Kıyı Alanında Yapılaşma ve Yapı Ruhsatının İptali

Kapsam

Kıyı Alanında Yapılaşma ve Yapı Ruhsatının İptali yönünden kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem, zorunlu idari başvuru, görev ve yetki, dava süresi, hukuka uygunluk denetimi, yürütmenin durdurulması ve kararın uygulanması birlikte ele alınır. Kıyı, kıyı kenar çizgisi, sahil şeridi ve dolgu alanlarında yapılaşma; kamu yararı, serbest erişim, plan kademelenmesi ve kanunda izin verilen kullanım türleriyle sınırlıdır; ruhsat varlığı üst ölçekli aykırılığı iyileştirmez. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, kıyı alanında yapılaşma ve yapı ruhsatının iptali konusunda 4 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

İdari İşlemin Hukukî Niteliği ve Denetim Sınırı

İncelemenin ilk ölçütü “kıyı, kıyı kenar çizgisi, sahil şeridi ve dolgu alanlarında yapılaşma; kamu yararı, serbest erişim, plan kademelenmesi ve kanunda izin verilen kullanım türleriyle sınırlıdır; ruhsat varlığı üst ölçekli aykırılığı iyileştirmez” kuralıdır. Kıyıya yakın her taşınmaz yapı yasağı içinde değildir; onaylı kıyı kenar çizgisi, parsel koordinatı, kazanılmış hak için hukuka uygun başlanmış yapı ve plan durumu teknik-hukuki olarak ayrılmalıdır. Ayrıca “onaylı kıyı kenar çizgisi, kadastro ve koordinatlar, nazım-uygulama planları, plan açıklama raporu, ruhsat ve projeler, yapı seviyesi, kurum görüşleri, kıyı erişim ve kullanım verisi, keşif-bilirkişi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Kıyı Alanında Yapılaşma ve Yapı Ruhsatının İptali bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

3621 Sayılı Kıyı Kanunu: m.4-8 ve 13-16

Kıyı alanında yapılaşma ve yapı ruhsatının iptali kapsamında m.4-8 ve 13-16 hükümleri kıyı tanımı, kullanım ve yapı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İmar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

3194 Sayılı İmar Kanunu: m.8, 21 ve 32

Kıyı alanında yapılaşma ve yapı ruhsatının iptali kapsamında m.8, 21 ve 32 hükümleri plan, ruhsat ve yıkım bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu: m.2, 7 ve 27

Kıyı alanında yapılaşma ve yapı ruhsatının iptali kapsamında m.2, 7 ve 27 hükümleri iptal ve tedbir bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Kıyı Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Yetki, Şekil, Sebep, Konu ve Maksat Denetimi

Kıyı, Kıyı Kenar Çizgisi, Sahil Şeridi ve Dolgu Alanlarında Yapılaşma; Kamu Yararı, Serbest Erişim, Plan Kademelenmesi ve Kanunda İzin Verilen Kullanım Türleriyle Sınırlıdır; Ruhsat Varlığı Üst Ölçekli Aykırılığı İyileştirmez.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için onaylı kıyı kenar çizgisi, kadastro ve koordinatlar, nazım-uygulama planları, plan açıklama raporu, ruhsat ve projeler, yapı seviyesi, kurum görüşleri, kıyı erişim ve kullanım verisi, keşif-bilirkişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Danıştay kıyı alanında ruhsatının iptali resmî kayıtları yönünden kıyı, kıyı kenar çizgisi, sahil şeridi ve dolgu alanlarında yapılaşma; kamu yararı, serbest erişim, plan kademelenmesi ve kanunda izin verilen kullanım türleriyle sınırlıdır; ruhsat varlığı üst ölçekli aykırılığı iyileştirmez” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Kıyıya Yakın Her Taşınmaz Yapı Yasağı İçinde Değildir; Onaylı Kıyı Kenar Çizgisi, Parsel Koordinatı, Kazanılmış Hak İçin Hukuka Uygun Başlanmış Yapı ve Plan Durumu Teknik-Hukuki Olarak Ayrılmalıdır.

“Danıştay kıyı alanında ruhsatının iptali emsal taraması yönünden kıyıya yakın her taşınmaz yapı yasağı içinde değildir; onaylı kıyı kenar çizgisi, parsel koordinatı, kazanılmış hak için hukuka uygun başlanmış yapı ve plan durumu teknik-hukuki olarak ayrılmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Onaylı Kıyı Kenar Çizgisi, Kadastro ve Koordinatlar, Nazım-Uygulama Planları, Plan Açıklama Raporu, Ruhsat ve Projeler, Yapı Seviyesi, Kurum Görüşleri, Kıyı Erişim ve Kullanım Verisi, Keşif-Bilirkişi Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete kıyı alanında ruhsatının iptali yürürlük denetimi yönünden onaylı kıyı kenar çizgisi, kadastro ve koordinatlar, nazım-uygulama planları, plan açıklama raporu, ruhsat ve projeler, yapı seviyesi, kurum görüşleri, kıyı erişim ve kullanım verisi, keşif-bilirkişi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları üzerinden sınanır. İşlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

İşlem Dosyası ve Teknik İspat

Onaylı Kıyı Kenar Çizgisi, Kadastro ve Koordinatlar, Nazım-Uygulama Planları, Plan Açıklama Raporu, Ruhsat ve Projeler, Yapı Seviyesi, Kurum Görüşleri, Kıyı Erişim ve Kullanım Verisi, Keşif-Bilirkişi.

Bu delil öncelikle “kıyı, kıyı kenar çizgisi, sahil şeridi ve dolgu alanlarında yapılaşma; kamu yararı, serbest erişim, plan kademelenmesi ve kanunda izin verilen kullanım türleriyle sınırlıdır; ruhsat varlığı üst ölçekli aykırılığı iyileştirmez” iddiasını sınamak için kullanılır. “Danıştay kıyı alanında ruhsatının iptali resmî kayıtları yönünden onaylı kıyı kenar çizgisi, kadastro ve koordinatlar, nazım-uygulama planları, plan açıklama raporu, ruhsat ve projeler, yapı seviyesi, kurum görüşleri, kıyı erişim ve kullanım verisi, keşif-bilirkişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Bu İdari Uyuşmazlık Konusu İşlemin Tam Metni, Tebliğ Evrakı, İşlem Dosyası ve Dayanak İnceleme veya Denetim Raporu.

“Danıştay kıyı alanında ruhsatının iptali emsal taraması yönünden bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Zorunlu İdari Başvuru, İtiraz ve Cevap Belgeleri ile Elektronik Başvuru Alındıları.

“Resmî Gazete kıyı alanında ruhsatının iptali yürürlük denetimi yönünden zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları” kaydı, “onaylı kıyı kenar çizgisi, kadastro ve koordinatlar, nazım-uygulama planları, plan açıklama raporu, ruhsat ve projeler, yapı seviyesi, kurum görüşleri, kıyı erişim ve kullanım verisi, keşif-bilirkişi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

İdari Başvurudan Yargısal Denetime

Parsel ve Yapıyı Onaylı Kıyı Çizgisi ile Plan Paftalarında Koordinatlı Olarak Çakıştırıp İzin Verilen Kullanım ve Yapı Koşulunu Belirlemek.

Bu aşamada onaylı kıyı kenar çizgisi, kadastro ve koordinatlar, nazım-uygulama planları, plan açıklama raporu, ruhsat ve projeler, yapı seviyesi, kurum görüşleri, kıyı erişim ve kullanım verisi, keşif-bilirkişi ile işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları arasındaki bağ incelenir. “Danıştay kıyı alanında ruhsatının iptali resmî kayıtları yönünden parsel ve yapıyı onaylı kıyı çizgisi ile plan paftalarında koordinatlı olarak çakıştırıp izin verilen kullanım ve yapı koşulunu belirlemek” adımından sonra yürütmenin durdurulması ve esas kararın uygulanma takvimi ayrıca tutulmalıdır.

Kesin ve Yürütülmesi Zorunlu İşlemin, Tebliğ Tarihinin, Zorunlu İdari Başvurunun ve Görevli İdari veya Vergi Yargı Yerinin Doğrulanması.

“Danıştay kıyı alanında ruhsatının iptali emsal taraması yönünden kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması” işlemi yürütülürken tebliğ, husumet, kesin işlem ve varsa ön karar başvurusu birlikte denetlenir. Eksik bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu, bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi isteminin dinlenebilirliğini etkileyebilir.

İşlemin Yetki, Şekil, Sebep, Konu ve Maksat Unsurları ile Maddi Olay ve Teknik Veriler Arasındaki Bağın İncelenmesi.

“Resmî Gazete kıyı alanında ruhsatının iptali yürürlük denetimi yönünden işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi” işlemi, idari denetimin ayrı bir aşamasıdır. Zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları dosyaya alınmalı; kesin işlem, zorunlu idari başvuru, görevli yargı yeri ve dava süresi belirlenmelidir.

Tebliğ, İdari Başvuru ve Dava Süresi

Plan, Ruhsat, Yıkım ve Mühürleme İşlemlerinin İlan veya Tebliğleri Farklı Dava Süreleri Doğurabilir; İnşaat Sürüyorsa Tedbir Talebi Geciktirilmemelidir.

“Danıştay kıyı alanında ruhsatının iptali resmî kayıtları yönünden plan, ruhsat, yıkım ve mühürleme işlemlerinin ilan veya tebliğleri farklı dava süreleri doğurabilir; inşaat sürüyorsa tedbir talebi geciktirilmemelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Parsel ve yapıyı onaylı kıyı çizgisi ile plan paftalarında koordinatlı olarak çakıştırıp izin verilen kullanım ve yapı koşulunu belirlemek yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Danıştay kıyı alanında ruhsatının iptali emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

İptal, Tam Yargı ve Yürütmenin Durdurulması

Kıyı Mevzuatına Aykırı Plan veya Ruhsatın İptali ve Kamu Erişiminin Korunması; Hukuka Uygun Hak Varsa Ölçülü İşlem ve Zarar Giderimi.

“Danıştay kıyı alanında ruhsatının iptali resmî kayıtları yönünden kıyı mevzuatına aykırı plan veya ruhsatın iptali ve kamu erişiminin korunması; hukuka uygun hak varsa ölçülü işlem ve zarar giderimi” sonucu isteniyorsa kararın idarece nasıl uygulanacağı işlem, kişi ve dönem bakımından açık olmalıdır. Dayanak kayıt onaylı kıyı kenar çizgisi, kadastro ve koordinatlar, nazım-uygulama planları, plan açıklama raporu, ruhsat ve projeler, yapı seviyesi, kurum görüşleri, kıyı erişim ve kullanım verisi, keşif-bilirkişi, temel ölçüt ise “kıyı, kıyı kenar çizgisi, sahil şeridi ve dolgu alanlarında yapılaşma; kamu yararı, serbest erişim, plan kademelenmesi ve kanunda izin verilen kullanım türleriyle sınırlıdır; ruhsat varlığı üst ölçekli aykırılığı iyileştirmez” olacaktır.

Bu İdari Uyuşmazlık Konusu İşlemin Hukuka Aykırı Kısmının İptali ve Gerekli İse Sonuçlarının İdarece Giderilmesi.

“Danıştay kıyı alanında ruhsatının iptali emsal taraması yönünden bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi” isteminin işlemin hangi kısmına ve hangi hukuka aykırılık nedenine dayandığı açıklanmalıdır. Bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu bulunmadığında talep varsayımla genişletilmemelidir.

Telafisi Güç veya İmkânsız Zarar ile Açık Hukuka Aykırılık Birlikte Gösterilebiliyorsa Yürütmenin Durdurulması.

“Resmî Gazete kıyı alanında ruhsatının iptali yürürlük denetimi yönünden telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması” istemi, “onaylı kıyı kenar çizgisi, kadastro ve koordinatlar, nazım-uygulama planları, plan açıklama raporu, ruhsat ve projeler, yapı seviyesi, kurum görüşleri, kıyı erişim ve kullanım verisi, keşif-bilirkişi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları ile ilişkilendirilmelidir. İptal, tam yargı ve yürütmenin durdurulması sonuçları ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Danıştay — Kıyı Alanında Ruhsatının İptali Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kıyı alanında ruhsatının iptali resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık bakımından kıyı, kıyı kenar çizgisi, sahil şeridi ve dolgu alanlarında yapılaşma; kamu yararı, serbest erişim, plan kademelenmesi ve kanunda izin verilen kullanım türleriyle sınırlıdır; ruhsat varlığı üst ölçekli aykırılığı iyileştirmez. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Danıştay — Kıyı Alanında Ruhsatının İptali Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kıyı alanında ruhsatının iptali emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; kıyıya yakın her taşınmaz yapı yasağı içinde değildir; onaylı kıyı kenar çizgisi, parsel koordinatı, kazanılmış hak için hukuka uygun başlanmış yapı ve plan durumu teknik-hukuki olarak ayrılmalıdır. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Kıyı Alanında Ruhsatının İptali Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kıyı alanında ruhsatının iptali yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Kesin İşlem, Süre ve Husumet Riskleri

Ruhsatı Kazanılmış Hakkın Tek Şartı Saymak veya Kıyı Kenar Çizgisinin Güncel ve Yetkili Onaylı Örneğini Almadan Dava Kurmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Danıştay kıyı alanında ruhsatının iptali resmî kayıtları yönünden ruhsatı kazanılmış hakkın tek şartı saymak veya kıyı kenar çizgisinin güncel ve yetkili onaylı örneğini almadan dava kurmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, onaylı kıyı kenar çizgisi, kadastro ve koordinatlar, nazım-uygulama planları, plan açıklama raporu, ruhsat ve projeler, yapı seviyesi, kurum görüşleri, kıyı erişim ve kullanım verisi, keşif-bilirkişi delili ve “Kıyı, kıyı kenar çizgisi, sahil şeridi ve dolgu alanlarında yapılaşma; kamu yararı, serbest erişim, plan kademelenmesi ve kanunda izin verilen kullanım türleriyle sınırlıdır; ruhsat varlığı üst ölçekli aykırılığı iyileştirmez” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Danıştay kıyı alanında ruhsatının iptali emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete kıyı alanında ruhsatının iptali yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. İşlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi aşamasında zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• onaylı kıyı kenar çizgisi, kadastro ve koordinatlar, nazım-uygulama planları, plan açıklama raporu, ruhsat ve projeler, yapı seviyesi, kurum görüşleri, kıyı erişim ve kullanım verisi, keşif-bilirkişi
• Kıyı Alanında Yapılaşma ve Yapı Ruhsatının İptali konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu
• zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları

• parsel ve yapıyı onaylı kıyı çizgisi ile plan paftalarında koordinatlı olarak çakıştırıp izin verilen kullanım ve yapı koşulunu belirlemek
• kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması
• işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi

• Süre çizelgesinde Plan, ruhsat, yıkım ve mühürleme işlemlerinin ilan veya tebliğleri farklı dava süreleri doğurabilir; inşaat sürüyorsa tedbir talebi geciktirilmemelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Kıyı Alanında Yapılaşma ve Yapı Ruhsatının İptali Bakımından İlk Usul Adımından Sonra Hangi İşlemler Yapılmalıdır?

Parsel ve yapıyı onaylı kıyı çizgisi ile plan paftalarında koordinatlı olarak çakıştırıp izin verilen kullanım ve yapı koşulunu belirlemek; kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması; işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi. Kesin işlem, zorunlu idari başvuru, görevli yargı yeri, tebliğ ve dava süresi esas incelemesinden önce doğrulanmalıdır.

Kıyı Alanında Yapılaşma ve Yapı Ruhsatının İptali Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?

Plan, ruhsat, yıkım ve mühürleme işlemlerinin ilan veya tebliğleri farklı dava süreleri doğurabilir; inşaat sürüyorsa tedbir talebi geciktirilmemelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Kıyı Mevzuatına Aykırı Plan veya Ruhsatın İptali ve Kamu Erişiminin Korunması; Hukuka Uygun Hak Varsa Ölçülü İşlem ve Zarar Giderimi Talebi Hangi Vakıa ve Delillerle Somutlaştırılmalıdır?

Kıyı mevzuatına aykırı plan veya ruhsatın iptali ve kamu erişiminin korunması; hukuka uygun hak varsa ölçülü işlem ve zarar giderimi, bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi, telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması somut işlemin niteliğine göre gündeme gelebilir. İptal, tam yargı ve yürütmenin durdurulması koşulları ile uygulanma sonuçları ayrı açıklanmalıdır.

Sonuç

Bu idari uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Kıyı Alanında Yapılaşma ve Yapı Ruhsatının İptali bakımından uygulanacak ana kural, ispatlanması gereken maddi vakıalar ve doğru başvuru sırası nasıl belirlenir” sorusu, 3621 Sayılı Kıyı Kanunu, 3194 Sayılı İmar Kanunu, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Kıyı, kıyı kenar çizgisi, sahil şeridi ve dolgu alanlarında yapılaşma; kamu yararı, serbest erişim, plan kademelenmesi ve kanunda izin verilen kullanım türleriyle sınırlıdır; ruhsat varlığı üst ölçekli aykırılığı iyileştirmez.

Dosyanın ilk önceliği parsel ve yapıyı onaylı kıyı çizgisi ile plan paftalarında koordinatlı olarak çakıştırıp izin verilen kullanım ve yapı koşulunu belirlemek, delil omurgası ise onaylı kıyı kenar çizgisi, kadastro ve koordinatlar, nazım-uygulama planları, plan açıklama raporu, ruhsat ve projeler, yapı seviyesi, kurum görüşleri, kıyı erişim ve kullanım verisi, keşif-bilirkişi ile Kıyı Alanında Yapılaşma ve Yapı Ruhsatının İptali konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Plan, ruhsat, yıkım ve mühürleme işlemlerinin ilan veya tebliğleri farklı dava süreleri doğurabilir; inşaat sürüyorsa tedbir talebi geciktirilmemelidir. Kıyı mevzuatına aykırı plan veya ruhsatın iptali ve kamu erişiminin korunması; hukuka uygun hak varsa ölçülü işlem ve zarar giderimi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; ruhsatı kazanılmış hakkın tek şartı saymak veya kıyı kenar çizgisinin güncel ve yetkili onaylı örneğini almadan dava kurmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Danıştay — kıyı alanında ruhsatının iptali resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu idari uyuşmazlık bakımından kıyı, kıyı kenar çizgisi, sahil şeridi ve dolgu alanlarında yapılaşma; kamu yararı, serbest erişim, plan kademelenmesi ve kanunda izin verilen kullanım türleriyle sınırlıdır; ruhsat varlığı üst ölçekli aykırılığı iyileştirmez. yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Danıştay — kıyı alanında ruhsatının iptali emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu idari uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; kıyıya yakın her taşınmaz yapı yasağı içinde değildir; onaylı kıyı kenar çizgisi, parsel koordinatı, kazanılmış hak için hukuka uygun başlanmış yapı ve plan durumu teknik-hukuki olarak ayrılmalıdır. savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — kıyı alanında ruhsatının iptali yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu idari uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 3621 Sayılı Kıyı Kanunu — m.4-8 ve 13-16
• 3194 Sayılı İmar Kanunu — m.8, 21 ve 32
• 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — m.2, 7 ve 27
• Danıştay Karar Arama