yeni olay ve deliller, aile üyelerinin durumu, ülkeye kabul güvencesi, etkili korumaya erişim, geri gönderme riski ve kırılganlık ayrı değerlendirilir.

“Danıştay uluslararası koruma edilemez bulunması emsal taraması yönünden önceki başvuru veya başka ülke geçişi tek başına yeterli değildir; yeni olay ve deliller, aile üyelerinin durumu, ülkeye kabul güvencesi, etkili korumaya erişim, geri gönderme riski ve kırılganlık ayrı değerlendirilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Uluslararası koruma kayıt ve mülakat tutanakları, önceki başvuru ve kararlar, tercüman kaydı, yeni olay ve belgeler, aile bağları, menşe ve üçüncü ülke bilgileri, kabul güvenceleri, sağlık ve kırılganlık raporları, tebliğ ve itiraz belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete uluslararası koruma edilemez bulunması yürürlük denetimi yönünden uluslararası koruma kayıt ve mülakat tutanakları, önceki başvuru ve kararlar, tercüman kaydı, yeni olay ve belgeler, aile bağları, menşe ve üçüncü ülke bilgileri, kabul güvenceleri, sağlık ve kırılganlık raporları, tebliğ ve itiraz belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları üzerinden sınanır. İşlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

İşlem Dosyası ve Teknik İspat

Uluslararası koruma kayıt ve mülakat tutanakları, önceki başvuru ve kararlar, tercüman kaydı, yeni olay ve belgeler, aile bağları, menşe ve üçüncü ülke bilgileri, kabul güvenceleri, sağlık ve kırılganlık raporları, tebliğ ve itiraz belgeleri.

Bu delil öncelikle “uluslararası koruma başvurusu yalnız kanunda sayılan mükerrer başvuru, başka ülkede koruma, ilk iltica ülkesi veya güvenli üçüncü ülke gibi koşullar somut ve kişisel incelemeyle gerçekleşiyorsa kabul edilemez bulunabilir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Göç İdaresi Başkanlığı uluslararası koruma edilemez bulunması resmî kayıtları yönünden uluslararası koruma kayıt ve mülakat tutanakları, önceki başvuru ve kararlar, tercüman kaydı, yeni olay ve belgeler, aile bağları, menşe ve üçüncü ülke bilgileri, kabul güvenceleri, sağlık ve kırılganlık raporları, tebliğ ve itiraz belgeleri” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu.

“Danıştay uluslararası koruma edilemez bulunması emsal taraması yönünden bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Zorunlu İdari Başvuru, İtiraz ve Cevap Belgeleri ile Elektronik Başvuru Alındıları.

“Resmî Gazete uluslararası koruma edilemez bulunması yürürlük denetimi yönünden zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları” kaydı, “uluslararası koruma kayıt ve mülakat tutanakları, önceki başvuru ve kararlar, tercüman kaydı, yeni olay ve belgeler, aile bağları, menşe ve üçüncü ülke bilgileri, kabul güvenceleri, sağlık ve kırılganlık raporları, tebliğ ve itiraz belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

İdari Başvurudan Yargısal Denetime

İdarenin dayandığı kabul edilemezlik bendini belirleyip o bendin her koşulunu başvurucunun kişisel olgusu, yeni delili ve ülke güvencesiyle ayrı ayrı karşılaştırmak.

Bu aşamada uluslararası koruma kayıt ve mülakat tutanakları, önceki başvuru ve kararlar, tercüman kaydı, yeni olay ve belgeler, aile bağları, menşe ve üçüncü ülke bilgileri, kabul güvenceleri, sağlık ve kırılganlık raporları, tebliğ ve itiraz belgeleri ile işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları arasındaki bağ incelenir. “Göç İdaresi Başkanlığı uluslararası koruma edilemez bulunması resmî kayıtları yönünden idarenin dayandığı kabul edilemezlik bendini belirleyip o bendin her koşulunu başvurucunun kişisel olgusu, yeni delili ve ülke güvencesiyle ayrı ayrı karşılaştırmak” adımından sonra yürütmenin durdurulması ve esas kararın uygulanma takvimi ayrıca tutulmalıdır.

Kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması.

“Danıştay uluslararası koruma edilemez bulunması emsal taraması yönünden kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması” işlemi yürütülürken tebliğ, husumet, kesin işlem ve varsa ön karar başvurusu birlikte denetlenir. Eksik bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu, bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi isteminin dinlenebilirliğini etkileyebilir.

İşlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi.

“Resmî Gazete uluslararası koruma edilemez bulunması yürürlük denetimi yönünden işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi” işlemi, idari denetimin ayrı bir aşamasıdır. Zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları dosyaya alınmalı; kesin işlem, zorunlu idari başvuru, görevli yargı yeri ve dava süresi belirlenmelidir.

Tebliğ, İdari Başvuru ve Dava Süresi

İdari itiraz ve dava süreleri karar türü ile tebliğe göre derhal doğrulanmalı; sınır dışı veya geri gönderme riski varsa geçici tedbir yolları eş zamanlı korunmalıdır.

“Göç İdaresi Başkanlığı uluslararası koruma edilemez bulunması resmî kayıtları yönünden idari itiraz ve dava süreleri karar türü ile tebliğe göre derhal doğrulanmalı; sınır dışı veya geri gönderme riski varsa geçici tedbir yolları eş zamanlı korunmalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. İdarenin dayandığı kabul edilemezlik bendini belirleyip o bendin her koşulunu başvurucunun kişisel olgusu, yeni delili ve ülke güvencesiyle ayrı ayrı karşılaştırmak yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Danıştay uluslararası koruma edilemez bulunması emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

İptal, Tam Yargı ve Yürütmenin Durdurulması

Kabul edilemezlik kararının iptali, başvurunun esastan incelenmesi, sınır dışı işleminin durdurulması, mülakatın usulüne uygun yenilenmesi ve etkili başvuru tedbiri.

“Göç İdaresi Başkanlığı uluslararası koruma edilemez bulunması resmî kayıtları yönünden kabul edilemezlik kararının iptali, başvurunun esastan incelenmesi, sınır dışı işleminin durdurulması, mülakatın usulüne uygun yenilenmesi ve etkili başvuru tedbiri” sonucu isteniyorsa kararın idarece nasıl uygulanacağı işlem, kişi ve dönem bakımından açık olmalıdır. Dayanak kayıt uluslararası koruma kayıt ve mülakat tutanakları, önceki başvuru ve kararlar, tercüman kaydı, yeni olay ve belgeler, aile bağları, menşe ve üçüncü ülke bilgileri, kabul güvenceleri, sağlık ve kırılganlık raporları, tebliğ ve itiraz belgeleri, temel ölçüt ise “uluslararası koruma başvurusu yalnız kanunda sayılan mükerrer başvuru, başka ülkede koruma, ilk iltica ülkesi veya güvenli üçüncü ülke gibi koşullar somut ve kişisel incelemeyle gerçekleşiyorsa kabul edilemez bulunabilir” olacaktır.

Bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi.

“Danıştay uluslararası koruma edilemez bulunması emsal taraması yönünden bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi” isteminin işlemin hangi kısmına ve hangi hukuka aykırılık nedenine dayandığı açıklanmalıdır. Bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu bulunmadığında talep varsayımla genişletilmemelidir.

Telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması.

“Resmî Gazete uluslararası koruma edilemez bulunması yürürlük denetimi yönünden telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması” istemi, “uluslararası koruma kayıt ve mülakat tutanakları, önceki başvuru ve kararlar, tercüman kaydı, yeni olay ve belgeler, aile bağları, menşe ve üçüncü ülke bilgileri, kabul güvenceleri, sağlık ve kırılganlık raporları, tebliğ ve itiraz belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları ile ilişkilendirilmelidir. İptal, tam yargı ve yürütmenin durdurulması sonuçları ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Göç İdaresi Başkanlığı — Uluslararası Koruma Edilemez Bulunması Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “uluslararası koruma edilemez bulunması resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık bakımından uluslararası koruma başvurusu yalnız kanunda sayılan mükerrer başvuru, başka ülkede koruma, ilk iltica ülkesi veya güvenli üçüncü ülke gibi koşullar somut ve kişisel incelemeyle gerçekleşiyorsa kabul edilemez bulunabilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Danıştay — Uluslararası Koruma Edilemez Bulunması Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “uluslararası koruma edilemez bulunması emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; önceki başvuru veya başka ülke geçişi tek başına yeterli değildir; yeni olay ve deliller, aile üyelerinin durumu, ülkeye kabul güvencesi, etkili korumaya erişim, geri gönderme riski ve kırılganlık ayrı değerlendirilir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Uluslararası Koruma Edilemez Bulunması Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “uluslararası koruma edilemez bulunması yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Kesin İşlem, Süre ve Husumet Riskleri

Kabul edilemezlik kararıyla esastan ret kararını aynı kanun yoluna tabi tutmak veya yeni delilin önceki başvurudan sonra neden ortaya çıktığını açıklamamak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Göç İdaresi Başkanlığı uluslararası koruma edilemez bulunması resmî kayıtları yönünden kabul edilemezlik kararıyla esastan ret kararını aynı kanun yoluna tabi tutmak veya yeni delilin önceki başvurudan sonra neden ortaya çıktığını açıklamamak”. Bu savunmaya verilecek cevap, uluslararası koruma kayıt ve mülakat tutanakları, önceki başvuru ve kararlar, tercüman kaydı, yeni olay ve belgeler, aile bağları, menşe ve üçüncü ülke bilgileri, kabul güvenceleri, sağlık ve kırılganlık raporları, tebliğ ve itiraz belgeleri delili ve “Uluslararası koruma başvurusu yalnız kanunda sayılan mükerrer başvuru, başka ülkede koruma, ilk iltica ülkesi veya güvenli üçüncü ülke gibi koşullar somut ve kişisel incelemeyle gerçekleşiyorsa kabul edilemez bulunabilir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Danıştay uluslararası koruma edilemez bulunması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete uluslararası koruma edilemez bulunması yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. İşlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi aşamasında zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• uluslararası koruma kayıt ve mülakat tutanakları, önceki başvuru ve kararlar, tercüman kaydı, yeni olay ve belgeler, aile bağları, menşe ve üçüncü ülke bilgileri, kabul güvenceleri, sağlık ve kırılganlık raporları, tebliğ ve itiraz belgeleri
• Uluslararası Koruma Başvurusunun Kabul Edilemez Bulunması konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu
• zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları

• idarenin dayandığı kabul edilemezlik bendini belirleyip o bendin her koşulunu başvurucunun kişisel olgusu, yeni delili ve ülke güvencesiyle ayrı ayrı karşılaştırmak
• kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması
• işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi

• Süre çizelgesinde İdari itiraz ve dava süreleri karar türü ile tebliğe göre derhal doğrulanmalı; sınır dışı veya geri gönderme riski varsa geçici tedbir yolları eş zamanlı korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Uluslararası Koruma Başvurusunun Kabul Edilemez Bulunması Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?

İdarenin dayandığı kabul edilemezlik bendini belirleyip o bendin her koşulunu başvurucunun kişisel olgusu, yeni delili ve ülke güvencesiyle ayrı ayrı karşılaştırmak; kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması; işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi. Kesin işlem, zorunlu idari başvuru, görevli yargı yeri, tebliğ ve dava süresi esas incelemesinden önce doğrulanmalıdır.

Uluslararası koruma başvurusunun kabul edilemez bulunması bakımından süre çizelgesi hangi tarihler esas alınarak hazırlanmalıdır?

İdari itiraz ve dava süreleri karar türü ile tebliğe göre derhal doğrulanmalı; sınır dışı veya geri gönderme riski varsa geçici tedbir yolları eş zamanlı korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Kabul edilemezlik kararının iptali, başvurunun esastan incelenmesi, sınır dışı işleminin durdurulması, mülakatın usulüne uygun yenilenmesi ve etkili başvuru tedbiri ile diğer istemler nasıl ayrılır?

Kabul edilemezlik kararının iptali, başvurunun esastan incelenmesi, sınır dışı işleminin durdurulması, mülakatın usulüne uygun yenilenmesi ve etkili başvuru tedbiri, bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi, telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması somut işlemin niteliğine göre gündeme gelebilir. İptal, tam yargı ve yürütmenin durdurulması koşulları ile uygulanma sonuçları ayrı açıklanmalıdır.

Sonuç

Bu idari uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Uluslararası Koruma Başvurusunun Kabul Edilemez Bulunması bakımından hak kaybını önlemek için hangi tarihler, usul işlemleri ve talep sonuçları dosyanın başında netleştirilmelidir” sorusu, 6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Uluslararası koruma başvurusu yalnız kanunda sayılan mükerrer başvuru, başka ülkede koruma, ilk iltica ülkesi veya güvenli üçüncü ülke gibi koşullar somut ve kişisel incelemeyle gerçekleşiyorsa kabul edilemez bulunabilir.

Dosyanın ilk önceliği idarenin dayandığı kabul edilemezlik bendini belirleyip o bendin her koşulunu başvurucunun kişisel olgusu, yeni delili ve ülke güvencesiyle ayrı ayrı karşılaştırmak, delil omurgası ise uluslararası koruma kayıt ve mülakat tutanakları, önceki başvuru ve kararlar, tercüman kaydı, yeni olay ve belgeler, aile bağları, menşe ve üçüncü ülke bilgileri, kabul güvenceleri, sağlık ve kırılganlık raporları, tebliğ ve itiraz belgeleri ile Uluslararası Koruma Başvurusunun Kabul Edilemez Bulunması konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: İdari itiraz ve dava süreleri karar türü ile tebliğe göre derhal doğrulanmalı; sınır dışı veya geri gönderme riski varsa geçici tedbir yolları eş zamanlı korunmalıdır. Kabul edilemezlik kararının iptali, başvurunun esastan incelenmesi, sınır dışı işleminin durdurulması, mülakatın usulüne uygun yenilenmesi ve etkili başvuru tedbiri talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; kabul edilemezlik kararıyla esastan ret kararını aynı kanun yoluna tabi tutmak veya yeni delilin önceki başvurudan sonra neden ortaya çıktığını açıklamamak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Göç İdaresi Başkanlığı — uluslararası koruma edilemez bulunması resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu idari uyuşmazlık bakımından uluslararası koruma başvurusu yalnız kanunda sayılan mükerrer başvuru, başka ülkede koruma, ilk iltica ülkesi veya güvenli üçüncü ülke gibi koşullar somut ve kişisel incelemeyle gerçekleşiyorsa kabul edilemez bulunabilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Danıştay — uluslararası koruma edilemez bulunması emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu idari uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; önceki başvuru veya başka ülke geçişi tek başına yeterli değildir; yeni olay ve deliller, aile üyelerinin durumu, ülkeye kabul güvencesi, etkili korumaya erişim, geri gönderme riski ve kırılganlık ayrı değerlendirilir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — uluslararası koruma edilemez bulunması yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu idari uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu — m.61-65, 72, 78-80
• 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — m.7, 27 ve 31
• 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m.17, 36 ve 40
• Danıştay Karar Arama