Depremde Ağır Hasarlı Yapı Kararına İtiraz ve Yıkım Süreci

Kapsam

Depremde Ağır Hasarlı Yapı Kararına İtiraz ve Yıkım Süreci yönünden kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem, zorunlu idari başvuru, görev ve yetki, dava süresi, hukuka uygunluk denetimi, yürütmenin durdurulması ve kararın uygulanması birlikte ele alınır. Hasar tespiti teknik verilere, yapı bazlı incelemeye ve gerekçeli rapora dayanmalı; itiraz ve yıkım sürecinde can güvenliği ile mülkiyet ve etkili başvuru hakkı arasında süratli fakat denetlenebilir denge kurulmalıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, depremde ağır hasarlı yapı kararına itiraz ve yıkım süreci konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

İdari İşlemin Hukukî Niteliği ve Denetim Sınırı

İncelemenin ilk ölçütü “hasar tespiti teknik verilere, yapı bazlı incelemeye ve gerekçeli rapora dayanmalı; itiraz ve yıkım sürecinde can güvenliği ile mülkiyet ve etkili başvuru hakkı arasında süratli fakat denetlenebilir denge kurulmalıdır” kuralıdır. Afet sonrası aciliyet, idareyi somut bina incelemesi ve itiraz güvencesinden tamamen kurtarmaz; buna karşılık salt malik itirazı açık can güvenliği riskini askıya almaz. Ayrıca “ilk ve kesin hasar raporları, fotoğraf ve ölçümler, yapı projesi, zemin verisi, bağımsız teknik rapor, tebligat ve yıkım programı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Depremde Ağır Hasarlı Yapı Kararına İtiraz ve Yıkım Süreci bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun: m.3-6

Depremde ağır hasarlı yapı kararına itiraz ve yıkım süreci kapsamında m.3-6 hükümleri risk ve yıkım bağlantısı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İmar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

3194 Sayılı İmar Kanunu: m.32 ve 39

Depremde ağır hasarlı yapı kararına itiraz ve yıkım süreci kapsamında m.32 ve 39 hükümleri tehlikeli yapı ve yıkım bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu: m.7 ve 27

Depremde ağır hasarlı yapı kararına itiraz ve yıkım süreci kapsamında m.7 ve 27 hükümleri dava ve yürütmenin durdurulması bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve 7269 sayılı Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

7269 Sayılı 7269 Sayılı Kanun: m.13/A

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“fen kurulları tarafından düzenlenen teknik mahiyetteki hasar tespit raporlarına mahallî ilân tarihinden itibaren otuz gün içinde itiraz edilebilir” — Alıntının yeri: 7269 sayılı Kanun m.13/a, hasar tespitine itiraz cümlesi

Bu alıntı, Resmî Gazete, 16.01.2024, S.32431; AYM E.2023/134, K.2023/209 kararında aktarılan m.13/a üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Depremde ağır hasarlı yapı kararına itiraz ve yıkım süreci kapsamında m.13/a hükümleri doğrulanmış doğrudan kanun dayanağı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Serkan Çınarlı, Hüseyin Bilgin, Ezgi Avcıoğlu Aksoy ve Mehpare Çaptuğ Dilek: 6 Şubat Depremi Nedeniyle Açılan İdari Davalarda Özel Yargılama Usulü

Hasar tespiti ve yıkım işlemleri için özel süreli idari yargılama rejimi, tebligat-ilan, teknik rapor ve telafisi güç zarar ölçütleri birlikte ele alınmalıdır. Bu yaklaşım, bu idari uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“6 Şubat depremi nedeniyle genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde gerçekleştirilen çeşitli idari işlemlere karşı açılacak iptal davalarında” — Alıntının yeri: Öz, ilk cümle bölümü

Depremde ağır hasarlı yapı kararına itiraz ve yıkım süreci konusunda yararlanılan eser: Serkan Çınarlı, Hüseyin Bilgin, Ezgi Avcıoğlu Aksoy ve Mehpare Çaptuğ Dilek, “6 Şubat Depremi Nedeniyle Açılan İdari Davalarda Özel Yargılama Usulü”, İzmir Bakırçay Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2023, C. 4, S. 8, s. 113-134. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Hasar tespit ilanı, e-Devlet kaydı, askı tutanağı ve teknik rapor tarihleri ayrı belgelenir; otuz günlük idari itiraz kaçırılmamalıdır. Yıkım veya tahliye işleminin iptali için görev idare mahkemesindedir; özel dava süresi ve yürütmenin durdurulması koşulları olay tarihindeki geçici düzenlemelerle kontrol edilir. Bağımsız mühendis raporu taşıyıcı sistem bulgularını göstermeli, yalnız fotoğrafa dayanmamalıdır. Acil yıkım uygulanmışsa tazminat yolu ayrıca değerlendirilir. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul/değişiklik metni veya Resmî Gazete nüshasıyla kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından doğrulama, güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük, ikincil düzenleme ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir. AYM kararı m.13/a'nın belirli bölümünü iptal etmiştir; kararın yürürlük tarihi ve olay günündeki afet mevzuatı ayrıca kontrol edilmelidir.

Yetki, Şekil, Sebep, Konu ve Maksat Denetimi

Hasar Tespiti Teknik Verilere, Yapı Bazlı İncelemeye ve Gerekçeli Rapora Dayanmalı; İtiraz ve Yıkım Sürecinde Can Güvenliği ile Mülkiyet ve Etkili Başvuru Hakkı Arasında Süratli Fakat Denetlenebilir Denge Kurulmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için ilk ve kesin hasar raporları, fotoğraf ve ölçümler, yapı projesi, zemin verisi, bağımsız teknik rapor, tebligat ve yıkım programı ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden hasar tespiti teknik verilere, yapı bazlı incelemeye ve gerekçeli rapora dayanmalı; itiraz ve yıkım sürecinde can güvenliği ile mülkiyet ve etkili başvuru hakkı arasında süratli fakat denetlenebilir denge kurulmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Afet Sonrası Aciliyet, İdareyi Somut Bina İncelemesi ve İtiraz Güvencesinden Tamamen Kurtarmaz; Buna Karşılık Salt Malik İtirazı Açık Can Güvenliği Riskini Askıya Almaz.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden afet sonrası aciliyet, idareyi somut bina incelemesi ve itiraz güvencesinden tamamen kurtarmaz; buna karşılık salt malik itirazı açık can güvenliği riskini askıya almaz” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İlk ve Kesin Hasar Raporları, Fotoğraf ve Ölçümler, Yapı Projesi, Zemin Verisi, Bağımsız Teknik Rapor, Tebligat ve Yıkım Programı Hukuki Sonuca Bağlanmadan Önce Kaynağı, Tarihi, Kapsamı ve Karşı Kayıtlarla Uyumu Bakımından Doğrulanmalıdır.

Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden ilk ve kesin hasar raporları, fotoğraf ve ölçümler, yapı projesi, zemin verisi, bağımsız teknik rapor, tebligat ve yıkım programı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları üzerinden sınanır. İşlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

İşlem Dosyası ve Teknik İspat

İlk ve Kesin Hasar Raporları, Fotoğraf ve Ölçümler, Yapı Projesi, Zemin Verisi, Bağımsız Teknik Rapor, Tebligat ve Yıkım Programı.

Bu delil öncelikle “hasar tespiti teknik verilere, yapı bazlı incelemeye ve gerekçeli rapora dayanmalı; itiraz ve yıkım sürecinde can güvenliği ile mülkiyet ve etkili başvuru hakkı arasında süratli fakat denetlenebilir denge kurulmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden ilk ve kesin hasar raporları, fotoğraf ve ölçümler, yapı projesi, zemin verisi, bağımsız teknik rapor, tebligat ve yıkım programı” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Bu İdari Uyuşmazlık Konusu İşlemin Tam Metni, Tebliğ Evrakı, İşlem Dosyası ve Dayanak İnceleme veya Denetim Raporu.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Zorunlu İdari Başvuru, İtiraz ve Cevap Belgeleri ile Elektronik Başvuru Alındıları.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları” kaydı, “ilk ve kesin hasar raporları, fotoğraf ve ölçümler, yapı projesi, zemin verisi, bağımsız teknik rapor, tebligat ve yıkım programı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

İdari Başvurudan Yargısal Denetime

Bina Kimliği, Hasar Kategorisi, Ölçüm Yöntemi ve İtiraz Raporlarındaki Teknik Çelişkilerin Aynı Veri Seti Üzerinden Karşılaştırılması.

Bu aşamada ilk ve kesin hasar raporları, fotoğraf ve ölçümler, yapı projesi, zemin verisi, bağımsız teknik rapor, tebligat ve yıkım programı ile işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları arasındaki bağ incelenir. “Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden bina kimliği, hasar kategorisi, ölçüm yöntemi ve itiraz raporlarındaki teknik çelişkilerin aynı veri seti üzerinden karşılaştırılması” adımından sonra yürütmenin durdurulması ve esas kararın uygulanma takvimi ayrıca tutulmalıdır.

Kesin ve Yürütülmesi Zorunlu İşlemin, Tebliğ Tarihinin, Zorunlu İdari Başvurunun ve Görevli İdari veya Vergi Yargı Yerinin Doğrulanması.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması” işlemi yürütülürken tebliğ, husumet, kesin işlem ve varsa ön karar başvurusu birlikte denetlenir. Eksik bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu, bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi isteminin dinlenebilirliğini etkileyebilir.

İşlemin Yetki, Şekil, Sebep, Konu ve Maksat Unsurları ile Maddi Olay ve Teknik Veriler Arasındaki Bağın İncelenmesi.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi” işlemi, idari denetimin ayrı bir aşamasıdır. Zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları dosyaya alınmalı; kesin işlem, zorunlu idari başvuru, görevli yargı yeri ve dava süresi belirlenmelidir.

Tebliğ, İdari Başvuru ve Dava Süresi

İlan ve Bildirimden Sonra Özel İtiraz Süreleri ile Yıkım Öncesi Yürütmenin Durdurulması İhtiyacı Gün Gün Takip Edilmelidir.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden ilan ve bildirimden sonra özel itiraz süreleri ile yıkım öncesi yürütmenin durdurulması ihtiyacı gün gün takip edilmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Bina kimliği, hasar kategorisi, ölçüm yöntemi ve itiraz raporlarındaki teknik çelişkilerin aynı veri seti üzerinden karşılaştırılması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, Öğrenme, İlan, Ödeme ve Elektronik Erişim Tarihlerinden Hangisinin Süreyi Başlattığı İlgili Özel Hükümle Eşleştirilmeli; Hak Düşürücü Süre, Zamanaşımı ve Kanun Yolu Süresi Birbirine Karıştırılmamalıdır.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

İptal, Tam Yargı ve Yürütmenin Durdurulması

Eksik veya Hatalı Ağır Hasar Tespitinin İptali, Yeniden Teknik İnceleme ve Koşulları Varsa Yıkımın Geçici Durdurulması.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden eksik veya hatalı ağır hasar tespitinin iptali, yeniden teknik inceleme ve koşulları varsa yıkımın geçici durdurulması” sonucu isteniyorsa kararın idarece nasıl uygulanacağı işlem, kişi ve dönem bakımından açık olmalıdır. Dayanak kayıt ilk ve kesin hasar raporları, fotoğraf ve ölçümler, yapı projesi, zemin verisi, bağımsız teknik rapor, tebligat ve yıkım programı, temel ölçüt ise “hasar tespiti teknik verilere, yapı bazlı incelemeye ve gerekçeli rapora dayanmalı; itiraz ve yıkım sürecinde can güvenliği ile mülkiyet ve etkili başvuru hakkı arasında süratli fakat denetlenebilir denge kurulmalıdır” olacaktır.

Bu İdari Uyuşmazlık Konusu İşlemin Hukuka Aykırı Kısmının İptali ve Gerekli İse Sonuçlarının İdarece Giderilmesi.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi” isteminin işlemin hangi kısmına ve hangi hukuka aykırılık nedenine dayandığı açıklanmalıdır. Bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu bulunmadığında talep varsayımla genişletilmemelidir.

Telafisi Güç veya İmkânsız Zarar ile Açık Hukuka Aykırılık Birlikte Gösterilebiliyorsa Yürütmenin Durdurulması.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması” istemi, “ilk ve kesin hasar raporları, fotoğraf ve ölçümler, yapı projesi, zemin verisi, bağımsız teknik rapor, tebligat ve yıkım programı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları ile ilişkilendirilmelidir. İptal, tam yargı ve yürütmenin durdurulması sonuçları ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Danıştay Dördüncü Daire, E. 2026/763, K. 2026/1087, 05.03.2026 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“Olası bir deprem durumunda yapının davranışının belirlenmesi, ancak 6306 sayılı kanunun ‘Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar’ dikkate alınarak yapılan detaylı bir çalışma” — Alıntının yeri: İnceleme ve Gerekçe; hükme esas bilirkişi raporundan aktarılan teknik değerlendirme

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: onama.

Depremde ağır hasarlı yapı kararına itiraz ve yıkım süreci bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Deprem sonrası hasar tespiti ile 6306 sayılı Kanun anlamındaki riskli yapı tespiti farklıdır; yapının deprem davranışı ayrıntılı teknik çalışma ile belirlenmelidir. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Deprem sonrası yapının teknik durumu, hasar sınıflandırması, itiraz ve uzman bilirkişi incelemesi doğrudan değerlendirilmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Karar ağır hasar ve derhâl yıkım değil az/orta hasar tespitine ilişkindir; 6306 riskli yapı sürecinin farklı olduğu kararda özellikle belirtilmiştir.

Kesin İşlem, Süre ve Husumet Riskleri

Bağımsız Raporu Resmi Tespitin Yerine Otomatik Geçirmek veya Hiç Değerlendirmemek.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden bağımsız raporu resmi tespitin yerine otomatik geçirmek veya hiç değerlendirmemek”. Bu savunmaya verilecek cevap, ilk ve kesin hasar raporları, fotoğraf ve ölçümler, yapı projesi, zemin verisi, bağımsız teknik rapor, tebligat ve yıkım programı delili ve “Hasar tespiti teknik verilere, yapı bazlı incelemeye ve gerekçeli rapora dayanmalı; itiraz ve yıkım sürecinde can güvenliği ile mülkiyet ve etkili başvuru hakkı arasında süratli fakat denetlenebilir denge kurulmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Danıştay Dördüncü Daire E. 2026/763, K. 2026/1087 yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. İşlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi aşamasında zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• ilk ve kesin hasar raporları, fotoğraf ve ölçümler, yapı projesi, zemin verisi, bağımsız teknik rapor, tebligat ve yıkım programı
• Depremde Ağır Hasarlı Yapı Kararına İtiraz ve Yıkım Süreci konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu
• zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları

• bina kimliği, hasar kategorisi, ölçüm yöntemi ve itiraz raporlarındaki teknik çelişkilerin aynı veri seti üzerinden karşılaştırılması
• kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması
• işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi

• Süre çizelgesinde İlan ve bildirimden sonra özel itiraz süreleri ile yıkım öncesi yürütmenin durdurulması ihtiyacı gün gün takip edilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Depremde Ağır Hasarlı Yapı Kararına İtiraz ve Yıkım Süreci İncelemesinde İddia, Karşı Görüş, Kanun Dayanağı ve İçtihat Somut Olayla Nasıl Eşleştirilmelidir?

Hasar tespiti teknik verilere, yapı bazlı incelemeye ve gerekçeli rapora dayanmalı; itiraz ve yıkım sürecinde can güvenliği ile mülkiyet ve etkili başvuru hakkı arasında süratli fakat denetlenebilir denge kurulmalıdır. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; ilk ve kesin hasar raporları, fotoğraf ve ölçümler, yapı projesi, zemin verisi, bağımsız teknik rapor, tebligat ve yıkım programı ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Hangi Kayıtlar İlk ve Kesin Hasar Raporları, Fotoğraf ve Ölçümler, Yapı Projesi, Zemin Verisi, Bağımsız Teknik Rapor, Tebligat ve Yıkım Programı ile Karşılaştırılmalıdır?

İlk ve kesin hasar raporları, fotoğraf ve ölçümler, yapı projesi, zemin verisi, bağımsız teknik rapor, tebligat ve yıkım programı, bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu, zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Depremde Ağır Hasarlı Yapı Kararına İtiraz ve Yıkım Süreci Bakımından Doğru Merci ve Usul Yolu Hangi Verilerle Belirlenir?

Bina kimliği, hasar kategorisi, ölçüm yöntemi ve itiraz raporlarındaki teknik çelişkilerin aynı veri seti üzerinden karşılaştırılması; kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması; işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi. Kesin işlem, zorunlu idari başvuru, görevli yargı yeri, tebliğ ve dava süresi esas incelemesinden önce doğrulanmalıdır.

Depremde Ağır Hasarlı Yapı Kararına İtiraz ve Yıkım Süreci Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

İlan ve bildirimden sonra özel itiraz süreleri ile yıkım öncesi yürütmenin durdurulması ihtiyacı gün gün takip edilmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Eksik veya Hatalı Ağır Hasar Tespitinin İptali, Yeniden Teknik İnceleme ve Koşulları Varsa Yıkımın Geçici Durdurulması İstemi Mahkemeden veya Yetkili Merciden Nasıl İstenmelidir?

Eksik veya hatalı ağır hasar tespitinin iptali, yeniden teknik inceleme ve koşulları varsa yıkımın geçici durdurulması, bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi, telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması somut işlemin niteliğine göre gündeme gelebilir. İptal, tam yargı ve yürütmenin durdurulması koşulları ile uygulanma sonuçları ayrı açıklanmalıdır.

Sonuç

Bu idari uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Depremde Ağır Hasarlı Yapı Kararına İtiraz ve Yıkım Süreci incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun, 3194 Sayılı İmar Kanunu, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 7269 Sayılı 7269 sayılı Kanun ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Hasar tespiti teknik verilere, yapı bazlı incelemeye ve gerekçeli rapora dayanmalı; itiraz ve yıkım sürecinde can güvenliği ile mülkiyet ve etkili başvuru hakkı arasında süratli fakat denetlenebilir denge kurulmalıdır.

Dosyanın ilk önceliği bina kimliği, hasar kategorisi, ölçüm yöntemi ve itiraz raporlarındaki teknik çelişkilerin aynı veri seti üzerinden karşılaştırılması, delil omurgası ise ilk ve kesin hasar raporları, fotoğraf ve ölçümler, yapı projesi, zemin verisi, bağımsız teknik rapor, tebligat ve yıkım programı ile Depremde Ağır Hasarlı Yapı Kararına İtiraz ve Yıkım Süreci konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: İlan ve bildirimden sonra özel itiraz süreleri ile yıkım öncesi yürütmenin durdurulması ihtiyacı gün gün takip edilmelidir. Eksik veya hatalı ağır hasar tespitinin iptali, yeniden teknik inceleme ve koşulları varsa yıkımın geçici durdurulması talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; bağımsız raporu resmi tespitin yerine otomatik geçirmek veya hiç değerlendirmemek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Danıştay Dördüncü Daire, E. 2026/763, K. 2026/1087, 05.03.2026 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Deprem sonrası hasar tespiti ile 6306 sayılı Kanun anlamındaki riskli yapı tespiti farklıdır; yapının deprem davranışı ayrıntılı teknik çalışma ile belirlenmelidir.
• 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun — m.3-6
• 3194 Sayılı İmar Kanunu — m.32 ve 39
• 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — m.7 ve 27
• 7269 Sayılı 7269 sayılı Kanun — m.13/a
• Resmî Gazete, 16.01.2024, S.32431; AYM E.2023/134, K.2023/209 kararında aktarılan m.13/a — alıntı yeri: 7269 sayılı Kanun m.13/a, hasar tespitine itiraz cümlesi
• Serkan Çınarlı, Hüseyin Bilgin, Ezgi Avcıoğlu Aksoy ve Mehpare Çaptuğ Dilek, “6 Şubat Depremi Nedeniyle Açılan İdari Davalarda Özel Yargılama Usulü”, İzmir Bakırçay Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2023, C. 4, S. 8, s. 113-134
• Danıştay Karar Arama