Ceza Hukuku

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi; Yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.415 kelime · 16 dk

Kapsam

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi yönünden suçun maddi ve manevi unsurları, hukuka uygunluk nedenleri, soruşturma ve kovuşturma evreleri, delil yasakları, koruma tedbirleri, savunma, hüküm ve kanun yolu birlikte ele alınır. Yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, yargıtay cumhuriyet başsavcısının itiraz yetkisi konusunda 6 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

31 Temmuz 2026 Değişikliği ve Üç Aylık Süre

7589 sayılı Kanun’un 17. maddesiyle değişen CMK 308/1 uyarınca Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, yargı yeri belirleme ve görevsizlik kararları hariç ceza dairelerinin tüm kararlarına karşı, kararın kendisine tesliminden itibaren üç ay içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir. Sanık lehine itirazda süre aranmaz. Geçici m.1/8 gereğince yeni hüküm yürürlükten sonra teslim edilen dosyalara uygulanır; daha önce teslim edilenler önceki hükümlere tabidir. Yeni 308/4, istemde bulunabilecekleri sanık ve onun adına kanun yoluna başvurabilenler ile katılan, katılma isteği karara bağlanmamış veya katılan olabilecek biçimde suçtan zarar görenler olarak belirler. Bu istem doğrudan olağan kanun yolu başvurusu yerine geçmez.

7589 sayılı Kanun — resmî kabul metni

Suçun Niteliği ve Ceza Muhakemesi Çerçevesi

İncelemenin ilk ölçütü “yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı yargıtay cumhuriyet başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla ceza genel kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir” kuralıdır. Tarafın Başsavcılığa dilekçe sunması doğrudan kanun yolu hakkı veya inceleme zorunluluğu yaratmaz; karar türü, aleyhe süre, itiraz nedeni ve dairenin yeniden incelemesi belirleyicidir. Ayrıca “yargıtay daire kararı, tebliğ ve kesinleşme kayıtları, temyiz dilekçeleri, başsavcılık tebliğnamesi, maddi-usuli aykırılık notu, infaz durumu ve uyap safahatı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu: m.286-307 ve 308

Yargıtay cumhuriyet başsavcısının itiraz yetkisi kapsamında m.286-307 ve 308 hükümleri temyiz ve Başsavcı itirazı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun: m.4-6 ve 98-101

Yargıtay cumhuriyet başsavcısının itiraz yetkisi kapsamında m.4-6 ve 98-101 hükümleri kesinleşme ve infaz bağlantısı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası: m.36 ve 141

Yargıtay cumhuriyet başsavcısının itiraz yetkisi kapsamında m.36 ve 141 hükümleri adil yargılanma ve gerekçe bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Ceza Muhakemesi Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Suçun Unsurları ve Uygulanacak Ölçütler

Yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için Yargıtay daire kararı, tebliğ ve kesinleşme kayıtları, temyiz dilekçeleri, Başsavcılık tebliğnamesi, maddi-usuli aykırılık notu, infaz durumu ve UYAP safahatı ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay yargıtay cumhuriyet itiraz yetkisi resmî kayıtları yönünden yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Tarafın Başsavcılığa dilekçe sunması doğrudan kanun yolu hakkı veya inceleme zorunluluğu yaratmaz; karar türü, aleyhe süre, itiraz nedeni ve dairenin yeniden incelemesi belirleyicidir.

“Anayasa Mahkemesi yargıtay cumhuriyet itiraz yetkisi emsal taraması yönünden tarafın Başsavcılığa dilekçe sunması doğrudan kanun yolu hakkı veya inceleme zorunluluğu yaratmaz; karar türü, aleyhe süre, itiraz nedeni ve dairenin yeniden incelemesi belirleyicidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok “Yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Yargıtay daire kararı, tebliğ ve kesinleşme kayıtları, temyiz dilekçeleri, Başsavcılık tebliğnamesi, maddi-usuli aykırılık notu, infaz durumu ve UYAP safahatı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete yargıtay cumhuriyet itiraz yetkisi yürürlük denetimi yönünden yargıtay daire kararı, tebliğ ve kesinleşme kayıtları, temyiz dilekçeleri, Başsavcılık tebliğnamesi, maddi-usuli aykırılık notu, infaz durumu ve UYAP safahatı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle Yargıtay daire kararı, tebliğ ve kesinleşme kayıtları, temyiz dilekçeleri, Başsavcılık tebliğnamesi, maddi-usuli aykırılık notu, infaz durumu ve UYAP safahatı üzerinden sınanır. Yargıtay daire kararı, tebliğ ve kesinleşme kayıtları, temyiz dilekçeleri, Başsavcılık tebliğnamesi, maddi-usuli aykırılık notu, infaz durumu ve UYAP safahatı temelinde koruma tedbiri, savunma, hüküm ve itiraz-istinaf-temyiz takviminin ayrı kurulması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

Lehe ve Aleyhe Delillerin Denetimi

Yargıtay daire kararı, tebliğ ve kesinleşme kayıtları, temyiz dilekçeleri, Başsavcılık tebliğnamesi, maddi-usuli aykırılık notu, infaz durumu ve UYAP safahatı.

Bu delil öncelikle “yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı yargıtay cumhuriyet başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla ceza genel kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay yargıtay cumhuriyet itiraz yetkisi resmî kayıtları yönünden yargıtay daire kararı, tebliğ ve kesinleşme kayıtları, temyiz dilekçeleri, Başsavcılık tebliğnamesi, maddi-usuli aykırılık notu, infaz durumu ve UYAP safahatı” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

“Yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları.

“Anayasa Mahkemesi yargıtay cumhuriyet itiraz yetkisi emsal taraması yönünden “yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken “Yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Soruşturmadan Hükme Ceza Muhakemesi

Kararın CMK m.308'e elverişliliğini, itirazın lehe-aleyhe yönünü ve aleyhe sürenin başlangıcını kesinleşme kayıtlarıyla belirlemek.

Bu aşamada dayanak delilin hukuka uygun elde edilip edilmediği ve savunmaya inceleme imkânı tanınıp tanınmadığı belirlenir. “Yargıtay yargıtay cumhuriyet itiraz yetkisi resmî kayıtları yönünden kararın CMK m.308'e elverişliliğini, itirazın lehe-aleyhe yönünü ve aleyhe sürenin başlangıcını kesinleşme kayıtlarıyla belirlemek” adımından sonra koruma tedbiri ve kanun yolu süreleri için ayrı kayıt açılmalıdır.

Bu ceza uyuşmazlığı bakımından görevli ceza mercii ile şikâyet, izin ve uzlaştırma gibi muhakeme koşullarının belirlenmesi.

“Anayasa Mahkemesi yargıtay cumhuriyet itiraz yetkisi emsal taraması yönünden bu ceza uyuşmazlığı bakımından görevli ceza mercii ile şikâyet, izin ve uzlaştırma gibi muhakeme koşullarının belirlenmesi” işlemi yürütülürken isnadın kapsamı, müdafi yardımından yararlanma, lehe delillerin toplanması ve gerekçeli karar güvenceleri birlikte denetlenir. Eksik “Yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları, “Yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir” kuralının değerlendirilmesi sonunda somut olaya uygun beraat, düşme, ceza verilmesine yer olmadığı veya yaptırım hükmü kurulması sonucunu doğrudan etkileyebilir.

Yargıtay daire kararı, tebliğ ve kesinleşme kayıtları, temyiz dilekçeleri, Başsavcılık tebliğnamesi, maddi-usuli aykırılık notu, infaz durumu ve UYAP safahatı temelinde koruma tedbiri, savunma, hüküm ve itiraz-istinaf-temyiz takviminin ayrı kurulması.

“Resmî Gazete yargıtay cumhuriyet itiraz yetkisi yürürlük denetimi yönünden yargıtay daire kararı, tebliğ ve kesinleşme kayıtları, temyiz dilekçeleri, Başsavcılık tebliğnamesi, maddi-usuli aykırılık notu, infaz durumu ve UYAP safahatı temelinde koruma tedbiri, savunma, hüküm ve itiraz-istinaf-temyiz takviminin ayrı kurulması” adımı, ceza muhakemesinin ayrı bir evresidir. Yargıtay daire kararı, tebliğ ve kesinleşme kayıtları, temyiz dilekçeleri, Başsavcılık tebliğnamesi, maddi-usuli aykırılık notu, infaz durumu ve UYAP safahatı dosyaya alınmalı; görevli ve yetkili ceza mercii ile şikâyet, izin veya uzlaştırma koşulları somut suç tipi bakımından kontrol edilmelidir.

Şikâyet, Koruma Tedbiri ve Kanun Yolu Süreleri

Sanık aleyhine itiraz için kanuni süre gözetilir; lehe istemde sabit süre bulunmaması diğer kanun yollarının sürelerini ortadan kaldırmaz.

“Yargıtay yargıtay cumhuriyet itiraz yetkisi resmî kayıtları yönünden sanık aleyhine itiraz için kanuni süre gözetilir; lehe istemde sabit süre bulunmaması diğer kanun yollarının sürelerini ortadan kaldırmaz” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Kararın CMK m.308'e elverişliliğini, itirazın lehe-aleyhe yönünü ve aleyhe sürenin başlangıcını kesinleşme kayıtlarıyla belirlemek yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Anayasa Mahkemesi yargıtay cumhuriyet itiraz yetkisi emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Savunma, Koruma Tedbiri ve Hüküm Sonuçları

Başsavcılığın hukuka aykırılığı daireye, gerektiğinde Ceza Genel Kuruluna taşıması ve kararın kanuni sonuca bağlanması.

“Yargıtay yargıtay cumhuriyet itiraz yetkisi resmî kayıtları yönünden başsavcılığın hukuka aykırılığı daireye, gerektiğinde Ceza Genel Kuruluna taşıması ve kararın kanuni sonuca bağlanması” sonucu isteniyorsa suçun unsurları, hukuka uygunluk nedenleri ve delil yeterliliği somutlaştırılmalıdır. Dayanak delil Yargıtay daire kararı, tebliğ ve kesinleşme kayıtları, temyiz dilekçeleri, Başsavcılık tebliğnamesi, maddi-usuli aykırılık notu, infaz durumu ve UYAP safahatı, temel ölçüt ise “yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı yargıtay cumhuriyet başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla ceza genel kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir” olacaktır.

“Yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir” kuralının değerlendirilmesi sonunda somut olaya uygun beraat, düşme, ceza verilmesine yer olmadığı veya yaptırım hükmü kurulması.

“Anayasa Mahkemesi yargıtay cumhuriyet itiraz yetkisi emsal taraması yönünden “yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir” kuralının değerlendirilmesi sonunda somut olaya uygun beraat, düşme, ceza verilmesine yer olmadığı veya yaptırım hükmü kurulması” istemi dosyanın bulunduğu soruşturma, kovuşturma veya kanun yolu evresine uygun kurulmalıdır. “Yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları bulunmadığında sonuç varsayımla ağırlaştırılmamalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Yargıtay Cumhuriyet İtiraz Yetkisi Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yargıtay cumhuriyet itiraz yetkisi resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu ceza uyuşmazlığı bakımından yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı yargıtay cumhuriyet başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla ceza genel kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Anayasa Mahkemesi — Yargıtay Cumhuriyet İtiraz Yetkisi Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yargıtay cumhuriyet itiraz yetkisi emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu ceza uyuşmazlığı içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; tarafın başsavcılığa dilekçe sunması doğrudan kanun yolu hakkı veya inceleme zorunluluğu yaratmaz; karar türü, aleyhe süre, itiraz nedeni ve dairenin yeniden incelemesi belirleyicidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Yargıtay Cumhuriyet İtiraz Yetkisi Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “yargıtay cumhuriyet itiraz yetkisi yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu ceza uyuşmazlığı için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Nitelendirme, Delil Yasağı ve Savunma Riskleri

Kanun Yararına Bozma, Olağanüstü İtiraz ve Bireysel Başvuruyu Aynı Merci ve Sonuçlara Sahip Saymak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay yargıtay cumhuriyet itiraz yetkisi resmî kayıtları yönünden kanun yararına bozma, olağanüstü itiraz ve bireysel başvuruyu aynı merci ve sonuçlara sahip saymak”. Bu savunmaya verilecek cevap, Yargıtay daire kararı, tebliğ ve kesinleşme kayıtları, temyiz dilekçeleri, Başsavcılık tebliğnamesi, maddi-usuli aykırılık notu, infaz durumu ve UYAP safahatı delili ve “Yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Anayasa Mahkemesi yargıtay cumhuriyet itiraz yetkisi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse “Yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir” kuralının değerlendirilmesi sonunda somut olaya uygun beraat, düşme, ceza verilmesine yer olmadığı veya yaptırım hükmü kurulması talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete yargıtay cumhuriyet itiraz yetkisi yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Yargıtay daire kararı, tebliğ ve kesinleşme kayıtları, temyiz dilekçeleri, Başsavcılık tebliğnamesi, maddi-usuli aykırılık notu, infaz durumu ve UYAP safahatı temelinde koruma tedbiri, savunma, hüküm ve itiraz-istinaf-temyiz takviminin ayrı kurulması aşamasında Yargıtay daire kararı, tebliğ ve kesinleşme kayıtları, temyiz dilekçeleri, Başsavcılık tebliğnamesi, maddi-usuli aykırılık notu, infaz durumu ve UYAP safahatı kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • Yargıtay daire kararı, tebliğ ve kesinleşme kayıtları, temyiz dilekçeleri, Başsavcılık tebliğnamesi, maddi-usuli aykırılık notu, infaz durumu ve UYAP safahatı
  • “Yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları
  • kararın CMK m.308'e elverişliliğini, itirazın lehe-aleyhe yönünü ve aleyhe sürenin başlangıcını kesinleşme kayıtlarıyla belirlemek
  • Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi bakımından görevli ceza mercii ile şikâyet, izin ve uzlaştırma gibi muhakeme koşullarının belirlenmesi
  • Yargıtay daire kararı, tebliğ ve kesinleşme kayıtları, temyiz dilekçeleri, Başsavcılık tebliğnamesi, maddi-usuli aykırılık notu, infaz durumu ve UYAP safahatı temelinde koruma tedbiri, savunma, hüküm ve itiraz-istinaf-temyiz takviminin ayrı kurulması
  • Süre çizelgesinde Sanık aleyhine itiraz için kanuni süre gözetilir; lehe istemde sabit süre bulunmaması diğer kanun yollarının sürelerini ortadan kaldırmaz. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Yargıtay cumhuriyet başsavcısının itiraz yetkisi bakımından doğru merci ve usul yolu hangi verilerle belirlenir?

Kararın CMK m.308'e elverişliliğini, itirazın lehe-aleyhe yönünü ve aleyhe sürenin başlangıcını kesinleşme kayıtlarıyla belirlemek; bu ceza uyuşmazlığı bakımından görevli ceza mercii ile şikâyet, izin ve uzlaştırma gibi muhakeme koşullarının belirlenmesi; Yargıtay daire kararı, tebliğ ve kesinleşme kayıtları, temyiz dilekçeleri, Başsavcılık tebliğnamesi, maddi-usuli aykırılık notu, infaz durumu ve UYAP safahatı temelinde koruma tedbiri, savunma, hüküm ve itiraz-istinaf-temyiz takviminin ayrı kurulması. Soruşturma veya kovuşturma evresi, görevli ve yetkili ceza mercii, şikâyet, izin, uzlaştırma ve kanun yolu koşulları ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Sanık aleyhine itiraz için kanuni süre gözetilir; lehe istemde sabit süre bulunmaması diğer kanun yollarının sürelerini ortadan kaldırmaz. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Başsavcılığın hukuka aykırılığı daireye, gerektiğinde Ceza Genel Kuruluna taşıması ve kararın kanuni sonuca bağlanması istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?

Başsavcılığın hukuka aykırılığı daireye, gerektiğinde Ceza Genel Kuruluna taşıması ve kararın kanuni sonuca bağlanması, “Yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir” kuralının değerlendirilmesi sonunda somut olaya uygun beraat, düşme, ceza verilmesine yer olmadığı veya yaptırım hükmü kurulması somut olayın ve dosyanın evresinin elverdiği ölçüde istenebilir. Delilin dışlanması, koruma tedbiri, beraat, düşme, yaptırım ve kanun yolu sonuçlarının her biri ayrı hukuki koşulla açıklanmalıdır.

Sonuç

Bu ceza uyuşmazlığı bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir.

Dosyanın ilk önceliği kararın CMK m.308'e elverişliliğini, itirazın lehe-aleyhe yönünü ve aleyhe sürenin başlangıcını kesinleşme kayıtlarıyla belirlemek, delil omurgası ise Yargıtay daire kararı, tebliğ ve kesinleşme kayıtları, temyiz dilekçeleri, Başsavcılık tebliğnamesi, maddi-usuli aykırılık notu, infaz durumu ve UYAP safahatı ile “Yargıtay ceza dairesi kararındaki hukuka aykırılığa karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, sanık lehine veya aleyhine kanuni koşullarla Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir; yol olağan temyizin tekrarı değildir” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Sanık aleyhine itiraz için kanuni süre gözetilir; lehe istemde sabit süre bulunmaması diğer kanun yollarının sürelerini ortadan kaldırmaz. Başsavcılığın hukuka aykırılığı daireye, gerektiğinde Ceza Genel Kuruluna taşıması ve kararın kanuni sonuca bağlanması talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; kanun yararına bozma, olağanüstü itiraz ve bireysel başvuruyu aynı merci ve sonuçlara sahip saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Ceza Hukuku8 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Ceza HukukuAdli Kontrol Güvencesinin İadesi

Adli Kontrol Güvencesinin İadesi; Adli kontrol kapsamında yatırılan güvence, şüpheli veya sanığın usul işlemlerinde hazır bulunmasını, yükümlülüklerini yerine getirmesini ve belirlenen mali talepleri güvence altına alır; güvence gereksiz hale geldiğinde veya yükümlülükler sona erdiğinde mahkeme iade ve tahsis hakkında gerekçeli karar vermelidir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Ceza HukukuKovuşturmaya Yer Olmadığı Kararına İtiraz ve Soruşturmanın Genişletilmesi

Kovuşturmaya Yer Olmadığı Kararına İtiraz ve Soruşturmanın Genişletilmesi; Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığı kararının kendisine tebliğinden itibaren kanuni sürede sulh ceza hakimliğine itiraz edebilir; itirazda kamu davasını gerektiren deliller ile eksik soruşturma işlemleri somutlaştırılmalı ve hakim gerektiğinde soruşturmanın genişletilmesini isteyebilmelidir.

İncele →
Ceza HukukuÇocuk İzlem Merkezinde Adli Görüşme ve Kayıt

Çocuk İzlem Merkezinde Adli Görüşme ve Kayıt; Cinsel istismar veya benzeri ağır olaya maruz kalan çocuğun beyanı, ikincil örselenme önlenerek uzman aracılığıyla, Cumhuriyet savcısının gözetiminde ve ses-görüntü kaydıyla alınmalı; müdafi ile vekilin soru önerme ve kayıt üzerinde çelişmeli tartışma imkanları korunmalıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →