İşveren Sorumluluk Sigortasında Teminat ve Rücu

Kapsam

İşveren Sorumluluk Sigortasında Teminat ve Rücu yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. İşveren sorumluluk sigortası, iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle işverenin hukuki sorumluluğunu poliçe limiti ve kapsamı içinde teminat altına alır; SGK rücuu, işçi talebi ve sigortacı savunmaları ayrı kalemlerdir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, işveren sorumluluk sigortasında teminat ve rücu konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “işveren sorumluluk sigortası, iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle işverenin hukuki sorumluluğunu poliçe limiti ve kapsamı içinde teminat altına alır; sgk rücuu, işçi talebi ve sigortacı savunmaları ayrı kalemlerdir” kuralıdır. Poliçenin varlığı işverenin iş sağlığı yükümlülüğünü veya doğrudan sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; kasıt, bildirim ve özel istisnalar da somut metinden incelenir. Ayrıca “poliçe ve özel şartlar, iş kazası dosyası, sgk inceleme ve rücu belgeleri, kusur raporu, işçi tazminat hesabı, ihbar ve ödeme kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

İşveren Sorumluluk Sigortasında Teminat ve Rücu bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.1473/1

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan” — Alıntının yeri: Türk Ticaret Kanunu m.1473/1, ilk cümle başlangıcı

Bu alıntı, TBMM, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kabul metni, m.1473/1 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

İşveren sorumluluk sigortasında teminat ve rücu kapsamında m.1473/1 hükümleri sorumluluk sigortası bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu: m.4 ve 15

İşveren sorumluluk sigortasında teminat ve rücu kapsamında m.4 ve 15 hükümleri işverenin önleme ve sağlık gözetimi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: m.13 ve 21

İşveren sorumluluk sigortasında teminat ve rücu kapsamında m.13 ve 21 hükümleri iş kazası ve SGK rücuu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Fatih Ölmez: İşveren Sorumluluk Sigortası

Poliçe SGK'nın rücuu ile işçinin aşan zarar talebini aynı kapsamda karşılamayabilir; olay, teminat dışı hâl, limit ve savunma giderleri ayrılmalıdır. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“SGK da şartları gerçekleştiğinde, işçiye ödediği tazminat sebebiyle işverene rücu edebilir.” — Alıntının yeri: Öz, ilk paragrafın son cümlesi

İşveren sorumluluk sigortasında teminat ve rücu konusunda yararlanılan eser: Fatih Ölmez, “İşveren Sorumluluk Sigortası”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2016, C. 22, S. 3, s. 2131-2149. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

İş kazası bildirimi, SGK tahkikatı, kusur raporu, poliçe ve zeyiller, ücret ve aktüerya verileri birlikte incelenir. İşçinin işverene tazminat davası iş mahkemesinde ve zorunlu arabuluculuk sonrasında; SGK rücu davası iş mahkemesinde görülür. Sigortacıya doğrudan talebin görevi sigorta sözleşmesinin ticari/tüketici niteliğine göre ayrılır. Poliçe ihbarı, olay tarihi, limit ve özel şartlar gecikmeden kontrol edilmelidir. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul/değişiklik metni veya Resmî Gazete nüshasıyla kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından doğrulama, güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük, ikincil düzenleme ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir. Alıntı sorumluluk sigortasında olay esaslı genel tetikleyicidir; işveren sorumluluk genel şartları, SGK rücu kapsamı ve poliçe istisnaları ayrıca doğrulanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

İşveren Sorumluluk Sigortası, İş Kazası veya Meslek Hastalığı Nedeniyle İşverenin Hukuki Sorumluluğunu Poliçe Limiti ve Kapsamı İçinde Teminat Altına Alır; SGK Rücuu, İşçi Talebi ve Sigortacı Savunmaları Ayrı Kalemlerdir.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2021/8737, K. 2023/3159 yönünden işveren sorumluluk sigortası, iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle işverenin hukuki sorumluluğunu poliçe limiti ve kapsamı içinde teminat altına alır; SGK rücuu, işçi talebi ve sigortacı savunmaları ayrı kalemlerdir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok poliçe ve özel şartlar, iş kazası dosyası, SGK inceleme ve rücu belgeleri, kusur raporu, işçi tazminat hesabı, ihbar ve ödeme kayıtları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve SGK tarafından karşılanan kalemle işçinin karşılanmayan zararını veya sigorta limitini aynı tutar saymak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Poliçenin Varlığı İşverenin İş Sağlığı Yükümlülüğünü veya Doğrudan Sorumluluğunu Ortadan Kaldırmaz; Kasıt, Bildirim ve Özel İstisnalar Da Somut Metinden İncelenir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2021/8737, K. 2023/3159 yönünden poliçenin varlığı işverenin iş sağlığı yükümlülüğünü veya doğrudan sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; kasıt, bildirim ve özel istisnalar da somut metinden incelenir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Poliçe ve Özel Şartlar, İş Kazası Dosyası, SGK İnceleme ve Rücu Belgeleri, Kusur Raporu, İşçi Tazminat Hesabı, İhbar ve Ödeme Kayıtları Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2021/8737, K. 2023/3159 yönünden poliçe ve özel şartlar, iş kazası dosyası, SGK inceleme ve rücu belgeleri, kusur raporu, işçi tazminat hesabı, ihbar ve ödeme kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

İspat Planı ve Deliller

Poliçe ve Özel Şartlar, İş Kazası Dosyası, SGK İnceleme ve Rücu Belgeleri, Kusur Raporu, İşçi Tazminat Hesabı, İhbar ve Ödeme Kayıtları.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2021/8737, K. 2023/3159 yönünden poliçe ve özel şartlar, iş kazası dosyası, SGK inceleme ve rücu belgeleri, kusur raporu, işçi tazminat hesabı, ihbar ve ödeme kayıtları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken poliçe ve özel şartlar, iş kazası dosyası, SGK inceleme ve rücu belgeleri, kusur raporu, işçi tazminat hesabı, ihbar ve ödeme kayıtları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut Uyuşmazlığa Dayanak Sözleşme, Karar, Bildirim veya Sicil Kaydının Tam Metni, Ekleri ve Değişiklik Geçmişi.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2021/8737, K. 2023/3159 yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “Poliçenin varlığı işverenin iş sağlığı yükümlülüğünü veya doğrudan sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; kasıt, bildirim ve özel istisnalar da somut metinden incelenir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “poliçe ve özel şartlar, iş kazası dosyası, sgk inceleme ve rücu belgeleri, kusur raporu, işçi tazminat hesabı, ihbar ve ödeme kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2021/8737, K. 2023/3159 yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2021/8737, K. 2023/3159 yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

Olay Tarihi İtibarıyla Sigortalı İşyeri, Çalışan, Faaliyet ve Talep Türünün Poliçe Kapsamıyla Eşleştirilmesi.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2021/8737, K. 2023/3159 yönünden olay tarihi itibarıyla sigortalı işyeri, çalışan, faaliyet ve talep türünün poliçe kapsamıyla eşleştirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik poliçe ve özel şartlar, iş kazası dosyası, SGK inceleme ve rücu belgeleri, kusur raporu, işçi tazminat hesabı, ihbar ve ödeme kayıtları, işverenin hukuki sorumluluğu kapsamındaki tazminat ve savunma giderinin poliçe limiti içinde karşılanması talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, Yetki, Taraf Sıfatı, Harç ve Yalnız Kanunun Açıkça Aradığı Hâllerde Dava Şartı veya Zorunlu Ön Başvurunun Ayrı Ayrı Doğrulanması.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2021/8737, K. 2023/3159 yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2021/8737, K. 2023/3159 yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut Tehlike Varsa Geçici Hukuki Koruma İhtiyacının Yaklaşık İspat, Ölçülülük, Teminat ve Karşı Tarafın Dinlenilmesi Yönlerinden Değerlendirilmesi.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2021/8737, K. 2023/3159 yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, işverenin hukuki sorumluluğu kapsamındaki tazminat ve savunma giderinin poliçe limiti içinde karşılanması talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Sürelerin Hesabı

