Miras Hukuku

Sağ Kalan Eşin Aile Konutunun Özgülenmesini İsteme Hakkı

Sağ Kalan Eşin Aile Konutunun Özgülenmesini İsteme Hakkı; Sağ kalan eş, mal rejimi tasfiyesi veya miras paylaşımında aile konutu ve ev eşyası üzerinde katılma alacağına ya da miras payına mahsup edilmek üzere mülkiyet, intifa veya oturma hakkı isteyebilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.396 kelime · 16 dk

Kapsam

Sağ Kalan Eşin Aile Konutunun Özgülenmesini İsteme Hakkı yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Sağ kalan eş, mal rejimi tasfiyesi veya miras paylaşımında aile konutu ve ev eşyası üzerinde katılma alacağına ya da miras payına mahsup edilmek üzere mülkiyet, intifa veya oturma hakkı isteyebilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, sağ kalan eşin aile konutunun özgülenmesini isteme hakkı konusunda 6 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “sağ kalan eş, mal rejimi tasfiyesi veya miras paylaşımında aile konutu ve ev eşyası üzerinde katılma alacağına ya da miras payına mahsup edilmek üzere mülkiyet, intifa veya oturma hakkı isteyebilir” kuralıdır. Özgüleme mutlak değildir; konutun aile konutu niteliği, mülkiyet yapısı, diğer mirasçıların haklı itirazı, işletme veya tarımsal taşınmaz özelliği ve denkleştirme bedeli değerlendirilir. Ayrıca “ölüm ve mirasçılık belgeleri, evlilik ve mal rejimi kayıtları, tapu kaydı, aile konutu kullanımı, ev eşyası listesi, tereke ve tasfiye hesabı, değerleme, mirasçı itirazları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Sağ Kalan Eşin Aile Konutunun Özgülenmesini İsteme Hakkı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.194, 240, 652 ve 676-682

Sağ kalan eşin aile konutunun özgülenmesini isteme hakkı kapsamında m.194, 240, 652 ve 676-682 hükümleri aile konutu, özgüleme ve paylaşma bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.4, 106, 190 ve 266-287

Sağ kalan eşin aile konutunun özgülenmesini isteme hakkı kapsamında m.4, 106, 190 ve 266-287 hükümleri görev, tespit ve değerleme bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.146-161

Sağ kalan eşin aile konutunun özgülenmesini isteme hakkı kapsamında m.146-161 hükümleri zamanaşımı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

Sağ Kalan Eş, Mal Rejimi Tasfiyesi veya Miras Paylaşımında Aile Konutu ve Ev Eşyası Üzerinde Katılma Alacağına Ya Da Miras Payına Mahsup Edilmek Üzere Mülkiyet, İntifa veya Oturma Hakkı İsteyebilir.

“Yargıtay sağ kalan isteme hakkı resmî kayıtları yönünden sağ kalan eş, mal rejimi tasfiyesi veya miras paylaşımında aile konutu ve ev eşyası üzerinde katılma alacağına ya da miras payına mahsup edilmek üzere mülkiyet, intifa veya oturma hakkı isteyebilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok ölüm ve mirasçılık belgeleri, evlilik ve mal rejimi kayıtları, tapu kaydı, aile konutu kullanımı, ev eşyası listesi, tereke ve tasfiye hesabı, değerleme, mirasçı itirazları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve aile konutu şerhi bulunmamasını hakkın yokluğu saymak veya değeri hesaba katmadan bedelsiz özgüleme istemek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Özgüleme Mutlak Değildir; Konutun Aile Konutu Niteliği, Mülkiyet Yapısı, Diğer Mirasçıların Haklı İtirazı, İşletme veya Tarımsal Taşınmaz Özelliği ve Denkleştirme Bedeli Değerlendirilir.

Yargıtay sağ kalan isteme hakkı emsal taraması yönünden özgüleme mutlak değildir; konutun aile konutu niteliği, mülkiyet yapısı, diğer mirasçıların haklı itirazı, işletme veya tarımsal taşınmaz özelliği ve denkleştirme bedeli değerlendirilir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Ölüm ve Mirasçılık Belgeleri, Evlilik ve Mal Rejimi Kayıtları, Tapu Kaydı, Aile Konutu Kullanımı, Ev Eşyası Listesi, Tereke ve Tasfiye Hesabı, Değerleme, Mirasçı İtirazları Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete sağ kalan isteme hakkı yürürlük denetimi yönünden ölüm ve mirasçılık belgeleri, evlilik ve mal rejimi kayıtları, tapu kaydı, aile konutu kullanımı, ev eşyası listesi, tereke ve tasfiye hesabı, değerleme, mirasçı itirazları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Dosyanın Delil Omurgası

Ölüm ve Mirasçılık Belgeleri, Evlilik ve Mal Rejimi Kayıtları, Tapu Kaydı, Aile Konutu Kullanımı, Ev Eşyası Listesi, Tereke ve Tasfiye Hesabı, Değerleme, Mirasçı İtirazları.

“Yargıtay sağ kalan isteme hakkı resmî kayıtları yönünden ölüm ve mirasçılık belgeleri, evlilik ve mal rejimi kayıtları, tapu kaydı, aile konutu kullanımı, ev eşyası listesi, tereke ve tasfiye hesabı, değerleme, mirasçı itirazları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken ölüm ve mirasçılık belgeleri, evlilik ve mal rejimi kayıtları, tapu kaydı, aile konutu kullanımı, ev eşyası listesi, tereke ve tasfiye hesabı, değerleme, mirasçı itirazları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

“Yargıtay sağ kalan isteme hakkı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Özgüleme mutlak değildir; konutun aile konutu niteliği, mülkiyet yapısı, diğer mirasçıların haklı itirazı, işletme veya tarımsal taşınmaz özelliği ve denkleştirme bedeli değerlendirilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “ölüm ve mirasçılık belgeleri, evlilik ve mal rejimi kayıtları, tapu kaydı, aile konutu kullanımı, ev eşyası listesi, tereke ve tasfiye hesabı, değerleme, mirasçı itirazları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete sağ kalan isteme hakkı yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay sağ kalan isteme hakkı resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Konutun Ölüm Tarihindeki Hukuki-Fiili Niteliğini, Eşin Katılma Alacağı ve Miras Payını, Taşınmaz Değerini Aynı Hesapta Göstermek.

“Yargıtay sağ kalan isteme hakkı resmî kayıtları yönünden konutun ölüm tarihindeki hukuki-fiili niteliğini, eşin katılma alacağı ve miras payını, taşınmaz değerini aynı hesapta göstermek” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik ölüm ve mirasçılık belgeleri, evlilik ve mal rejimi kayıtları, tapu kaydı, aile konutu kullanımı, ev eşyası listesi, tereke ve tasfiye hesabı, değerleme, mirasçı itirazları, mülkiyetin, yeterli olmazsa intifa veya oturma hakkının sağ kalan eşe özgülenmesi ve mahsup-denkleştirme hesabı talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

“Yargıtay sağ kalan isteme hakkı emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete sağ kalan isteme hakkı yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay sağ kalan isteme hakkı resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, mülkiyetin, yeterli olmazsa intifa veya oturma hakkının sağ kalan eşe özgülenmesi ve mahsup-denkleştirme hesabı talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Mal Rejimi ve Miras Paylaşımı Taleplerinin Zamanaşımı ve Derdest Dosyadaki İleri Sürme Zamanı Korunmalı; Satıştan Önce Geçici Koruma Düşünülmelidir.

“Yargıtay sağ kalan isteme hakkı resmî kayıtları yönünden mal rejimi ve miras paylaşımı taleplerinin zamanaşımı ve derdest dosyadaki ileri sürme zamanı korunmalı; satıştan önce geçici koruma düşünülmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

Yargıtay sağ kalan isteme hakkı emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Mülkiyetin, Yeterli Olmazsa İntifa veya Oturma Hakkının Sağ Kalan Eşe Özgülenmesi ve Mahsup-Denkleştirme Hesabı.

“Yargıtay sağ kalan isteme hakkı resmî kayıtları yönünden mülkiyetin, yeterli olmazsa intifa veya oturma hakkının sağ kalan eşe özgülenmesi ve mahsup-denkleştirme hesabı” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Ölüm ve mirasçılık belgeleri, evlilik ve mal rejimi kayıtları, tapu kaydı, aile konutu kullanımı, ev eşyası listesi, tereke ve tasfiye hesabı, değerleme, mirasçı itirazları bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay sağ kalan isteme hakkı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Özgüleme mutlak değildir; konutun aile konutu niteliği, mülkiyet yapısı, diğer mirasçıların haklı itirazı, işletme veya tarımsal taşınmaz özelliği ve denkleştirme bedeli değerlendirilir” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete sağ kalan isteme hakkı yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “ölüm ve mirasçılık belgeleri, evlilik ve mal rejimi kayıtları, tapu kaydı, aile konutu kullanımı, ev eşyası listesi, tereke ve tasfiye hesabı, değerleme, mirasçı itirazları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Sağ Kalan İsteme Hakkı Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sağ kalan isteme hakkı resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından sağ kalan eş, mal rejimi tasfiyesi veya miras paylaşımında aile konutu ve ev eşyası üzerinde katılma alacağına ya da miras payına mahsup edilmek üzere mülkiyet, intifa veya oturma hakkı isteyebilir. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Sağ Kalan İsteme Hakkı Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sağ kalan isteme hakkı emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; özgüleme mutlak değildir; konutun aile konutu niteliği, mülkiyet yapısı, diğer mirasçıların haklı itirazı, işletme veya tarımsal taşınmaz özelliği ve denkleştirme bedeli değerlendirilir. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Sağ Kalan İsteme Hakkı Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sağ kalan isteme hakkı yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Aile Konutu Şerhi Bulunmamasını Hakkın Yokluğu Saymak veya Değeri Hesaba Katmadan Bedelsiz Özgüleme İstemek.

“Yargıtay sağ kalan isteme hakkı resmî kayıtları yönünden aile konutu şerhi bulunmamasını hakkın yokluğu saymak veya değeri hesaba katmadan bedelsiz özgüleme istemek” riski gerçekleşirse mülkiyetin, yeterli olmazsa intifa veya oturma hakkının sağ kalan eşe özgülenmesi ve mahsup-denkleştirme hesabı talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay sağ kalan isteme hakkı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete sağ kalan isteme hakkı yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “ölüm ve mirasçılık belgeleri, evlilik ve mal rejimi kayıtları, tapu kaydı, aile konutu kullanımı, ev eşyası listesi, tereke ve tasfiye hesabı, değerleme, mirasçı itirazları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • ölüm ve mirasçılık belgeleri, evlilik ve mal rejimi kayıtları, tapu kaydı, aile konutu kullanımı, ev eşyası listesi, tereke ve tasfiye hesabı, değerleme, mirasçı itirazları
  • Sağ Kalan Eşin Aile Konutunun Özgülenmesini İsteme Hakkı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • konutun ölüm tarihindeki hukuki-fiili niteliğini, eşin katılma alacağı ve miras payını, taşınmaz değerini aynı hesapta göstermek
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Mal rejimi ve miras paylaşımı taleplerinin zamanaşımı ve derdest dosyadaki ileri sürme zamanı korunmalı; satıştan önce geçici koruma düşünülmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Sağ Kalan Eşin Aile Konutunun Özgülenmesini İsteme Hakkı Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Konutun ölüm tarihindeki hukuki-fiili niteliğini, eşin katılma alacağı ve miras payını, taşınmaz değerini aynı hesapta göstermek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Sağ Kalan Eşin Aile Konutunun Özgülenmesini İsteme Hakkı Bakımından Tebliğ ve Öğrenme Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?

Mal rejimi ve miras paylaşımı taleplerinin zamanaşımı ve derdest dosyadaki ileri sürme zamanı korunmalı; satıştan önce geçici koruma düşünülmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Mülkiyetin, Yeterli Olmazsa İntifa veya Oturma Hakkının Sağ Kalan Eşe Özgülenmesi ve Mahsup-Denkleştirme Hesabı Hangi Delillere Dayanmalıdır?

Mülkiyetin, yeterli olmazsa intifa veya oturma hakkının sağ kalan eşe özgülenmesi ve mahsup-denkleştirme hesabı, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Sağ Kalan Eşin Aile Konutunun Özgülenmesini İsteme Hakkı konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Sağ kalan eş, mal rejimi tasfiyesi veya miras paylaşımında aile konutu ve ev eşyası üzerinde katılma alacağına ya da miras payına mahsup edilmek üzere mülkiyet, intifa veya oturma hakkı isteyebilir.

Dosyanın ilk önceliği konutun ölüm tarihindeki hukuki-fiili niteliğini, eşin katılma alacağı ve miras payını, taşınmaz değerini aynı hesapta göstermek, delil omurgası ise ölüm ve mirasçılık belgeleri, evlilik ve mal rejimi kayıtları, tapu kaydı, aile konutu kullanımı, ev eşyası listesi, tereke ve tasfiye hesabı, değerleme, mirasçı itirazları ile Sağ Kalan Eşin Aile Konutunun Özgülenmesini İsteme Hakkı uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Mal rejimi ve miras paylaşımı taleplerinin zamanaşımı ve derdest dosyadaki ileri sürme zamanı korunmalı; satıştan önce geçici koruma düşünülmelidir. Mülkiyetin, yeterli olmazsa intifa veya oturma hakkının sağ kalan eşe özgülenmesi ve mahsup-denkleştirme hesabı talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; aile konutu şerhi bulunmamasını hakkın yokluğu saymak veya değeri hesaba katmadan bedelsiz özgüleme istemek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Miras Hukuku6 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Sağ Kalan Eşin Aile Konutunun Özgülenmesini İsteme Hakkı konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Miras HukukuVasiyet Alacaklısının İfa Talebi ve Zamanaşımı

Vasiyet Alacaklısının İfa Talebi ve Zamanaşımı; Belirli mal bırakma vasiyeti mirasçılık sıfatı değil, yükümlü mirasçı veya atanmış kişiye karşı kişisel ifa alacağı doğurur; vasiyetnamenin açılması, muacceliyet, konu malın durumu ve zamanaşımı birlikte incelenmelidir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Miras HukukuVasiyetnamede Koşul ve Yüklemenin Geçerliliği

Vasiyetnamede Koşul ve Yüklemenin Geçerliliği; Mirasbırakan vasiyetname veya miras sözleşmesinde kazandırmayı koşula ya da yüklemeye bağlayabilir; hukuka, ahlaka ve kişilik haklarına aykırı hükümler geçersizlik veya iptal sonucu doğurabilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Miras HukukuTerekenin Resmi Defterinin Tutulması ve Mirasçının Sorumluluğu

Terekenin Resmi Defterinin Tutulması ve Mirasçının Sorumluluğu; Mirasçı, terekenin aktif ve pasifini güvenli biçimde görmek için resmi defter tutulmasını isteyebilir; deftere göre kabul, ret veya resmi tasfiye tercihi borç sorumluluğunun kapsamını belirler. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →