Sigorta ve Tazminat Hukuku

Sigorta Rizikosunda Zararı Önleme ve Kurtarma Giderleri

Sigorta Rizikosunda Zararı Önleme ve Kurtarma Giderleri; Sigorta ettiren riziko gerçekleştiğinde veya gerçekleşme ihtimali yüksek olduğunda zararı önlemek, azaltmak ve sigortacının rücu haklarını korumak için makul önlemler almalıdır; amaca uygun giderler sonuç alınmasa bile koşulları varsa sigortacıdan istenebilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.632 kelime · 17 dk

Kapsam

Sigorta Rizikosunda Zararı Önleme ve Kurtarma Giderleri yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Sigorta ettiren riziko gerçekleştiğinde veya gerçekleşme ihtimali yüksek olduğunda zararı önlemek, azaltmak ve sigortacının rücu haklarını korumak için makul önlemler almalıdır; amaca uygun giderler sonuç alınmasa bile koşulları varsa sigortacıdan istenebilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, sigorta rizikosunda zararı önleme ve kurtarma giderleri konusunda 13 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “sigorta ettiren riziko gerçekleştiğinde veya gerçekleşme ihtimali yüksek olduğunda zararı önlemek, azaltmak ve sigortacının rücu haklarını korumak için makul önlemler almalıdır; amaca uygun giderler sonuç alınmasa bile koşulları varsa sigortacıdan istenebilir” kuralıdır. Her müdahale gideri teminat kapsamında değildir; makullük, aciliyet, sigortacı talimatı, sigortalı menfaati, teminat dışı riziko ve giderin zararı azaltma amacı teknik ve mali belgelerle ayrıştırılır. Ayrıca “poliçe ve genel-özel şartlar, riziko ihbarı, acil müdahale ve kurtarma faturaları, fotoğraf ve video, itfaiye-kolluk tutanakları, sigortacı talimatları, ekspertiz, stok ve değer kayıtları, rücu belgeleri ve ödeme-ret yazısı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Sigorta Rizikosunda Zararı Önleme ve Kurtarma Giderleri bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.1427, 1446-1452, Özellikle m.1448

Sigorta rizikosunda zararı önleme ve kurtarma giderleri kapsamında m.1427, 1446-1452, özellikle m.1448 hükümleri tazminat, bildirim, koruma ve kurtarma bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.50-52 ve 112-126

Sigorta rizikosunda zararı önleme ve kurtarma giderleri kapsamında m.50-52 ve 112-126 hükümleri zarar hesabı ve temerrüt bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sigortacılık Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu: m.30

Sigorta rizikosunda zararı önleme ve kurtarma giderleri kapsamında m.30 hükümleri sigorta tahkimi ve başvuru bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

Sigorta Ettiren Riziko Gerçekleştiğinde veya Gerçekleşme İhtimali Yüksek Olduğunda Zararı Önlemek, Azaltmak ve Sigortacının Rücu Haklarını Korumak İçin Makul Önlemler Almalıdır; Amaca Uygun Giderler Sonuç Alınmasa Bile Koşulları Varsa Sigortacıdan İstenebilir.

“Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sigorta rizikosunda kurtarma giderleri resmî kayıtları yönünden sigorta ettiren riziko gerçekleştiğinde veya gerçekleşme ihtimali yüksek olduğunda zararı önlemek, azaltmak ve sigortacının rücu haklarını korumak için makul önlemler almalıdır; amaca uygun giderler sonuç alınmasa bile koşulları varsa sigortacıdan istenebilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok poliçe ve genel-özel şartlar, riziko ihbarı, acil müdahale ve kurtarma faturaları, fotoğraf ve video, itfaiye-kolluk tutanakları, sigortacı talimatları, ekspertiz, stok ve değer kayıtları, rücu belgeleri ve ödeme-ret yazısı ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve sigortacının ön onayı bulunmamasını acil ve zorunlu her gider için otomatik ret sebebi saymak veya olağan işletme giderini kurtarma masrafına dönüştürmek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Her Müdahale Gideri Teminat Kapsamında Değildir; Makullük, Aciliyet, Sigortacı Talimatı, Sigortalı Menfaati, Teminat Dışı Riziko ve Giderin Zararı Azaltma Amacı Teknik ve Mali Belgelerle Ayrıştırılır.

Yargıtay sigorta rizikosunda kurtarma giderleri emsal taraması yönünden her müdahale gideri teminat kapsamında değildir; makullük, aciliyet, sigortacı talimatı, sigortalı menfaati, teminat dışı riziko ve giderin zararı azaltma amacı teknik ve mali belgelerle ayrıştırılır. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Poliçe ve Genel-Özel Şartlar, Riziko İhbarı, Acil Müdahale ve Kurtarma Faturaları, Fotoğraf ve Video, İtfaiye-Kolluk Tutanakları, Sigortacı Talimatları, Ekspertiz, Stok ve Değer Kayıtları, Rücu Belgeleri ve Ödeme-Ret Yazısı Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete sigorta rizikosunda kurtarma giderleri yürürlük denetimi yönünden poliçe ve genel-özel şartlar, riziko ihbarı, acil müdahale ve kurtarma faturaları, fotoğraf ve video, itfaiye-kolluk tutanakları, sigortacı talimatları, ekspertiz, stok ve değer kayıtları, rücu belgeleri ve ödeme-ret yazısı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

İspat Planı ve Deliller

Poliçe ve Genel-Özel Şartlar, Riziko İhbarı, Acil Müdahale ve Kurtarma Faturaları, Fotoğraf ve Video, İtfaiye-Kolluk Tutanakları, Sigortacı Talimatları, Ekspertiz, Stok ve Değer Kayıtları, Rücu Belgeleri ve Ödeme-Ret Yazısı.

“Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sigorta rizikosunda kurtarma giderleri resmî kayıtları yönünden poliçe ve genel-özel şartlar, riziko ihbarı, acil müdahale ve kurtarma faturaları, fotoğraf ve video, itfaiye-kolluk tutanakları, sigortacı talimatları, ekspertiz, stok ve değer kayıtları, rücu belgeleri ve ödeme-ret yazısı” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken poliçe ve genel-özel şartlar, riziko ihbarı, acil müdahale ve kurtarma faturaları, fotoğraf ve video, itfaiye-kolluk tutanakları, sigortacı talimatları, ekspertiz, stok ve değer kayıtları, rücu belgeleri ve ödeme-ret yazısı ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

“Yargıtay sigorta rizikosunda kurtarma giderleri emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Her müdahale gideri teminat kapsamında değildir; makullük, aciliyet, sigortacı talimatı, sigortalı menfaati, teminat dışı riziko ve giderin zararı azaltma amacı teknik ve mali belgelerle ayrıştırılır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “poliçe ve genel-özel şartlar, riziko ihbarı, acil müdahale ve kurtarma faturaları, fotoğraf ve video, itfaiye-kolluk tutanakları, sigortacı talimatları, ekspertiz, stok ve değer kayıtları, rücu belgeleri ve ödeme-ret yazısı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete sigorta rizikosunda kurtarma giderleri yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sigorta rizikosunda kurtarma giderleri resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

Rizikonun Başlangıcından İtibaren Alınan Her Önlemi Saat, Karar Veren Kişi, Amaç, Maliyet ve Önlenen Muhtemel Zarar Bilgisiyle Kaydetmek.

“Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sigorta rizikosunda kurtarma giderleri resmî kayıtları yönünden rizikonun başlangıcından itibaren alınan her önlemi saat, karar veren kişi, amaç, maliyet ve önlenen muhtemel zarar bilgisiyle kaydetmek” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik poliçe ve genel-özel şartlar, riziko ihbarı, acil müdahale ve kurtarma faturaları, fotoğraf ve video, itfaiye-kolluk tutanakları, sigortacı talimatları, ekspertiz, stok ve değer kayıtları, rücu belgeleri ve ödeme-ret yazısı, makul koruma ve kurtarma giderlerinin teminat oranında ödenmesi, ana hasar tazminatı, faiz, ekspertiz gideri ve haksız ret kararının tahkim veya davada giderilmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

“Yargıtay sigorta rizikosunda kurtarma giderleri emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete sigorta rizikosunda kurtarma giderleri yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sigorta rizikosunda kurtarma giderleri resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, makul koruma ve kurtarma giderlerinin teminat oranında ödenmesi, ana hasar tazminatı, faiz, ekspertiz gideri ve haksız ret kararının tahkim veya davada giderilmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Sürelerin Hesabı

Riziko ve Giderler Gecikmeden Sigortacıya Bildirilmeli; Deliller Kaybolmadan Ekspertiz Sağlanmalı ve Sigorta Tazminatı Süreleri Poliçe ile Kanuna Göre Ayrı Hesaplanmalıdır.

“Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sigorta rizikosunda kurtarma giderleri resmî kayıtları yönünden riziko ve giderler gecikmeden sigortacıya bildirilmeli; deliller kaybolmadan ekspertiz sağlanmalı ve sigorta tazminatı süreleri poliçe ile kanuna göre ayrı hesaplanmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

Yargıtay sigorta rizikosunda kurtarma giderleri emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Talep Sonucunun Kurulması

Makul Koruma ve Kurtarma Giderlerinin Teminat Oranında Ödenmesi, Ana Hasar Tazminatı, Faiz, Ekspertiz Gideri ve Haksız Ret Kararının Tahkim veya Davada Giderilmesi.

“Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sigorta rizikosunda kurtarma giderleri resmî kayıtları yönünden makul koruma ve kurtarma giderlerinin teminat oranında ödenmesi, ana hasar tazminatı, faiz, ekspertiz gideri ve haksız ret kararının tahkim veya davada giderilmesi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Poliçe ve genel-özel şartlar, riziko ihbarı, acil müdahale ve kurtarma faturaları, fotoğraf ve video, itfaiye-kolluk tutanakları, sigortacı talimatları, ekspertiz, stok ve değer kayıtları, rücu belgeleri ve ödeme-ret yazısı bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay sigorta rizikosunda kurtarma giderleri emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Her müdahale gideri teminat kapsamında değildir; makullük, aciliyet, sigortacı talimatı, sigortalı menfaati, teminat dışı riziko ve giderin zararı azaltma amacı teknik ve mali belgelerle ayrıştırılır” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete sigorta rizikosunda kurtarma giderleri yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “poliçe ve genel-özel şartlar, riziko ihbarı, acil müdahale ve kurtarma faturaları, fotoğraf ve video, itfaiye-kolluk tutanakları, sigortacı talimatları, ekspertiz, stok ve değer kayıtları, rücu belgeleri ve ödeme-ret yazısı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu — Sigorta Rizikosunda Kurtarma Giderleri Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sigorta rizikosunda kurtarma giderleri resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından sigorta ettiren riziko gerçekleştiğinde veya gerçekleşme ihtimali yüksek olduğunda zararı önlemek, azaltmak ve sigortacının rücu haklarını korumak için makul önlemler almalıdır; amaca uygun giderler sonuç alınmasa bile koşulları varsa sigortacıdan istenebilir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Sigorta Rizikosunda Kurtarma Giderleri Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sigorta rizikosunda kurtarma giderleri emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her müdahale gideri teminat kapsamında değildir; makullük, aciliyet, sigortacı talimatı, sigortalı menfaati, teminat dışı riziko ve giderin zararı azaltma amacı teknik ve mali belgelerle ayrıştırılır. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Sigorta Rizikosunda Kurtarma Giderleri Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sigorta rizikosunda kurtarma giderleri yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Sigortacının Ön Onayı Bulunmamasını Acil ve Zorunlu Her Gider İçin Otomatik Ret Sebebi Saymak veya Olağan İşletme Giderini Kurtarma Masrafına Dönüştürmek.

“Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sigorta rizikosunda kurtarma giderleri resmî kayıtları yönünden sigortacının ön onayı bulunmamasını acil ve zorunlu her gider için otomatik ret sebebi saymak veya olağan işletme giderini kurtarma masrafına dönüştürmek” riski gerçekleşirse makul koruma ve kurtarma giderlerinin teminat oranında ödenmesi, ana hasar tazminatı, faiz, ekspertiz gideri ve haksız ret kararının tahkim veya davada giderilmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay sigorta rizikosunda kurtarma giderleri emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete sigorta rizikosunda kurtarma giderleri yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “poliçe ve genel-özel şartlar, riziko ihbarı, acil müdahale ve kurtarma faturaları, fotoğraf ve video, itfaiye-kolluk tutanakları, sigortacı talimatları, ekspertiz, stok ve değer kayıtları, rücu belgeleri ve ödeme-ret yazısı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • poliçe ve genel-özel şartlar, riziko ihbarı, acil müdahale ve kurtarma faturaları, fotoğraf ve video, itfaiye-kolluk tutanakları, sigortacı talimatları, ekspertiz, stok ve değer kayıtları, rücu belgeleri ve ödeme-ret yazısı
  • Sigorta Rizikosunda Zararı Önleme ve Kurtarma Giderleri uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • rizikonun başlangıcından itibaren alınan her önlemi saat, karar veren kişi, amaç, maliyet ve önlenen muhtemel zarar bilgisiyle kaydetmek
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Riziko ve giderler gecikmeden sigortacıya bildirilmeli; deliller kaybolmadan ekspertiz sağlanmalı ve sigorta tazminatı süreleri poliçe ile kanuna göre ayrı hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Sigorta Rizikosunda Zararı Önleme ve Kurtarma Giderleri Bakımından İlk Usul Adımından Sonra Hangi İşlemler Yapılmalıdır?

Rizikonun başlangıcından itibaren alınan her önlemi saat, karar veren kişi, amaç, maliyet ve önlenen muhtemel zarar bilgisiyle kaydetmek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Sigorta Rizikosunda Zararı Önleme ve Kurtarma Giderleri Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?

Riziko ve giderler gecikmeden sigortacıya bildirilmeli; deliller kaybolmadan ekspertiz sağlanmalı ve sigorta tazminatı süreleri poliçe ile kanuna göre ayrı hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Makul Koruma ve Kurtarma Giderlerinin Teminat Oranında Ödenmesi, Ana Hasar Tazminatı, Faiz, Ekspertiz Gideri ve Haksız Ret Kararının Tahkim veya Davada Giderilmesi Talebi Hangi Vakıa ve Delillerle Somutlaştırılmalıdır?

Makul koruma ve kurtarma giderlerinin teminat oranında ödenmesi, ana hasar tazminatı, faiz, ekspertiz gideri ve haksız ret kararının tahkim veya davada giderilmesi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Sigorta Rizikosunda Zararı Önleme ve Kurtarma Giderleri bakımından uygulanacak ana kural, ispatlanması gereken maddi vakıalar ve doğru başvuru sırası nasıl belirlenir” sorusu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Sigorta ettiren riziko gerçekleştiğinde veya gerçekleşme ihtimali yüksek olduğunda zararı önlemek, azaltmak ve sigortacının rücu haklarını korumak için makul önlemler almalıdır; amaca uygun giderler sonuç alınmasa bile koşulları varsa sigortacıdan istenebilir.

Dosyanın ilk önceliği rizikonun başlangıcından itibaren alınan her önlemi saat, karar veren kişi, amaç, maliyet ve önlenen muhtemel zarar bilgisiyle kaydetmek, delil omurgası ise poliçe ve genel-özel şartlar, riziko ihbarı, acil müdahale ve kurtarma faturaları, fotoğraf ve video, itfaiye-kolluk tutanakları, sigortacı talimatları, ekspertiz, stok ve değer kayıtları, rücu belgeleri ve ödeme-ret yazısı ile Sigorta Rizikosunda Zararı Önleme ve Kurtarma Giderleri uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Riziko ve giderler gecikmeden sigortacıya bildirilmeli; deliller kaybolmadan ekspertiz sağlanmalı ve sigorta tazminatı süreleri poliçe ile kanuna göre ayrı hesaplanmalıdır. Makul koruma ve kurtarma giderlerinin teminat oranında ödenmesi, ana hasar tazminatı, faiz, ekspertiz gideri ve haksız ret kararının tahkim veya davada giderilmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; sigortacının ön onayı bulunmamasını acil ve zorunlu her gider için otomatik ret sebebi saymak veya olağan işletme giderini kurtarma masrafına dönüştürmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Sigorta ve Tazminat Hukuku7 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Sigorta Rizikosunda Zararı Önleme ve Kurtarma Giderleri konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Sigorta ve Tazminat HukukuSigorta Priminin Ödenmemesi ve Teminatın Başlangıcı

Sigorta Priminin Ödenmemesi ve Teminatın Başlangıcı; Kural olarak ilk primin veya ilk taksidin ödenmesi sigortacının sorumluluğunun başlamasında önem taşır; poliçenin teslimi, özel başlangıç kaydı, taksit temerrüdü, ihtar ve zorunlu sigorta istisnaları somutlaştırılmalıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Sigorta ve Tazminat HukukuÇifte Sigorta ve Birden Fazla Sigortacının Sorumluluğu

Çifte Sigorta ve Birden Fazla Sigortacının Sorumluluğu; Aynı menfaatin aynı rizikoya karşı aynı süre için birden çok poliçeyle sigortalanmasında müşterek veya çifte sigorta niteliği belirlenir; sigortalı gerçek zararını aşan tahsilat yapamaz ve sigortacılar kanuni paylaştırmaya göre sorumlu olur. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Sigorta ve Tazminat HukukuSigorta Sözleşmesinde Rizikonun Ağırlaşması ve Bildirim

Sigorta Sözleşmesinde Rizikonun Ağırlaşması ve Bildirim; Sigorta ettiren, sözleşmeden sonra rizikonun gerçekleşme ihtimalini veya olası zararı önemli ölçüde artıran değişikliği kanuni çerçevede bildirmeli; sigortacının fesih, prim farkı veya tazminat indirimi sonucu kusur ve nedensellikle sınanmalıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →