Dikey Anlaşmalarda İnternet Satış Kısıtlaması

Kapsam

Dikey Anlaşmalarda İnternet Satış Kısıtlaması yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Sağlayıcının marka kalitesi için çevrimiçi satış standardı koyması mümkün olsa da interneti fiilen kapatan, pazar yeri veya fiyat karşılaştırma kanallarını ölçüsüz yasaklayan hükümler pasif satış ve rekabet sınırlaması denetimine tabidir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, dikey anlaşmalarda internet satış kısıtlaması konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “sağlayıcının marka kalitesi için çevrimiçi satış standardı koyması mümkün olsa da interneti fiilen kapatan, pazar yeri veya fiyat karşılaştırma kanallarını ölçüsüz yasaklayan hükümler pasif satış ve rekabet sınırlaması denetimine tabidir” kuralıdır. Her pazar yeri yasağı veya seçici dağıtım kriteri otomatik ihlal değildir; pazar payı, ürün niteliği, eşdeğer uygulama, nesnel kalite amacı ve kısıtlamanın ağırlığı incelenir. Ayrıca “dağıtım sözleşmesi ve çevrimiçi satış politikası, bayi yazışmaları, uygulanan yaptırımlar, pazar payı, satış kanalı verisi, kalite kriterleri ve rakip uygulamaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Dikey Anlaşmalarda İnternet Satış Kısıtlaması bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun: m.4/1

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek” — Alıntının yeri: Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.4/1, ilk cümle başlangıcı

Bu alıntı, TBMM Kanunlar Dergisi C.78, 4054 sayılı Kanun kabul metni, m.4/1 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Dikey anlaşmalarda internet satış kısıtlaması kapsamında m.4/1 hükümleri dikey kısıtlama, muafiyet ve sona erdirme bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.54-63

Dikey anlaşmalarda internet satış kısıtlaması kapsamında m.54-63 hükümleri haksız rekabet bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.27

Dikey anlaşmalarda internet satış kısıtlaması kapsamında m.27 hükümleri emredici kurala aykırı sözleşme bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Sevilay Uzunallı: Rekabet Hukukuna Göre Dağıtım Anlaşmalarında İnternetten Satış Sınırlamaları

İnternet satış koşulları, dağıtım sisteminin niteliği ve meşru kalite amacıyla birlikte incelenmeli; interneti fiilen kapatan veya pasif satışı engelleyen kısıtlamalar ağır sınırlama riski taşır. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Hukuk güvenliği, dağıtım anlaşmalarında internetten satış sınırlamalarının rekabet hukukunu ihlal etmeden nasıl düzenleneceği hususundaki belirsizliklerin giderilmesini gerektirir.” — Alıntının yeri: Öz, ikinci cümle

Dikey anlaşmalarda internet satış kısıtlaması konusunda yararlanılan eser: Sevilay Uzunallı, “Rekabet Hukukuna Göre Dağıtım Anlaşmalarında İnternetten Satış Sınırlamaları”, Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 2013, C. 8, Özel Sayı, s. 2915-2960. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Sözleşme, çevrimiçi satış politikası, pazar yeri yazışmaları, bayi yaptırımları, fiyat takibi, pazar payı ve fiilî satış verileri korunmalıdır. Rekabet Kurumuna şikâyet özel hukuk davasının genel dava şartı değildir; Kurulun idari yaptırım süreci ile 4054 m.56-58 uyarınca geçersizlik ve tazminat talepleri ayrıdır. Kurul kararına karşı görevli yer Ankara idare mahkemesidir ve özel dava süresi izlenir; özel hukuk para talebi asliye ticaret mahkemesinde ve dava şartı arabuluculuk sonrasında ileri sürülür. Aktif-pasif satış, pazar yeri, reklam ve yeniden satış fiyatı kısıtları ayrı sınıflandırılmalıdır. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul metni veya resmî kurum metniyle kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından doğrulama, güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük, ikincil düzenleme ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir. Alıntı TBMM Kanunlar Dergisindeki m.4/1'den doğrulanmıştır. İnternet satışının güncel değerlendirmesi için 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalar Grup Muafiyeti Tebliği, dikey anlaşma kılavuzu, pazar payı eşikleri ve güncel Kurul içtihadı olay tarihinde ayrıca kontrol edilmelidir.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Sağlayıcının Marka Kalitesi İçin Çevrimiçi Satış Standardı Koyması Mümkün Olsa Da İnterneti Fiilen Kapatan, Pazar Yeri veya Fiyat Karşılaştırma Kanallarını Ölçüsüz Yasaklayan Hükümler Pasif Satış ve Rekabet Sınırlaması Denetimine Tabidir.

Rekabet Kurulu Dosya 2023-4-022, K. 24-56/1246-534 yönünden sağlayıcının marka kalitesi için çevrimiçi satış standardı koyması mümkün olsa da interneti fiilen kapatan, pazar yeri veya fiyat karşılaştırma kanallarını ölçüsüz yasaklayan hükümler pasif satış ve rekabet sınırlaması denetimine tabidir. Bu ölçüt özellikle dağıtım sözleşmesi ve çevrimiçi satış politikası, bayi yazışmaları, uygulanan yaptırımlar, pazar payı, satış kanalı verisi, kalite kriterleri ve rakip uygulamaları üzerinden sınanır. Kısıtlamanın aktif-pasif satış, bölge-müşteri, pazar yeri, reklam ve yeniden satış fiyatı etkilerini ayrı sınıflandırmak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, çevrimiçi kalite standardı ile asgari yeniden satış fiyatı veya mutlak internet yasağını aynı değerlendirmek ihtimalini güçlendirebilir.

Her Pazar Yeri Yasağı veya Seçici Dağıtım Kriteri Otomatik İhlal Değildir; Pazar Payı, Ürün Niteliği, Eşdeğer Uygulama, Nesnel Kalite Amacı ve Kısıtlamanın Ağırlığı İncelenir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Rekabet Kurulu Dosya 2023-4-022, K. 24-56/1246-534 yönünden her pazar yeri yasağı veya seçici dağıtım kriteri otomatik ihlal değildir; pazar payı, ürün niteliği, eşdeğer uygulama, nesnel kalite amacı ve kısıtlamanın ağırlığı incelenir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Dağıtım Sözleşmesi ve Çevrimiçi Satış Politikası, Bayi Yazışmaları, Uygulanan Yaptırımlar, Pazar Payı, Satış Kanalı Verisi, Kalite Kriterleri ve Rakip Uygulamaları Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

“Rekabet Kurulu Dosya 2023-4-022, K. 24-56/1246-534 yönünden dağıtım sözleşmesi ve çevrimiçi satış politikası, bayi yazışmaları, uygulanan yaptırımlar, pazar payı, satış kanalı verisi, kalite kriterleri ve rakip uygulamaları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Dağıtım Sözleşmesi ve Çevrimiçi Satış Politikası, Bayi Yazışmaları, Uygulanan Yaptırımlar, Pazar Payı, Satış Kanalı Verisi, Kalite Kriterleri ve Rakip Uygulamaları.

“Rekabet Kurulu Dosya 2023-4-022, K. 24-56/1246-534 yönünden dağıtım sözleşmesi ve çevrimiçi satış politikası, bayi yazışmaları, uygulanan yaptırımlar, pazar payı, satış kanalı verisi, kalite kriterleri ve rakip uygulamaları” kaydı, “Sağlayıcının marka kalitesi için çevrimiçi satış standardı koyması mümkün olsa da interneti fiilen kapatan, pazar yeri veya fiyat karşılaştırma kanallarını ölçüsüz yasaklayan hükümler pasif satış ve rekabet sınırlaması denetimine tabidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

Bu delil öncelikle “her pazar yeri yasağı veya seçici dağıtım kriteri otomatik ihlal değildir; pazar payı, ürün niteliği, eşdeğer uygulama, nesnel kalite amacı ve kısıtlamanın ağırlığı incelenir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Rekabet Kurulu Dosya 2023-4-022, K. 24-56/1246-534 yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Rekabet Kurulu Dosya 2023-4-022, K. 24-56/1246-534 yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Rekabet Kurulu Dosya 2023-4-022, K. 24-56/1246-534 yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Sağlayıcının marka kalitesi için çevrimiçi satış standardı koyması mümkün olsa da interneti fiilen kapatan, pazar yeri veya fiyat karşılaştırma kanallarını ölçüsüz yasaklayan hükümler pasif satış ve rekabet sınırlaması denetimine tabidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Dava Şartları ve Usul Adımları

Kısıtlamanın Aktif-Pasif Satış, Bölge-Müşteri, Pazar Yeri, Reklam ve Yeniden Satış Fiyatı Etkilerini Ayrı Sınıflandırmak.

“Rekabet Kurulu Dosya 2023-4-022, K. 24-56/1246-534 yönünden kısıtlamanın aktif-pasif satış, bölge-müşteri, pazar yeri, reklam ve yeniden satış fiyatı etkilerini ayrı sınıflandırmak” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Dağıtım sözleşmesi ve çevrimiçi satış politikası, bayi yazışmaları, uygulanan yaptırımlar, pazar payı, satış kanalı verisi, kalite kriterleri ve rakip uygulamaları dosyaya alınmalı ve rekabeti hukuka aykırı sınırlayan hükmün uygulanmaması, yaptırımın kaldırılması ve kanıtlanan zararın giderilmesi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Rekabet Kurulu Dosya 2023-4-022, K. 24-56/1246-534 yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Rekabet Kurulu Dosya 2023-4-022, K. 24-56/1246-534 yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Rekabet Kurulu Dosya 2023-4-022, K. 24-56/1246-534 yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve rekabeti hukuka aykırı sınırlayan hükmün uygulanmaması, yaptırımın kaldırılması ve kanıtlanan zararın giderilmesi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

Kurul İncelemesi ve Özel Hukuk Talebi İçin İhlal Dönemi, Sözleşme Değişiklikleri ve Zamanaşımı; Sürmekte Olan Yaptırım İçin Tedbir İhtiyacıyla Birlikte İzlenmelidir.

Rekabet Kurulu Dosya 2023-4-022, K. 24-56/1246-534 yönünden kurul incelemesi ve özel hukuk talebi için ihlal dönemi, sözleşme değişiklikleri ve zamanaşımı; sürmekte olan yaptırım için tedbir ihtiyacıyla birlikte izlenmelidir. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Rekabet Kurulu Dosya 2023-4-022, K. 24-56/1246-534 yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Rekabeti Hukuka Aykırı Sınırlayan Hükmün Uygulanmaması, Yaptırımın Kaldırılması ve Kanıtlanan Zararın Giderilmesi.

“Rekabet Kurulu Dosya 2023-4-022, K. 24-56/1246-534 yönünden rekabeti hukuka aykırı sınırlayan hükmün uygulanmaması, yaptırımın kaldırılması ve kanıtlanan zararın giderilmesi” talebi, “Sağlayıcının marka kalitesi için çevrimiçi satış standardı koyması mümkün olsa da interneti fiilen kapatan, pazar yeri veya fiyat karşılaştırma kanallarını ölçüsüz yasaklayan hükümler pasif satış ve rekabet sınırlaması denetimine tabidir” koşuluyla ve dağıtım sözleşmesi ve çevrimiçi satış politikası, bayi yazışmaları, uygulanan yaptırımlar, pazar payı, satış kanalı verisi, kalite kriterleri ve rakip uygulamaları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Rekabet Kurulu Dosya 2023-4-022, K. 24-56/1246-534 yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “her pazar yeri yasağı veya seçici dağıtım kriteri otomatik ihlal değildir; pazar payı, ürün niteliği, eşdeğer uygulama, nesnel kalite amacı ve kısıtlamanın ağırlığı incelenir” olacaktır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

“Rekabet Kurulu Dosya 2023-4-022, K. 24-56/1246-534 yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Rekabet Kurulu, Dosya 2023-4-022, K. 24-56/1246-534, 27.12.2024 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“Kadıoğlu Kırtasiye Pazarlama Ticaret AŞ’nin yeniden satıcıların satış fiyatını tespit etmek ve internet satışlarını kısıtlamak suretiyle” — Alıntının yeri: E. Dosya Konusu, paragraf 1; incelenen yeniden satış fiyatı ve internet satışı davranışları

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: Yeniden satış fiyatının tespiti bakımından bilgi veya belge bulunmadığından ceza verilmedi; internet satışlarını kısıtlayarak 4054 sayılı Kanun m.4'ü ihlal nedeniyle 7.432.445,61 TL idari para cezası verildi.

Dikey anlaşmalarda internet satış kısıtlaması bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Sağlayıcının yeniden satıcıların internet satışlarını kısıtlaması 4054 sayılı Kanun m.4 kapsamında ihlal oluşturabilir; yeniden satış fiyatının tespiti iddiası ise ayrıca somut bilgi ve belgeyle kanıtlanmalıdır. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Dosyada internet satış kısıtının dağıtım ilişkisi içinde nasıl kanıtlandığı; buna karşılık yeniden satış fiyatına müdahale iddiasının bilgi ve belge yetersizliği nedeniyle yaptırıma bağlanmadığı ayrı ayrı gösterilmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Karar Kadıoğlu/Epson dağıtım sisteminin somut iletişim ve uygulamalarına dayanır; her çevrimiçi satış kalite kriterini kendiliğinden hukuka aykırı saymaz.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

Çevrimiçi Kalite Standardı ile Asgari Yeniden Satış Fiyatı veya Mutlak İnternet Yasağını Aynı Değerlendirmek.

“Rekabet Kurulu Dosya 2023-4-022, K. 24-56/1246-534 yönünden çevrimiçi kalite standardı ile asgari yeniden satış fiyatı veya mutlak internet yasağını aynı değerlendirmek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Kısıtlamanın aktif-pasif satış, bölge-müşteri, pazar yeri, reklam ve yeniden satış fiyatı etkilerini ayrı sınıflandırmak aşamasında dağıtım sözleşmesi ve çevrimiçi satış politikası, bayi yazışmaları, uygulanan yaptırımlar, pazar payı, satış kanalı verisi, kalite kriterleri ve rakip uygulamaları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Rekabet Kurulu Dosya 2023-4-022, K. 24-56/1246-534 yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Her pazar yeri yasağı veya seçici dağıtım kriteri otomatik ihlal değildir; pazar payı, ürün niteliği, eşdeğer uygulama, nesnel kalite amacı ve kısıtlamanın ağırlığı incelenir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Rekabet Kurulu Dosya 2023-4-022, K. 24-56/1246-534 yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• dağıtım sözleşmesi ve çevrimiçi satış politikası, bayi yazışmaları, uygulanan yaptırımlar, pazar payı, satış kanalı verisi, kalite kriterleri ve rakip uygulamaları
• Dikey Anlaşmalarda İnternet Satış Kısıtlaması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• kısıtlamanın aktif-pasif satış, bölge-müşteri, pazar yeri, reklam ve yeniden satış fiyatı etkilerini ayrı sınıflandırmak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Kurul incelemesi ve özel hukuk talebi için ihlal dönemi, sözleşme değişiklikleri ve zamanaşımı; sürmekte olan yaptırım için tedbir ihtiyacıyla birlikte izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Dikey Anlaşmalarda İnternet Satış Kısıtlaması İncelemesinde İddia, Karşı Görüş, Kanun Dayanağı ve İçtihat Somut Olayla Nasıl Eşleştirilmelidir?

Sağlayıcının marka kalitesi için çevrimiçi satış standardı koyması mümkün olsa da interneti fiilen kapatan, pazar yeri veya fiyat karşılaştırma kanallarını ölçüsüz yasaklayan hükümler pasif satış ve rekabet sınırlaması denetimine tabidir. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; dağıtım sözleşmesi ve çevrimiçi satış politikası, bayi yazışmaları, uygulanan yaptırımlar, pazar payı, satış kanalı verisi, kalite kriterleri ve rakip uygulamaları ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Hangi Kayıtlar Dağıtım Sözleşmesi ve Çevrimiçi Satış Politikası, Bayi Yazışmaları, Uygulanan Yaptırımlar, Pazar Payı, Satış Kanalı Verisi, Kalite Kriterleri ve Rakip Uygulamaları ile Karşılaştırılmalıdır?

Dağıtım sözleşmesi ve çevrimiçi satış politikası, bayi yazışmaları, uygulanan yaptırımlar, pazar payı, satış kanalı verisi, kalite kriterleri ve rakip uygulamaları, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Dikey Anlaşmalarda İnternet Satış Kısıtlaması Bakımından Doğru Merci ve Usul Yolu Hangi Verilerle Belirlenir?

Kısıtlamanın aktif-pasif satış, bölge-müşteri, pazar yeri, reklam ve yeniden satış fiyatı etkilerini ayrı sınıflandırmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Dikey Anlaşmalarda İnternet Satış Kısıtlaması Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Kurul incelemesi ve özel hukuk talebi için ihlal dönemi, sözleşme değişiklikleri ve zamanaşımı; sürmekte olan yaptırım için tedbir ihtiyacıyla birlikte izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Rekabeti Hukuka Aykırı Sınırlayan Hükmün Uygulanmaması, Yaptırımın Kaldırılması ve Kanıtlanan Zararın Giderilmesi İstemi Mahkemeden veya Yetkili Merciden Nasıl İstenmelidir?

Rekabeti hukuka aykırı sınırlayan hükmün uygulanmaması, yaptırımın kaldırılması ve kanıtlanan zararın giderilmesi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Dikey Anlaşmalarda İnternet Satış Kısıtlaması incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Sağlayıcının marka kalitesi için çevrimiçi satış standardı koyması mümkün olsa da interneti fiilen kapatan, pazar yeri veya fiyat karşılaştırma kanallarını ölçüsüz yasaklayan hükümler pasif satış ve rekabet sınırlaması denetimine tabidir.

Dosyanın ilk önceliği kısıtlamanın aktif-pasif satış, bölge-müşteri, pazar yeri, reklam ve yeniden satış fiyatı etkilerini ayrı sınıflandırmak, delil omurgası ise dağıtım sözleşmesi ve çevrimiçi satış politikası, bayi yazışmaları, uygulanan yaptırımlar, pazar payı, satış kanalı verisi, kalite kriterleri ve rakip uygulamaları ile Dikey Anlaşmalarda İnternet Satış Kısıtlaması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Kurul incelemesi ve özel hukuk talebi için ihlal dönemi, sözleşme değişiklikleri ve zamanaşımı; sürmekte olan yaptırım için tedbir ihtiyacıyla birlikte izlenmelidir. Rekabeti hukuka aykırı sınırlayan hükmün uygulanmaması, yaptırımın kaldırılması ve kanıtlanan zararın giderilmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; çevrimiçi kalite standardı ile asgari yeniden satış fiyatı veya mutlak internet yasağını aynı değerlendirmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Rekabet Kurulu, Dosya 2023-4-022, K. 24-56/1246-534, 27.12.2024 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Sağlayıcının yeniden satıcıların internet satışlarını kısıtlaması 4054 sayılı Kanun m.4 kapsamında ihlal oluşturabilir; yeniden satış fiyatının tespiti iddiası ise ayrıca somut bilgi ve belgeyle kanıtlanmalıdır.
• 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun — m.4/1
• TBMM Kanunlar Dergisi C.78, 4054 sayılı Kanun kabul metni, m.4/1 — alıntı yeri: Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.4/1, ilk cümle başlangıcı
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.54-63
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.27
• Sevilay Uzunallı, “Rekabet Hukukuna Göre Dağıtım Anlaşmalarında İnternetten Satış Sınırlamaları”, Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 2013, C. 8, Özel Sayı, s. 2915-2960