Kaza ve Talep Sigortacıya Süresinde İhbar Edilmeli; İşçi, SGK ve Sigortacıya İlişkin Zamanaşımı Takvimleri Ayrı Tutulmalıdır.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2021/8737, K. 2023/3159 yönünden kaza ve talep sigortacıya süresinde ihbar edilmeli; işçi, SGK ve sigortacıya ilişkin zamanaşımı takvimleri ayrı tutulmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2021/8737, K. 2023/3159 yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Talep Sonucunun Kurulması

İşverenin Hukuki Sorumluluğu Kapsamındaki Tazminat ve Savunma Giderinin Poliçe Limiti İçinde Karşılanması.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2021/8737, K. 2023/3159 yönünden işverenin hukuki sorumluluğu kapsamındaki tazminat ve savunma giderinin poliçe limiti içinde karşılanması” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Poliçe ve özel şartlar, iş kazası dosyası, SGK inceleme ve rücu belgeleri, kusur raporu, işçi tazminat hesabı, ihbar ve ödeme kayıtları bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2021/8737, K. 2023/3159 yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “Poliçenin varlığı işverenin iş sağlığı yükümlülüğünü veya doğrudan sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; kasıt, bildirim ve özel istisnalar da somut metinden incelenir” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl Talebe Bağlı Faiz, Tazminat, Gider veya Diğer Ferilerin Her Biri İçin Ayrı Hukuki Dayanak ve Başlangıç Tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2021/8737, K. 2023/3159 yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “poliçe ve özel şartlar, iş kazası dosyası, sgk inceleme ve rücu belgeleri, kusur raporu, işçi tazminat hesabı, ihbar ve ödeme kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2021/8737, K. 2023/3159, 24.05.2023 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“dava konusu kazanın, davacı işverenin verdiği görev için seyahat edilirken gerçekleştiği bu hali ile taraflar arasındaki poliçe kapsamında olduğu” — Alıntının yeri: Yargıtayca onanan Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesi; görev yolculuğundaki iş kazasının poliçe kapsamı paragrafı

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: onama.

İşveren sorumluluk sigortasında teminat ve rücu bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: İşverenin verdiği görev için yapılan seyahatte gerçekleşen iş kazası, poliçe metni aksini göstermedikçe işveren sorumluluk sigortası kapsamında değerlendirilebilir. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: İşverenin görevlendirdiği seyahatte meydana gelen iş kazası sonrası işçiye ödenen tazminatın sorumluluk sigortacısından tahsili doğrudan incelenmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Karar somut görev yolculuğu ve poliçe metnine dayanır; her trafik kazasını işveren sorumluluk teminatına sokmaz ve tüm rücu istisnalarını belirlemez.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

SGK Tarafından Karşılanan Kalemle İşçinin Karşılanmayan Zararını veya Sigorta Limitini Aynı Tutar Saymak.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2021/8737, K. 2023/3159 yönünden SGK tarafından karşılanan kalemle işçinin karşılanmayan zararını veya sigorta limitini aynı tutar saymak” riski gerçekleşirse işverenin hukuki sorumluluğu kapsamındaki tazminat ve savunma giderinin poliçe limiti içinde karşılanması talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2021/8737, K. 2023/3159 yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2021/8737, K. 2023/3159 yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “poliçe ve özel şartlar, iş kazası dosyası, SGK inceleme ve rücu belgeleri, kusur raporu, işçi tazminat hesabı, ihbar ve ödeme kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• poliçe ve özel şartlar, iş kazası dosyası, SGK inceleme ve rücu belgeleri, kusur raporu, işçi tazminat hesabı, ihbar ve ödeme kayıtları
• İşveren Sorumluluk Sigortasında Teminat ve Rücu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• olay tarihi itibarıyla sigortalı işyeri, çalışan, faaliyet ve talep türünün poliçe kapsamıyla eşleştirilmesi
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Kaza ve talep sigortacıya süresinde ihbar edilmeli; işçi, SGK ve sigortacıya ilişkin zamanaşımı takvimleri ayrı tutulmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

İşveren Sorumluluk Sigortasında Teminat ve Rücu İncelemesinde İddia, Karşı Görüş, Kanun Dayanağı ve İçtihat Somut Olayla Nasıl Eşleştirilmelidir?

İşveren sorumluluk sigortası, iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle işverenin hukuki sorumluluğunu poliçe limiti ve kapsamı içinde teminat altına alır; SGK rücuu, işçi talebi ve sigortacı savunmaları ayrı kalemlerdir. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; poliçe ve özel şartlar, iş kazası dosyası, SGK inceleme ve rücu belgeleri, kusur raporu, işçi tazminat hesabı, ihbar ve ödeme kayıtları ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Hangi Kayıtlar Poliçe ve Özel Şartlar, İş Kazası Dosyası, SGK İnceleme ve Rücu Belgeleri, Kusur Raporu, İşçi Tazminat Hesabı, İhbar ve Ödeme Kayıtları ile Karşılaştırılmalıdır?

Poliçe ve özel şartlar, iş kazası dosyası, SGK inceleme ve rücu belgeleri, kusur raporu, işçi tazminat hesabı, ihbar ve ödeme kayıtları, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

İşveren Sorumluluk Sigortasında Teminat ve Rücu Bakımından Doğru Merci ve Usul Yolu Hangi Verilerle Belirlenir?

Olay tarihi itibarıyla sigortalı işyeri, çalışan, faaliyet ve talep türünün poliçe kapsamıyla eşleştirilmesi; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

İşveren Sorumluluk Sigortasında Teminat ve Rücu Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Kaza ve talep sigortacıya süresinde ihbar edilmeli; işçi, SGK ve sigortacıya ilişkin zamanaşımı takvimleri ayrı tutulmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İşverenin Hukuki Sorumluluğu Kapsamındaki Tazminat ve Savunma Giderinin Poliçe Limiti İçinde Karşılanması İstemi Mahkemeden veya Yetkili Merciden Nasıl İstenmelidir?

İşverenin hukuki sorumluluğu kapsamındaki tazminat ve savunma giderinin poliçe limiti içinde karşılanması, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “İşveren Sorumluluk Sigortasında Teminat ve Rücu incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. İşveren sorumluluk sigortası, iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle işverenin hukuki sorumluluğunu poliçe limiti ve kapsamı içinde teminat altına alır; SGK rücuu, işçi talebi ve sigortacı savunmaları ayrı kalemlerdir.

Dosyanın ilk önceliği olay tarihi itibarıyla sigortalı işyeri, çalışan, faaliyet ve talep türünün poliçe kapsamıyla eşleştirilmesi, delil omurgası ise poliçe ve özel şartlar, iş kazası dosyası, SGK inceleme ve rücu belgeleri, kusur raporu, işçi tazminat hesabı, ihbar ve ödeme kayıtları ile İşveren Sorumluluk Sigortasında Teminat ve Rücu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Kaza ve talep sigortacıya süresinde ihbar edilmeli; işçi, SGK ve sigortacıya ilişkin zamanaşımı takvimleri ayrı tutulmalıdır. İşverenin hukuki sorumluluğu kapsamındaki tazminat ve savunma giderinin poliçe limiti içinde karşılanması talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; SGK tarafından karşılanan kalemle işçinin karşılanmayan zararını veya sigorta limitini aynı tutar saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2021/8737, K. 2023/3159, 24.05.2023 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: İşverenin verdiği görev için yapılan seyahatte gerçekleşen iş kazası, poliçe metni aksini göstermedikçe işveren sorumluluk sigortası kapsamında değerlendirilebilir.
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.1473/1
• TBMM, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kabul metni, m.1473/1 — alıntı yeri: Türk Ticaret Kanunu m.1473/1, ilk cümle başlangıcı
• 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu — m.4 ve 15
• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — m.13 ve 21
• Fatih Ölmez, “İşveren Sorumluluk Sigortası”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2016, C. 22, S. 3, s. 2131-2149
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru