Sigorta ve Tazminat Hukuku

Sorumluluk Sigortasında Zarar Görenin Doğrudan Talep Hakkı

Sorumluluk Sigortasında Zarar Görenin Doğrudan Talep Hakkı; Zarar gören, sorumluluk sigortasında sigortalıya karşı sahip olduğu tazminat alacağını olay tarihindeki sigorta limiti ve sözleşme kapsamı içinde doğrudan sigortacıdan isteyebilir; sigortalının kabulü tek başına sigortacıyı bağlamaz. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.545 kelime · 17 dk

Kapsam

Sorumluluk Sigortasında Zarar Görenin Doğrudan Talep Hakkı yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Zarar gören, sorumluluk sigortasında sigortalıya karşı sahip olduğu tazminat alacağını olay tarihindeki sigorta limiti ve sözleşme kapsamı içinde doğrudan sigortacıdan isteyebilir; sigortalının kabulü tek başına sigortacıyı bağlamaz. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, sorumluluk sigortasında zarar görenin doğrudan talep hakkı konusunda 13 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “zarar gören, sorumluluk sigortasında sigortalıya karşı sahip olduğu tazminat alacağını olay tarihindeki sigorta limiti ve sözleşme kapsamı içinde doğrudan sigortacıdan isteyebilir; sigortalının kabulü tek başına sigortacıyı bağlamaz” kuralıdır. Doğrudan talep sigortacıyı sigortalıdan daha geniş sorumlu yapmaz; kusur, zarar, nedensellik, teminat dışı hal, muafiyet, limit ve zaman bakımından kapsam ayrı ayrı ispatlanır. Ayrıca “poliçe ve genel-özel şartlar, prim kayıtları, olay ve kaza tutanağı, zarar görenin başvurusu, sigortalının sorumluluk belgeleri, ekspertiz, sağlık ve gelir kayıtları, kusur raporu, ödeme-ret yazısı ve limit hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Sorumluluk Sigortasında Zarar Görenin Doğrudan Talep Hakkı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.1473-1486, Özellikle m.1478 ve 1482

Sorumluluk sigortasında zarar görenin doğrudan talep hakkı kapsamında m.1473-1486, özellikle m.1478 ve 1482 hükümleri sorumluluk sigortası, doğrudan talep ve süre bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.49-76 ve 112-126

Sorumluluk sigortasında zarar görenin doğrudan talep hakkı kapsamında m.49-76 ve 112-126 hükümleri sorumluluk, zarar ve temerrüt bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sigortacılık Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu: m.30

Sorumluluk sigortasında zarar görenin doğrudan talep hakkı kapsamında m.30 hükümleri Sigorta Tahkim Komisyonu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

Zarar Gören, Sorumluluk Sigortasında Sigortalıya Karşı Sahip Olduğu Tazminat Alacağını Olay Tarihindeki Sigorta Limiti ve Sözleşme Kapsamı İçinde Doğrudan Sigortacıdan İsteyebilir; Sigortalının Kabulü Tek Başına Sigortacıyı Bağlamaz.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için poliçe ve genel-özel şartlar, prim kayıtları, olay ve kaza tutanağı, zarar görenin başvurusu, sigortalının sorumluluk belgeleri, ekspertiz, sağlık ve gelir kayıtları, kusur raporu, ödeme-ret yazısı ve limit hesabı ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sorumluluk sigortasında talep hakkı resmî kayıtları yönünden zarar gören, sorumluluk sigortasında sigortalıya karşı sahip olduğu tazminat alacağını olay tarihindeki sigorta limiti ve sözleşme kapsamı içinde doğrudan sigortacıdan isteyebilir; sigortalının kabulü tek başına sigortacıyı bağlamaz” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Doğrudan Talep Sigortacıyı Sigortalıdan Daha Geniş Sorumlu Yapmaz; Kusur, Zarar, Nedensellik, Teminat Dışı Hal, Muafiyet, Limit ve Zaman Bakımından Kapsam Ayrı Ayrı İspatlanır.

“Yargıtay sorumluluk sigortasında talep hakkı emsal taraması yönünden doğrudan talep sigortacıyı sigortalıdan daha geniş sorumlu yapmaz; kusur, zarar, nedensellik, teminat dışı hal, muafiyet, limit ve zaman bakımından kapsam ayrı ayrı ispatlanır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Poliçe ve Genel-Özel Şartlar, Prim Kayıtları, Olay ve Kaza Tutanağı, Zarar Görenin Başvurusu, Sigortalının Sorumluluk Belgeleri, Ekspertiz, Sağlık ve Gelir Kayıtları, Kusur Raporu, Ödeme-Ret Yazısı ve Limit Hesabı Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete sorumluluk sigortasında talep hakkı yürürlük denetimi yönünden poliçe ve genel-özel şartlar, prim kayıtları, olay ve kaza tutanağı, zarar görenin başvurusu, sigortalının sorumluluk belgeleri, ekspertiz, sağlık ve gelir kayıtları, kusur raporu, ödeme-ret yazısı ve limit hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

Dosyanın Delil Omurgası

Poliçe ve Genel-Özel Şartlar, Prim Kayıtları, Olay ve Kaza Tutanağı, Zarar Görenin Başvurusu, Sigortalının Sorumluluk Belgeleri, Ekspertiz, Sağlık ve Gelir Kayıtları, Kusur Raporu, Ödeme-Ret Yazısı ve Limit Hesabı.

Bu delil öncelikle “zarar gören, sorumluluk sigortasında sigortalıya karşı sahip olduğu tazminat alacağını olay tarihindeki sigorta limiti ve sözleşme kapsamı içinde doğrudan sigortacıdan isteyebilir; sigortalının kabulü tek başına sigortacıyı bağlamaz” iddiasını sınamak için kullanılır. “Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sorumluluk sigortasında talep hakkı resmî kayıtları yönünden poliçe ve genel-özel şartlar, prim kayıtları, olay ve kaza tutanağı, zarar görenin başvurusu, sigortalının sorumluluk belgeleri, ekspertiz, sağlık ve gelir kayıtları, kusur raporu, ödeme-ret yazısı ve limit hesabı” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

“Yargıtay sorumluluk sigortasında talep hakkı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete sorumluluk sigortasında talep hakkı yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “poliçe ve genel-özel şartlar, prim kayıtları, olay ve kaza tutanağı, zarar görenin başvurusu, sigortalının sorumluluk belgeleri, ekspertiz, sağlık ve gelir kayıtları, kusur raporu, ödeme-ret yazısı ve limit hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “zarar gören, sorumluluk sigortasında sigortalıya karşı sahip olduğu tazminat alacağını olay tarihindeki sigorta limiti ve sözleşme kapsamı içinde doğrudan sigortacıdan isteyebilir; sigortalının kabulü tek başına sigortacıyı bağlamaz” iddiasını sınamak için kullanılır. “Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sorumluluk sigortasında talep hakkı resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Zarar Doğuran Olay Tarihinde Geçerli Poliçeyi, Sigortalının Hukuki Sorumluluğunu ve Zararın Teminat Kapsamındaki Kısmını Üç Ayrı Dosyada Doğrulamak.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; poliçe ve genel-özel şartlar, prim kayıtları, olay ve kaza tutanağı, zarar görenin başvurusu, sigortalının sorumluluk belgeleri, ekspertiz, sağlık ve gelir kayıtları, kusur raporu, ödeme-ret yazısı ve limit hesabı ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sorumluluk sigortasında talep hakkı resmî kayıtları yönünden zarar doğuran olay tarihinde geçerli poliçeyi, sigortalının hukuki sorumluluğunu ve zararın teminat kapsamındaki kısmını üç ayrı dosyada doğrulamak” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

“Yargıtay sorumluluk sigortasında talep hakkı emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete sorumluluk sigortasında talep hakkı yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sorumluluk sigortasında talep hakkı resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Sigortacıya Yazılı Başvuru ve Temerrüt Tarihi Kurulmalı; TTK'daki Doğrudan İstem ve Sigorta Sözleşmesi Süreleri ile Temel Sorumluluk Süresi Birlikte İzlenmelidir.

“Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sorumluluk sigortasında talep hakkı resmî kayıtları yönünden sigortacıya yazılı başvuru ve temerrüt tarihi kurulmalı; TTK'daki doğrudan istem ve sigorta sözleşmesi süreleri ile temel sorumluluk süresi birlikte izlenmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Zarar doğuran olay tarihinde geçerli poliçeyi, sigortalının hukuki sorumluluğunu ve zararın teminat kapsamındaki kısmını üç ayrı dosyada doğrulamak yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay sorumluluk sigortasında talep hakkı emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Sigorta Limitine Kadar Doğrudan Tazminat, Faiz, Ekspertiz ve Zorunlu Giderler, Eksik Ödemenin Tamamlanması ve Sigortalıdan Limit Üstü Zararın Tahsili.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sorumluluk sigortasında talep hakkı resmî kayıtları yönünden sigorta limitine kadar doğrudan tazminat, faiz, ekspertiz ve zorunlu giderler, eksik ödemenin tamamlanması ve sigortalıdan limit üstü zararın tahsili olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil poliçe ve genel-özel şartlar, prim kayıtları, olay ve kaza tutanağı, zarar görenin başvurusu, sigortalının sorumluluk belgeleri, ekspertiz, sağlık ve gelir kayıtları, kusur raporu, ödeme-ret yazısı ve limit hesabı, temel ölçüt ise “zarar gören, sorumluluk sigortasında sigortalıya karşı sahip olduğu tazminat alacağını olay tarihindeki sigorta limiti ve sözleşme kapsamı içinde doğrudan sigortacıdan isteyebilir; sigortalının kabulü tek başına sigortacıyı bağlamaz” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay sorumluluk sigortasında talep hakkı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

“Resmî Gazete sorumluluk sigortasında talep hakkı yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “poliçe ve genel-özel şartlar, prim kayıtları, olay ve kaza tutanağı, zarar görenin başvurusu, sigortalının sorumluluk belgeleri, ekspertiz, sağlık ve gelir kayıtları, kusur raporu, ödeme-ret yazısı ve limit hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu — Sorumluluk Sigortasında Talep Hakkı Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sorumluluk sigortasında talep hakkı resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından zarar gören, sorumluluk sigortasında sigortalıya karşı sahip olduğu tazminat alacağını olay tarihindeki sigorta limiti ve sözleşme kapsamı içinde doğrudan sigortacıdan isteyebilir; sigortalının kabulü tek başına sigortacıyı bağlamaz. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Sorumluluk Sigortasında Talep Hakkı Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sorumluluk sigortasında talep hakkı emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; doğrudan talep sigortacıyı sigortalıdan daha geniş sorumlu yapmaz; kusur, zarar, nedensellik, teminat dışı hal, muafiyet, limit ve zaman bakımından kapsam ayrı ayrı ispatlanır. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Sorumluluk Sigortasında Talep Hakkı Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sorumluluk sigortasında talep hakkı yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Poliçe Limitini Otomatik Ödeme Miktarı Saymak veya Sigortalının Sulh ve İkrarını Sigortacının Savunma Hakkını Ortadan Kaldıran Kesin Delil Kabul Etmek.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sorumluluk sigortasında talep hakkı resmî kayıtları yönünden poliçe limitini otomatik ödeme miktarı saymak veya sigortalının sulh ve ikrarını sigortacının savunma hakkını ortadan kaldıran kesin delil kabul etmek”. Bu savunmaya verilecek cevap, poliçe ve genel-özel şartlar, prim kayıtları, olay ve kaza tutanağı, zarar görenin başvurusu, sigortalının sorumluluk belgeleri, ekspertiz, sağlık ve gelir kayıtları, kusur raporu, ödeme-ret yazısı ve limit hesabı delili ve “Zarar gören, sorumluluk sigortasında sigortalıya karşı sahip olduğu tazminat alacağını olay tarihindeki sigorta limiti ve sözleşme kapsamı içinde doğrudan sigortacıdan isteyebilir; sigortalının kabulü tek başına sigortacıyı bağlamaz” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay sorumluluk sigortasında talep hakkı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete sorumluluk sigortasında talep hakkı yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • poliçe ve genel-özel şartlar, prim kayıtları, olay ve kaza tutanağı, zarar görenin başvurusu, sigortalının sorumluluk belgeleri, ekspertiz, sağlık ve gelir kayıtları, kusur raporu, ödeme-ret yazısı ve limit hesabı
  • Sorumluluk Sigortasında Zarar Görenin Doğrudan Talep Hakkı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • zarar doğuran olay tarihinde geçerli poliçeyi, sigortalının hukuki sorumluluğunu ve zararın teminat kapsamındaki kısmını üç ayrı dosyada doğrulamak
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Sigortacıya yazılı başvuru ve temerrüt tarihi kurulmalı; TTK'daki doğrudan istem ve sigorta sözleşmesi süreleri ile temel sorumluluk süresi birlikte izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Sorumluluk Sigortasında Zarar Görenin Doğrudan Talep Hakkı Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?

Zarar doğuran olay tarihinde geçerli poliçeyi, sigortalının hukuki sorumluluğunu ve zararın teminat kapsamındaki kısmını üç ayrı dosyada doğrulamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Sorumluluk Sigortasında Zarar Görenin Doğrudan Talep Hakkı Bakımından Süre Çizelgesi Hangi Tarihler Esas Alınarak Hazırlanmalıdır?

Sigortacıya yazılı başvuru ve temerrüt tarihi kurulmalı; TTK'daki doğrudan istem ve sigorta sözleşmesi süreleri ile temel sorumluluk süresi birlikte izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sigorta Limitine Kadar Doğrudan Tazminat, Faiz, Ekspertiz ve Zorunlu Giderler, Eksik Ödemenin Tamamlanması ve Sigortalıdan Limit Üstü Zararın Tahsili ile Diğer İstemler Nasıl Ayrılır?

Sigorta limitine kadar doğrudan tazminat, faiz, ekspertiz ve zorunlu giderler, eksik ödemenin tamamlanması ve sigortalıdan limit üstü zararın tahsili, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Sorumluluk Sigortasında Zarar Görenin Doğrudan Talep Hakkı bakımından hak kaybını önlemek için hangi tarihler, usul işlemleri ve talep sonuçları dosyanın başında netleştirilmelidir” sorusu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Zarar gören, sorumluluk sigortasında sigortalıya karşı sahip olduğu tazminat alacağını olay tarihindeki sigorta limiti ve sözleşme kapsamı içinde doğrudan sigortacıdan isteyebilir; sigortalının kabulü tek başına sigortacıyı bağlamaz.

Dosyanın ilk önceliği zarar doğuran olay tarihinde geçerli poliçeyi, sigortalının hukuki sorumluluğunu ve zararın teminat kapsamındaki kısmını üç ayrı dosyada doğrulamak, delil omurgası ise poliçe ve genel-özel şartlar, prim kayıtları, olay ve kaza tutanağı, zarar görenin başvurusu, sigortalının sorumluluk belgeleri, ekspertiz, sağlık ve gelir kayıtları, kusur raporu, ödeme-ret yazısı ve limit hesabı ile Sorumluluk Sigortasında Zarar Görenin Doğrudan Talep Hakkı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Sigortacıya yazılı başvuru ve temerrüt tarihi kurulmalı; TTK'daki doğrudan istem ve sigorta sözleşmesi süreleri ile temel sorumluluk süresi birlikte izlenmelidir. Sigorta limitine kadar doğrudan tazminat, faiz, ekspertiz ve zorunlu giderler, eksik ödemenin tamamlanması ve sigortalıdan limit üstü zararın tahsili talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; poliçe limitini otomatik ödeme miktarı saymak veya sigortalının sulh ve ikrarını sigortacının savunma hakkını ortadan kaldıran kesin delil kabul etmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Sigorta ve Tazminat Hukuku7 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Sorumluluk Sigortasında Zarar Görenin Doğrudan Talep Hakkı konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Sigorta ve Tazminat HukukuKasko Sigortasında Pert Total Kararı ve Rayiç Bedel

Kasko Sigortasında Pert Total Kararı ve Rayiç Bedel; Kasko hasarında tam veya ağır hasar kararı yetkili eksperin onarım tutarı, aracın hasar öncesi piyasa rayici, güvenlik parçaları ve onarılabilirlik değerlendirmesine dayanmalı; tazminat poliçe ve gerçek rayiç üzerinden hesaplanmalıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Sigorta ve Tazminat HukukuSigorta Rizikosunda Zararı Önleme ve Kurtarma Giderleri

Sigorta Rizikosunda Zararı Önleme ve Kurtarma Giderleri; Sigorta ettiren riziko gerçekleştiğinde veya gerçekleşme ihtimali yüksek olduğunda zararı önlemek, azaltmak ve sigortacının rücu haklarını korumak için makul önlemler almalıdır; amaca uygun giderler sonuç alınmasa bile koşulları varsa sigortacıdan istenebilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Sigorta ve Tazminat HukukuSigorta Priminin Ödenmemesi ve Teminatın Başlangıcı

Sigorta Priminin Ödenmemesi ve Teminatın Başlangıcı; Kural olarak ilk primin veya ilk taksidin ödenmesi sigortacının sorumluluğunun başlamasında önem taşır; poliçenin teslimi, özel başlangıç kaydı, taksit temerrüdü, ihtar ve zorunlu sigorta istisnaları somutlaştırılmalıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →