Kapsam
İdari Yargıda Duruşma Talebi ve Duruşmanın Yenilenmesi yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. İptal ve tam yargı davalarında kanundaki koşullara göre tarafların talebi üzerine veya mahkemece kendiliğinden duruşma yapılabilir; duruşma talebi dilekçe aşamasında açıkça ileri sürülmeli ve heyet değişirse yenilenme koşulları değerlendirilmelidir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.
Bu çalışma, idari yargıda duruşma talebi ve duruşmanın yenilenmesi konusunda 14 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.
Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç
İncelemenin ilk ölçütü “iptal ve tam yargı davalarında kanundaki koşullara göre tarafların talebi üzerine veya mahkemece kendiliğinden duruşma yapılabilir; duruşma talebi dilekçe aşamasında açıkça ileri sürülmeli ve heyet değişirse yenilenme koşulları değerlendirilmelidir” kuralıdır. Duruşma yapılması tanık dinleneceği veya her delilin sözlü sunulacağı anlamına gelmez; idari yargının yazılılık ilkesi, dava türü, parasal eşik, dosyanın aydınlanma ihtiyacı ve kanun yolu aşaması sonucu belirler. Ayrıca “dava ve savunma dilekçeleri, duruşma talebi, tebligatlar, ara kararlar, dosya işlem çizelgesi, heyet değişikliği kayıtları, duruşma tutanağı, açıklanması istenen teknik belgeler, keşif ve bilirkişi raporları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.
İdari Yargıda Duruşma Talebi ve Duruşmanın Yenilenmesi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.
Resmî Mevzuat Haritası
2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu: m.16-21 ve 45-49
İdari yargıda duruşma talebi ve duruşmanın yenilenmesi kapsamında m.16-21 ve 45-49 hükümleri duruşma, inceleme ve kanun yolları bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası: m.36 ve 125
İdari yargıda duruşma talebi ve duruşmanın yenilenmesi kapsamında m.36 ve 125 hükümleri adil yargılanma ve idarenin yargısal denetimi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.27 ve 30
İdari yargıda duruşma talebi ve duruşmanın yenilenmesi kapsamında m.27 ve 30 hükümleri hukuki dinlenilme ve usul ekonomisi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
Somut Olayda Uygulanacak Kurallar
İptal ve Tam Yargı Davalarında Kanundaki Koşullara Göre Tarafların Talebi Üzerine veya Mahkemece Kendiliğinden Duruşma Yapılabilir; Duruşma Talebi Dilekçe Aşamasında Açıkça İleri Sürülmeli ve Heyet Değişirse Yenilenme Koşulları Değerlendirilmelidir.
“Danıştay idari yargıda duruşmanın yenilenmesi resmî kayıtları yönünden iptal ve tam yargı davalarında kanundaki koşullara göre tarafların talebi üzerine veya mahkemece kendiliğinden duruşma yapılabilir; duruşma talebi dilekçe aşamasında açıkça ileri sürülmeli ve heyet değişirse yenilenme koşulları değerlendirilmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok dava ve savunma dilekçeleri, duruşma talebi, tebligatlar, ara kararlar, dosya işlem çizelgesi, heyet değişikliği kayıtları, duruşma tutanağı, açıklanması istenen teknik belgeler, keşif ve bilirkişi raporları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve duruşma talebini dilekçe aşamasından sonra gerekçesiz bırakmak veya duruşmayı idari yargıda tanıkla ispatın otomatik yolu saymak savunması da ayrıca incelenmelidir.
Duruşma Yapılması Tanık Dinleneceği veya Her Delilin Sözlü Sunulacağı Anlamına Gelmez; İdari Yargının Yazılılık İlkesi, Dava Türü, Parasal Eşik, Dosyanın Aydınlanma İhtiyacı ve Kanun Yolu Aşaması Sonucu Belirler.
Danıştay idari yargıda duruşmanın yenilenmesi emsal taraması yönünden duruşma yapılması tanık dinleneceği veya her delilin sözlü sunulacağı anlamına gelmez; idari yargının yazılılık ilkesi, dava türü, parasal eşik, dosyanın aydınlanma ihtiyacı ve kanun yolu aşaması sonucu belirler. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.
Dava ve Savunma Dilekçeleri, Duruşma Talebi, Tebligatlar, Ara Kararlar, Dosya İşlem Çizelgesi, Heyet Değişikliği Kayıtları, Duruşma Tutanağı, Açıklanması İstenen Teknik Belgeler, Keşif ve Bilirkişi Raporları Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.
Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete idari yargıda duruşmanın yenilenmesi yürürlük denetimi yönünden dava ve savunma dilekçeleri, duruşma talebi, tebligatlar, ara kararlar, dosya işlem çizelgesi, heyet değişikliği kayıtları, duruşma tutanağı, açıklanması istenen teknik belgeler, keşif ve bilirkişi raporları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.
Belge, Kayıt ve İspat Yükü
Dava ve Savunma Dilekçeleri, Duruşma Talebi, Tebligatlar, Ara Kararlar, Dosya İşlem Çizelgesi, Heyet Değişikliği Kayıtları, Duruşma Tutanağı, Açıklanması İstenen Teknik Belgeler, Keşif ve Bilirkişi Raporları.
“Danıştay idari yargıda duruşmanın yenilenmesi resmî kayıtları yönünden dava ve savunma dilekçeleri, duruşma talebi, tebligatlar, ara kararlar, dosya işlem çizelgesi, heyet değişikliği kayıtları, duruşma tutanağı, açıklanması istenen teknik belgeler, keşif ve bilirkişi raporları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken dava ve savunma dilekçeleri, duruşma talebi, tebligatlar, ara kararlar, dosya işlem çizelgesi, heyet değişikliği kayıtları, duruşma tutanağı, açıklanması istenen teknik belgeler, keşif ve bilirkişi raporları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.
Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.
“Danıştay idari yargıda duruşmanın yenilenmesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Duruşma yapılması tanık dinleneceği veya her delilin sözlü sunulacağı anlamına gelmez; idari yargının yazılılık ilkesi, dava türü, parasal eşik, dosyanın aydınlanma ihtiyacı ve kanun yolu aşaması sonucu belirler” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.
Bu delil öncelikle “dava ve savunma dilekçeleri, duruşma talebi, tebligatlar, ara kararlar, dosya işlem çizelgesi, heyet değişikliği kayıtları, duruşma tutanağı, açıklanması istenen teknik belgeler, keşif ve bilirkişi raporları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete idari yargıda duruşmanın yenilenmesi yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
Dava Şartları ve Usul Adımları
Dava Türü, Güncel Parasal Eşik ve Dosyanın Bulunduğu Yargı Aşamasına Göre Duruşmanın Zorunlu, Talebe Bağlı veya Takdire Bağlı Olup Olmadığını Belirlemek.
“Danıştay idari yargıda duruşmanın yenilenmesi resmî kayıtları yönünden dava türü, güncel parasal eşik ve dosyanın bulunduğu yargı aşamasına göre duruşmanın zorunlu, talebe bağlı veya takdire bağlı olup olmadığını belirlemek” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik dava ve savunma dilekçeleri, duruşma talebi, tebligatlar, ara kararlar, dosya işlem çizelgesi, heyet değişikliği kayıtları, duruşma tutanağı, açıklanması istenen teknik belgeler, keşif ve bilirkişi raporları, duruşma yapılması, heyet değişikliği sonrası duruşmanın yenilenmesi, teknik açıklama ve bilirkişi incelemesi, eksik incelemeli kararın kaldırılması ve yargılama giderleri talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.
Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.
“Danıştay idari yargıda duruşmanın yenilenmesi emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.
Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.
Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete idari yargıda duruşmanın yenilenmesi yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.
Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri
Duruşma Talebi Dava veya Savunma Dilekçeleriyle Yapılmalı; Davetiye, Mazeret ve Kanun Yolu Süreleri Tebliğ Tarihinden İtibaren Ayrı Ayrı İzlenmelidir.
“Danıştay idari yargıda duruşmanın yenilenmesi resmî kayıtları yönünden duruşma talebi dava veya savunma dilekçeleriyle yapılmalı; davetiye, mazeret ve kanun yolu süreleri tebliğ tarihinden itibaren ayrı ayrı izlenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.
Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.
Danıştay idari yargıda duruşmanın yenilenmesi emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.
İstenebilecek Hukukî Koruma
Duruşma Yapılması, Heyet Değişikliği Sonrası Duruşmanın Yenilenmesi, Teknik Açıklama ve Bilirkişi İncelemesi, Eksik İncelemeli Kararın Kaldırılması ve Yargılama Giderleri.
“Danıştay idari yargıda duruşmanın yenilenmesi resmî kayıtları yönünden duruşma yapılması, heyet değişikliği sonrası duruşmanın yenilenmesi, teknik açıklama ve bilirkişi incelemesi, eksik incelemeli kararın kaldırılması ve yargılama giderleri” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Dava ve savunma dilekçeleri, duruşma talebi, tebligatlar, ara kararlar, dosya işlem çizelgesi, heyet değişikliği kayıtları, duruşma tutanağı, açıklanması istenen teknik belgeler, keşif ve bilirkişi raporları bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.
Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.
“Danıştay idari yargıda duruşmanın yenilenmesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Duruşma yapılması tanık dinleneceği veya her delilin sözlü sunulacağı anlamına gelmez; idari yargının yazılılık ilkesi, dava türü, parasal eşik, dosyanın aydınlanma ihtiyacı ve kanun yolu aşaması sonucu belirler” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.
Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.
Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete idari yargıda duruşmanın yenilenmesi yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “dava ve savunma dilekçeleri, duruşma talebi, tebligatlar, ara kararlar, dosya işlem çizelgesi, heyet değişikliği kayıtları, duruşma tutanağı, açıklanması istenen teknik belgeler, keşif ve bilirkişi raporları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.
Resmî Karar ve Kurum Uygulaması
Danıştay — İdari Yargıda Duruşmanın Yenilenmesi Resmî Kayıtları
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “idari yargıda duruşmanın yenilenmesi resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından iptal ve tam yargı davalarında kanundaki koşullara göre tarafların talebi üzerine veya mahkemece kendiliğinden duruşma yapılabilir; duruşma talebi dilekçe aşamasında açıkça ileri sürülmeli ve heyet değişirse yenilenme koşulları değerlendirilmelidir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
Danıştay — İdari Yargıda Duruşmanın Yenilenmesi Emsal Taraması
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “idari yargıda duruşmanın yenilenmesi emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; duruşma yapılması tanık dinleneceği veya her delilin sözlü sunulacağı anlamına gelmez; idari yargının yazılılık ilkesi, dava türü, parasal eşik, dosyanın aydınlanma ihtiyacı ve kanun yolu aşaması sonucu belirler. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
Resmî Gazete — İdari Yargıda Duruşmanın Yenilenmesi Yürürlük Denetimi
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “idari yargıda duruşmanın yenilenmesi yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları
Duruşma Talebini Dilekçe Aşamasından Sonra Gerekçesiz Bırakmak veya Duruşmayı İdari Yargıda Tanıkla İspatın Otomatik Yolu Saymak.
“Danıştay idari yargıda duruşmanın yenilenmesi resmî kayıtları yönünden duruşma talebini dilekçe aşamasından sonra gerekçesiz bırakmak veya duruşmayı idari yargıda tanıkla ispatın otomatik yolu saymak” riski gerçekleşirse duruşma yapılması, heyet değişikliği sonrası duruşmanın yenilenmesi, teknik açıklama ve bilirkişi incelemesi, eksik incelemeli kararın kaldırılması ve yargılama giderleri talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.
Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.
“Danıştay idari yargıda duruşmanın yenilenmesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.
Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.
Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete idari yargıda duruşmanın yenilenmesi yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “dava ve savunma dilekçeleri, duruşma talebi, tebligatlar, ara kararlar, dosya işlem çizelgesi, heyet değişikliği kayıtları, duruşma tutanağı, açıklanması istenen teknik belgeler, keşif ve bilirkişi raporları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.
Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi
- dava ve savunma dilekçeleri, duruşma talebi, tebligatlar, ara kararlar, dosya işlem çizelgesi, heyet değişikliği kayıtları, duruşma tutanağı, açıklanması istenen teknik belgeler, keşif ve bilirkişi raporları
- İdari Yargıda Duruşma Talebi ve Duruşmanın Yenilenmesi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
- tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
- dava türü, güncel parasal eşik ve dosyanın bulunduğu yargı aşamasına göre duruşmanın zorunlu, talebe bağlı veya takdire bağlı olup olmadığını belirlemek
- görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
- çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
- Süre çizelgesinde Duruşma talebi dava veya savunma dilekçeleriyle yapılmalı; davetiye, mazeret ve kanun yolu süreleri tebliğ tarihinden itibaren ayrı ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Sık Sorulan Uygulama Soruları
İdari Yargıda Duruşma Talebi ve Duruşmanın Yenilenmesi Bakımından Doğru Merci ve Usul Yolu Hangi Verilerle Belirlenir?
Dava türü, güncel parasal eşik ve dosyanın bulunduğu yargı aşamasına göre duruşmanın zorunlu, talebe bağlı veya takdire bağlı olup olmadığını belirlemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.
İdari Yargıda Duruşma Talebi ve Duruşmanın Yenilenmesi Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?
Duruşma talebi dava veya savunma dilekçeleriyle yapılmalı; davetiye, mazeret ve kanun yolu süreleri tebliğ tarihinden itibaren ayrı ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Duruşma Yapılması, Heyet Değişikliği Sonrası Duruşmanın Yenilenmesi, Teknik Açıklama ve Bilirkişi İncelemesi, Eksik İncelemeli Kararın Kaldırılması ve Yargılama Giderleri İstemi Mahkemeden veya Yetkili Merciden Nasıl İstenmelidir?
Duruşma yapılması, heyet değişikliği sonrası duruşmanın yenilenmesi, teknik açıklama ve bilirkişi incelemesi, eksik incelemeli kararın kaldırılması ve yargılama giderleri, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.
Sonuç
Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “İdari Yargıda Duruşma Talebi ve Duruşmanın Yenilenmesi incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. İptal ve tam yargı davalarında kanundaki koşullara göre tarafların talebi üzerine veya mahkemece kendiliğinden duruşma yapılabilir; duruşma talebi dilekçe aşamasında açıkça ileri sürülmeli ve heyet değişirse yenilenme koşulları değerlendirilmelidir.
Dosyanın ilk önceliği dava türü, güncel parasal eşik ve dosyanın bulunduğu yargı aşamasına göre duruşmanın zorunlu, talebe bağlı veya takdire bağlı olup olmadığını belirlemek, delil omurgası ise dava ve savunma dilekçeleri, duruşma talebi, tebligatlar, ara kararlar, dosya işlem çizelgesi, heyet değişikliği kayıtları, duruşma tutanağı, açıklanması istenen teknik belgeler, keşif ve bilirkişi raporları ile İdari Yargıda Duruşma Talebi ve Duruşmanın Yenilenmesi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Duruşma talebi dava veya savunma dilekçeleriyle yapılmalı; davetiye, mazeret ve kanun yolu süreleri tebliğ tarihinden itibaren ayrı ayrı izlenmelidir. Duruşma yapılması, heyet değişikliği sonrası duruşmanın yenilenmesi, teknik açıklama ve bilirkişi incelemesi, eksik incelemeli kararın kaldırılması ve yargılama giderleri talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; duruşma talebini dilekçe aşamasından sonra gerekçesiz bırakmak veya duruşmayı idari yargıda tanıkla ispatın otomatik yolu saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.
Kaynakça ve Karar Doğrulaması
- Danıştay — idari yargıda duruşmanın yenilenmesi resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından iptal ve tam yargı davalarında kanundaki koşullara göre tarafların talebi üzerine veya mahkemece kendiliğinden duruşma yapılabilir; duruşma talebi dilekçe aşamasında açıkça ileri sürülmeli ve heyet değişirse yenilenme koşulları değerlendirilmelidir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
- Danıştay — idari yargıda duruşmanın yenilenmesi emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; duruşma yapılması tanık dinleneceği veya her delilin sözlü sunulacağı anlamına gelmez; idari yargının yazılılık ilkesi, dava türü, parasal eşik, dosyanın aydınlanma ihtiyacı ve kanun yolu aşaması sonucu belirler. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
- Resmî Gazete — idari yargıda duruşmanın yenilenmesi yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
- 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — m.16-21 ve 45-49
- 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — m.36 ve 125
- 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.27 ve 30
- Danıştay Karar Arama

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.
