Sınır Dışı Etme Kararına İtiraz ve Yürütmenin Durdurulması

Kapsam

Sınır Dışı Etme Kararına İtiraz ve Yürütmenin Durdurulması yönünden kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem, zorunlu idari başvuru, görev ve yetki, dava süresi, hukuka uygunluk denetimi, yürütmenin durdurulması ve kararın uygulanması birlikte ele alınır. Sınır dışı etme kararı somut kanuni sebebe, kişisel risk ve aile hayatı değerlendirmesine dayanmalı; geri gönderme yasağı ve sınır dışı edilemeyecek kişiler yönünden etkili ve bireysel inceleme yapılmalıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, sınır dışı etme kararına itiraz ve yürütmenin durdurulması konusunda 19 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

İdari İşlemin Hukukî Niteliği ve Denetim Sınırı

İncelemenin ilk ölçütü “sınır dışı etme kararı somut kanuni sebebe, kişisel risk ve aile hayatı değerlendirmesine dayanmalı; geri gönderme yasağı ve sınır dışı edilemeyecek kişiler yönünden etkili ve bireysel inceleme yapılmalıdır” kuralıdır. Türkiye'de aile veya çalışma bağının bulunması sınır dışı kararını otomatik olarak kaldırmaz; kamu düzeni gerekçesi, güncel risk, suç kaydı, ikamet statüsü, sağlık, geri gönderilecek ülkedeki tehlike ve başvurucunun davranışı birlikte tartılır. Ayrıca “sınır dışı ve idari gözetim kararları, tebliğ-tercüman kayıtları, pasaport ve ikamet belgeleri, aile-nüfus ve çalışma kayıtları, ceza-soruşturma kararları, menşe ülke ve kişisel risk belgeleri, sağlık raporu, uluslararası koruma dosyası, başvuru ve mahkeme kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Sınır Dışı Etme Kararına İtiraz ve Yürütmenin Durdurulması bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu: m.4, 53-57 ve 60

Sınır dışı etme kararına itiraz ve yürütmenin durdurulması kapsamında m.4, 53-57 ve 60 hükümleri geri gönderme yasağı, sınır dışı ve gözetim bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu: m.7, 27 ve 31

Sınır dışı etme kararına itiraz ve yürütmenin durdurulması kapsamında m.7, 27 ve 31 hükümleri idari dava ve geçici koruma bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası: m.17, 20, 36 ve 40

Sınır dışı etme kararına itiraz ve yürütmenin durdurulması kapsamında m.17, 20, 36 ve 40 hükümleri kötü muamele yasağı, aile hayatı ve etkili başvuru bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Yetki, Şekil, Sebep, Konu ve Maksat Denetimi

Sınır dışı etme kararı somut kanuni sebebe, kişisel risk ve aile hayatı değerlendirmesine dayanmalı; geri gönderme yasağı ve sınır dışı edilemeyecek kişiler yönünden etkili ve bireysel inceleme yapılmalıdır.

Göç İdaresi Başkanlığı sınır dışı yürütmenin durdurulması resmî kayıtları yönünden sınır dışı etme kararı somut kanuni sebebe, kişisel risk ve aile hayatı değerlendirmesine dayanmalı; geri gönderme yasağı ve sınır dışı edilemeyecek kişiler yönünden etkili ve bireysel inceleme yapılmalıdır. Bu ölçüt özellikle sınır dışı ve idari gözetim kararları, tebliğ-tercüman kayıtları, pasaport ve ikamet belgeleri, aile-nüfus ve çalışma kayıtları, ceza-soruşturma kararları, menşe ülke ve kişisel risk belgeleri, sağlık raporu, uluslararası koruma dosyası, başvuru ve mahkeme kayıtları üzerinden sınanır. Kararın tebliğ saatini, gösterilen sınır dışı sebebini, kişisel geri gönderme riskini ve aile-özel hayat bağlarını kanıtlarıyla acil başvuru dosyasında birleştirmek tamamlanmadan sonuca gidilmesi, idari gözetim itirazıyla sınır dışı kararına karşı davayı aynı başvuru saymak veya geri gönderme riskini yalnız genel ülke raporuyla bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

Türkiye'de aile veya çalışma bağının bulunması sınır dışı kararını otomatik olarak kaldırmaz; kamu düzeni gerekçesi, güncel risk, suç kaydı, ikamet statüsü, sağlık, geri gönderilecek ülkedeki tehlike ve başvurucunun davranışı birlikte tartılır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Danıştay sınır dışı yürütmenin durdurulması emsal taraması yönünden türkiye'de aile veya çalışma bağının bulunması sınır dışı kararını otomatik olarak kaldırmaz; kamu düzeni gerekçesi, güncel risk, suç kaydı, ikamet statüsü, sağlık, geri gönderilecek ülkedeki tehlike ve başvurucunun davranışı birlikte tartılır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Sınır dışı ve idari gözetim kararları, tebliğ-tercüman kayıtları, pasaport ve ikamet belgeleri, aile-nüfus ve çalışma kayıtları, ceza-soruşturma kararları, menşe ülke ve kişisel risk belgeleri, sağlık raporu, uluslararası koruma dosyası, başvuru ve mahkeme kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete sınır dışı yürütmenin durdurulması yürürlük denetimi yönünden sınır dışı ve idari gözetim kararları, tebliğ-tercüman kayıtları, pasaport ve ikamet belgeleri, aile-nüfus ve çalışma kayıtları, ceza-soruşturma kararları, menşe ülke ve kişisel risk belgeleri, sağlık raporu, uluslararası koruma dosyası, başvuru ve mahkeme kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İşlem Dosyası ve Teknik İspat

Sınır dışı ve idari gözetim kararları, tebliğ-tercüman kayıtları, pasaport ve ikamet belgeleri, aile-nüfus ve çalışma kayıtları, ceza-soruşturma kararları, menşe ülke ve kişisel risk belgeleri, sağlık raporu, uluslararası koruma dosyası, başvuru ve mahkeme kayıtları.

“Göç İdaresi Başkanlığı sınır dışı yürütmenin durdurulması resmî kayıtları yönünden sınır dışı ve idari gözetim kararları, tebliğ-tercüman kayıtları, pasaport ve ikamet belgeleri, aile-nüfus ve çalışma kayıtları, ceza-soruşturma kararları, menşe ülke ve kişisel risk belgeleri, sağlık raporu, uluslararası koruma dosyası, başvuru ve mahkeme kayıtları” kaydı, “Sınır dışı etme kararı somut kanuni sebebe, kişisel risk ve aile hayatı değerlendirmesine dayanmalı; geri gönderme yasağı ve sınır dışı edilemeyecek kişiler yönünden etkili ve bireysel inceleme yapılmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu.

Bu delil öncelikle “türkiye'de aile veya çalışma bağının bulunması sınır dışı kararını otomatik olarak kaldırmaz; kamu düzeni gerekçesi, güncel risk, suç kaydı, ikamet statüsü, sağlık, geri gönderilecek ülkedeki tehlike ve başvurucunun davranışı birlikte tartılır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Danıştay sınır dışı yürütmenin durdurulması emsal taraması yönünden bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Zorunlu İdari Başvuru, İtiraz ve Cevap Belgeleri ile Elektronik Başvuru Alındıları.

“Resmî Gazete sınır dışı yürütmenin durdurulması yürürlük denetimi yönünden zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

İdari Başvurudan Yargısal Denetime

Kararın tebliğ saatini, gösterilen sınır dışı sebebini, kişisel geri gönderme riskini ve aile-özel hayat bağlarını kanıtlarıyla acil başvuru dosyasında birleştirmek.

“Göç İdaresi Başkanlığı sınır dışı yürütmenin durdurulması resmî kayıtları yönünden kararın tebliğ saatini, gösterilen sınır dışı sebebini, kişisel geri gönderme riskini ve aile-özel hayat bağlarını kanıtlarıyla acil başvuru dosyasında birleştirmek” işlemi, idari denetimin ayrı bir aşamasıdır. Sınır dışı ve idari gözetim kararları, tebliğ-tercüman kayıtları, pasaport ve ikamet belgeleri, aile-nüfus ve çalışma kayıtları, ceza-soruşturma kararları, menşe ülke ve kişisel risk belgeleri, sağlık raporu, uluslararası koruma dosyası, başvuru ve mahkeme kayıtları dosyaya alınmalı; kesin işlem, zorunlu idari başvuru, görevli yargı yeri ve dava süresi belirlenmelidir.

Kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması.

Bu aşamada bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu ile işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları arasındaki bağ incelenir. “Danıştay sınır dışı yürütmenin durdurulması emsal taraması yönünden kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması” adımından sonra yürütmenin durdurulması ve esas kararın uygulanma takvimi ayrıca tutulmalıdır.

İşlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi.

“Resmî Gazete sınır dışı yürütmenin durdurulması yürürlük denetimi yönünden işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi” işlemi yürütülürken tebliğ, husumet, kesin işlem ve varsa ön karar başvurusu birlikte denetlenir. Eksik zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları, telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması isteminin dinlenebilirliğini etkileyebilir.

Tebliğ, İdari Başvuru ve Dava Süresi

Kanundaki kısa dava süresi tebliğden derhal hesaplanmalı; sınır dışı işleminin durması, idari gözetim itirazı ve bireysel başvuru tedbiri birbirinden ayrı izlenmelidir.

Göç İdaresi Başkanlığı sınır dışı yürütmenin durdurulması resmî kayıtları yönünden kanundaki kısa dava süresi tebliğden derhal hesaplanmalı; sınır dışı işleminin durması, idari gözetim itirazı ve bireysel başvuru tedbiri birbirinden ayrı izlenmelidir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Danıştay sınır dışı yürütmenin durdurulması emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İptal, Tam Yargı ve Yürütmenin Durdurulması

Sınır dışı kararının iptali, yürütmenin durdurulması veya etkili tedbir, idari gözetimin kaldırılması, serbest bırakma yükümlülüğü ve koşulları varsa tazminat.

“Göç İdaresi Başkanlığı sınır dışı yürütmenin durdurulması resmî kayıtları yönünden sınır dışı kararının iptali, yürütmenin durdurulması veya etkili tedbir, idari gözetimin kaldırılması, serbest bırakma yükümlülüğü ve koşulları varsa tazminat” istemi, “Sınır dışı etme kararı somut kanuni sebebe, kişisel risk ve aile hayatı değerlendirmesine dayanmalı; geri gönderme yasağı ve sınır dışı edilemeyecek kişiler yönünden etkili ve bireysel inceleme yapılmalıdır” koşuluyla ve sınır dışı ve idari gözetim kararları, tebliğ-tercüman kayıtları, pasaport ve ikamet belgeleri, aile-nüfus ve çalışma kayıtları, ceza-soruşturma kararları, menşe ülke ve kişisel risk belgeleri, sağlık raporu, uluslararası koruma dosyası, başvuru ve mahkeme kayıtları ile ilişkilendirilmelidir. İptal, tam yargı ve yürütmenin durdurulması sonuçları ayrı kurulmalıdır.

Bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi.

“Danıştay sınır dışı yürütmenin durdurulması emsal taraması yönünden bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi” sonucu isteniyorsa kararın idarece nasıl uygulanacağı işlem, kişi ve dönem bakımından açık olmalıdır. Dayanak kayıt bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu, temel ölçüt ise “türkiye'de aile veya çalışma bağının bulunması sınır dışı kararını otomatik olarak kaldırmaz; kamu düzeni gerekçesi, güncel risk, suç kaydı, ikamet statüsü, sağlık, geri gönderilecek ülkedeki tehlike ve başvurucunun davranışı birlikte tartılır” olacaktır.

Telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması.

“Resmî Gazete sınır dışı yürütmenin durdurulması yürürlük denetimi yönünden telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması” isteminin işlemin hangi kısmına ve hangi hukuka aykırılık nedenine dayandığı açıklanmalıdır. Zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları bulunmadığında talep varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Göç İdaresi Başkanlığı — Sınır Dışı Yürütmenin Durdurulması Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sınır dışı yürütmenin durdurulması resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık bakımından sınır dışı etme kararı somut kanuni sebebe, kişisel risk ve aile hayatı değerlendirmesine dayanmalı; geri gönderme yasağı ve sınır dışı edilemeyecek kişiler yönünden etkili ve bireysel inceleme yapılmalıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Danıştay — Sınır Dışı Yürütmenin Durdurulması Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sınır dışı yürütmenin durdurulması emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; türkiye'de aile veya çalışma bağının bulunması sınır dışı kararını otomatik olarak kaldırmaz; kamu düzeni gerekçesi, güncel risk, suç kaydı, ikamet statüsü, sağlık, geri gönderilecek ülkedeki tehlike ve başvurucunun davranışı birlikte tartılır savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Sınır Dışı Yürütmenin Durdurulması Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sınır dışı yürütmenin durdurulması yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Kesin İşlem, Süre ve Husumet Riskleri

İdari gözetim itirazıyla sınır dışı kararına karşı davayı aynı başvuru saymak veya geri gönderme riskini yalnız genel ülke raporuyla bırakmak.

“Göç İdaresi Başkanlığı sınır dışı yürütmenin durdurulması resmî kayıtları yönünden idari gözetim itirazıyla sınır dışı kararına karşı davayı aynı başvuru saymak veya geri gönderme riskini yalnız genel ülke raporuyla bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Kararın tebliğ saatini, gösterilen sınır dışı sebebini, kişisel geri gönderme riskini ve aile-özel hayat bağlarını kanıtlarıyla acil başvuru dosyasında birleştirmek aşamasında sınır dışı ve idari gözetim kararları, tebliğ-tercüman kayıtları, pasaport ve ikamet belgeleri, aile-nüfus ve çalışma kayıtları, ceza-soruşturma kararları, menşe ülke ve kişisel risk belgeleri, sağlık raporu, uluslararası koruma dosyası, başvuru ve mahkeme kayıtları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Danıştay sınır dışı yürütmenin durdurulması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu delili ve “Türkiye'de aile veya çalışma bağının bulunması sınır dışı kararını otomatik olarak kaldırmaz; kamu düzeni gerekçesi, güncel risk, suç kaydı, ikamet statüsü, sağlık, geri gönderilecek ülkedeki tehlike ve başvurucunun davranışı birlikte tartılır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete sınır dışı yürütmenin durdurulması yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• sınır dışı ve idari gözetim kararları, tebliğ-tercüman kayıtları, pasaport ve ikamet belgeleri, aile-nüfus ve çalışma kayıtları, ceza-soruşturma kararları, menşe ülke ve kişisel risk belgeleri, sağlık raporu, uluslararası koruma dosyası, başvuru ve mahkeme kayıtları
• Sınır Dışı Etme Kararına İtiraz ve Yürütmenin Durdurulması konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu
• zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları

• kararın tebliğ saatini, gösterilen sınır dışı sebebini, kişisel geri gönderme riskini ve aile-özel hayat bağlarını kanıtlarıyla acil başvuru dosyasında birleştirmek
• kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması
• işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi

• Süre çizelgesinde Kanundaki kısa dava süresi tebliğden derhal hesaplanmalı; sınır dışı işleminin durması, idari gözetim itirazı ve bireysel başvuru tedbiri birbirinden ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Sınır dışı etme kararına itiraz ve yürütmenin durdurulması bakımından doğru merci ve usul yolu hangi verilerle belirlenir?

Kararın tebliğ saatini, gösterilen sınır dışı sebebini, kişisel geri gönderme riskini ve aile-özel hayat bağlarını kanıtlarıyla acil başvuru dosyasında birleştirmek; kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması; işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi. Kesin işlem, zorunlu idari başvuru, görevli yargı yeri, tebliğ ve dava süresi esas incelemesinden önce doğrulanmalıdır.

Sınır Dışı Etme Kararına İtiraz ve Yürütmenin Durdurulması Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Kanundaki kısa dava süresi tebliğden derhal hesaplanmalı; sınır dışı işleminin durması, idari gözetim itirazı ve bireysel başvuru tedbiri birbirinden ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sınır dışı kararının iptali, yürütmenin durdurulması veya etkili tedbir, idari gözetimin kaldırılması, serbest bırakma yükümlülüğü ve koşulları varsa tazminat istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?

Sınır dışı kararının iptali, yürütmenin durdurulması veya etkili tedbir, idari gözetimin kaldırılması, serbest bırakma yükümlülüğü ve koşulları varsa tazminat, bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi, telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması somut işlemin niteliğine göre gündeme gelebilir. İptal, tam yargı ve yürütmenin durdurulması koşulları ile uygulanma sonuçları ayrı açıklanmalıdır.

Sonuç

Bu idari uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Sınır Dışı Etme Kararına İtiraz ve Yürütmenin Durdurulması incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Sınır dışı etme kararı somut kanuni sebebe, kişisel risk ve aile hayatı değerlendirmesine dayanmalı; geri gönderme yasağı ve sınır dışı edilemeyecek kişiler yönünden etkili ve bireysel inceleme yapılmalıdır.

Dosyanın ilk önceliği kararın tebliğ saatini, gösterilen sınır dışı sebebini, kişisel geri gönderme riskini ve aile-özel hayat bağlarını kanıtlarıyla acil başvuru dosyasında birleştirmek, delil omurgası ise sınır dışı ve idari gözetim kararları, tebliğ-tercüman kayıtları, pasaport ve ikamet belgeleri, aile-nüfus ve çalışma kayıtları, ceza-soruşturma kararları, menşe ülke ve kişisel risk belgeleri, sağlık raporu, uluslararası koruma dosyası, başvuru ve mahkeme kayıtları ile Sınır Dışı Etme Kararına İtiraz ve Yürütmenin Durdurulması konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Kanundaki kısa dava süresi tebliğden derhal hesaplanmalı; sınır dışı işleminin durması, idari gözetim itirazı ve bireysel başvuru tedbiri birbirinden ayrı izlenmelidir. Sınır dışı kararının iptali, yürütmenin durdurulması veya etkili tedbir, idari gözetimin kaldırılması, serbest bırakma yükümlülüğü ve koşulları varsa tazminat talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; idari gözetim itirazıyla sınır dışı kararına karşı davayı aynı başvuru saymak veya geri gönderme riskini yalnız genel ülke raporuyla bırakmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Göç İdaresi Başkanlığı — sınır dışı yürütmenin durdurulması resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu idari uyuşmazlık bakımından sınır dışı etme kararı somut kanuni sebebe, kişisel risk ve aile hayatı değerlendirmesine dayanmalı; geri gönderme yasağı ve sınır dışı edilemeyecek kişiler yönünden etkili ve bireysel inceleme yapılmalıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Danıştay — sınır dışı yürütmenin durdurulması emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu idari uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; türkiye'de aile veya çalışma bağının bulunması sınır dışı kararını otomatik olarak kaldırmaz; kamu düzeni gerekçesi, güncel risk, suç kaydı, ikamet statüsü, sağlık, geri gönderilecek ülkedeki tehlike ve başvurucunun davranışı birlikte tartılır savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — sınır dışı yürütmenin durdurulması yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu idari uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu — m.4, 53-57 ve 60
• 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — m.7, 27 ve 31
• 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m.17, 20, 36 ve 40
• Danıştay Karar Arama