Ceza Uyuşmazlıklarında Uzlaştırma ve Edimin İfası

Kapsam

Kapsamdaki suç, soruşturma ve kovuşturma, teklif, özgür irade, müdafi, gizlilik, maddi-manevi edim, taksit, ifa, erteleme, takipsizlik, düşme, uzlaşma belgesinin ilam niteliği ve yeniden soruşturma yasağı ele alınır. CMK m.253-255 sistemi, özgür ve bilgilendirilmiş kabul üzerine tarafların hukuka uygun bir edimde uzlaşmasına imkan verir; edimin peşin veya vadeli ifasına göre takipsizlik, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ya da düşme sonuçları değişebilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, ceza uyuşmazlıklarında uzlaştırma ve edimin ifası konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Suçun Niteliği ve Ceza Muhakemesi Çerçevesi

İncelemenin ilk ölçütü “cmk m.253-255 sistemi, özgür ve bilgilendirilmiş kabul üzerine tarafların hukuka uygun bir edimde uzlaşmasına imkan verir; edimin peşin veya vadeli ifasına göre takipsizlik, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ya da düşme sonuçları değişebilir” kuralıdır. Uzlaştırma raporu tarafları, fiili, edimin miktarını veya davranışını, vade ve ödeme yöntemini tereddütsüz göstermeli; hukuka ve ahlaka aykırı ya da üçüncü kişiyi bağlayan edim içermemelidir. Ayrıca “uzlaştırma suçu ve cezai sorumluluğu ikrar değildir; teklif veya müzakere sırasında yapılan açıklamalar uzlaştırmanın gizliliği dışında delil gibi kullanılamaz” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Ceza Uyuşmazlıklarında Uzlaştırma ve Edimin İfası bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu: m.254/2

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe bırakılması, takside bağlanması veya süreklilik arzetmesi halinde durma kararı verilir.” — Alıntının yeri: 7531 sayılı Kanun m.17 ile değiştirilen Ceza Muhakemesi Kanunu m.254/2, ikinci cümle

Bu alıntı, TBMM, 7531 sayılı değişiklik Kanunu kabul metni, m.17 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Ceza uyuşmazlıklarında uzlaştırma ve edimin ifası kapsamında m.254/2 hükümleri uzlaştırma usulü ve sonuçları bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ceza Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu: m.73

Ceza uyuşmazlıklarında uzlaştırma ve edimin ifası kapsamında m.73 hükümleri şikayet ve uzlaştırmayla bağlantı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.38

Ceza uyuşmazlıklarında uzlaştırma ve edimin ifası kapsamında m.38 hükümleri uzlaşma belgesinin ilam niteliği bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Ceza Muhakemesi Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Meral Ekici Şahin ve Kürşat Yemenici: 6763 Sayılı Kanunla Yapılan Değişiklikler Işığında Ceza Muhakemesi Hukukunda Uzlaştırma

Uzlaştırmanın kapsamı suç tipi, şikâyet ve özel istisnalara göre belirlenir; edimin türü ve ifa zamanı muhakemenin sonucunu doğrudan etkiler. Bu yaklaşım, bu ceza uyuşmazlığı içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“takibi şikayete bağlı olan ve etkin pişmanlık hükümleri kapsamına giren suçların uzlaştırma kapsamına alınması” — Alıntının yeri: Öz

Ceza uyuşmazlıklarında uzlaştırma ve edimin ifası konusunda yararlanılan eser: Meral Ekici Şahin ve Kürşat Yemenici, “6763 Sayılı Kanunla Yapılan Değişiklikler Işığında Ceza Muhakemesi Hukukunda Uzlaştırma”, Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2018, C. 13, S. 1, s. 445-507. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Soruşturmada uzlaştırma bürosu ve Cumhuriyet savcılığı, kovuşturmada mahkeme CMK m.253-254 rejimini uygular; ayrıca hukuk arabuluculuğu aranmaz. Edimin def'aten ifası, ileri tarih/taksit/süreklilik ve hiç ifa edilmemesi ayrı muhakeme sonuçları doğurur. Uzlaşma belgesi ilam niteliğinde belge olarak icraya konulabilir. Zamanaşımının durması, tazminat davası yasağının istisnaları ve 7531 sayılı Kanunun geçiş hükümleri, suç ve dosya tarihine göre kontrol edilmelidir. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul/değişiklik metni veya Resmî Gazete ilk yayım metniyle kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından bu doğrulama güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir.

Suçun Unsurları ve Uygulanacak Ölçütler

CMK m.253-255 Sistemi, Özgür ve Bilgilendirilmiş Kabul Üzerine Tarafların Hukuka Uygun Bir Edimde Uzlaşmasına İmkan Verir; Edimin Peşin veya Vadeli İfasına Göre Takipsizlik, Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Ya Da Düşme Sonuçları Değişebilir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için soruşturma veya kovuşturma dosyası ile suç vasfı ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 11. Ceza Dairesi E. 2021/14214, K. 2022/8033 yönünden CMK m.253-255 sistemi, özgür ve bilgilendirilmiş kabul üzerine tarafların hukuka uygun bir edimde uzlaşmasına imkan verir; edimin peşin veya vadeli ifasına göre takipsizlik, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ya da düşme sonuçları değişebilir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Uzlaştırma Raporu Tarafları, Fiili, Edimin Miktarını veya Davranışını, Vade ve Ödeme Yöntemini Tereddütsüz Göstermeli; Hukuka ve Ahlaka Aykırı Ya Da Üçüncü Kişiyi Bağlayan Edim İçermemelidir.

“Yargıtay 11. Ceza Dairesi E. 2021/14214, K. 2022/8033 yönünden uzlaştırma raporu tarafları, fiili, edimin miktarını veya davranışını, vade ve ödeme yöntemini tereddütsüz göstermeli; hukuka ve ahlaka aykırı ya da üçüncü kişiyi bağlayan edim içermemelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok “CMK m.253-255 sistemi, özgür ve bilgilendirilmiş kabul üzerine tarafların hukuka uygun bir edimde uzlaşmasına imkan verir; edimin peşin veya vadeli ifasına göre takipsizlik, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ya da düşme sonuçları değişebilir” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Uzlaştırma Suçu ve Cezai Sorumluluğu İkrar Değildir; Teklif veya Müzakere Sırasında Yapılan Açıklamalar Uzlaştırmanın Gizliliği Dışında Delil Gibi Kullanılamaz.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi E. 2021/14214, K. 2022/8033 yönünden uzlaştırma suçu ve cezai sorumluluğu ikrar değildir; teklif veya müzakere sırasında yapılan açıklamalar uzlaştırmanın gizliliği dışında delil gibi kullanılamaz. Bu ölçüt özellikle soruşturma veya kovuşturma dosyası ile suç vasfı üzerinden sınanır. Soruşturma veya kovuşturma dosyası ile suç vasfı temelinde koruma tedbiri, savunma, hüküm ve itiraz-istinaf-temyiz takviminin ayrı kurulması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, bu ceza uyuşmazlığı bakımından maddi vakıa ile hukuki nitelendirmeyi aynı cümlede varsaymak ihtimalini güçlendirebilir.

Lehe ve Aleyhe Delillerin Denetimi

Soruşturma veya Kovuşturma Dosyası ile Suç Vasfı.

Bu delil öncelikle “cmk m.253-255 sistemi, özgür ve bilgilendirilmiş kabul üzerine tarafların hukuka uygun bir edimde uzlaşmasına imkan verir; edimin peşin veya vadeli ifasına göre takipsizlik, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ya da düşme sonuçları değişebilir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 11. Ceza Dairesi E. 2021/14214, K. 2022/8033 yönünden soruşturma veya kovuşturma dosyası ile suç vasfı” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

“CMK m.253-255 Sistemi, Özgür ve Bilgilendirilmiş Kabul Üzerine Tarafların Hukuka Uygun Bir Edimde Uzlaşmasına İmkan Verir; Edimin Peşin veya Vadeli İfasına Göre Takipsizlik, Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Ya Da Düşme Sonuçları Değişebilir” Kuralı Bakımından Arama, Elkoyma, Bilirkişi ve Dijital İnceleme Delillerinin Elde Edilme ve Muhafaza Zinciri Kayıtları.

“Yargıtay 11. Ceza Dairesi E. 2021/14214, K. 2022/8033 yönünden “CMK m.253-255 sistemi, özgür ve bilgilendirilmiş kabul üzerine tarafların hukuka uygun bir edimde uzlaşmasına imkan verir; edimin peşin veya vadeli ifasına göre takipsizlik, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ya da düşme sonuçları değişebilir” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken “CMK m.253-255 sistemi, özgür ve bilgilendirilmiş kabul üzerine tarafların hukuka uygun bir edimde uzlaşmasına imkan verir; edimin peşin veya vadeli ifasına göre takipsizlik, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ya da düşme sonuçları değişebilir” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Soruşturmadan Hükme Ceza Muhakemesi

Suçun Uzlaştırma Kapsamında Olduğunun Doğrulanması.

Bu aşamada dayanak delilin hukuka uygun elde edilip edilmediği ve savunmaya inceleme imkânı tanınıp tanınmadığı belirlenir. “Yargıtay 11. Ceza Dairesi E. 2021/14214, K. 2022/8033 yönünden suçun uzlaştırma kapsamında olduğunun doğrulanması” adımından sonra koruma tedbiri ve kanun yolu süreleri için ayrı kayıt açılmalıdır.

Bu Ceza Uyuşmazlığı Bakımından Görevli Ceza Mercii ile Şikâyet, İzin ve Uzlaştırma Gibi Muhakeme Koşullarının Belirlenmesi.

“Yargıtay 11. Ceza Dairesi E. 2021/14214, K. 2022/8033 yönünden bu ceza uyuşmazlığı bakımından görevli ceza mercii ile şikâyet, izin ve uzlaştırma gibi muhakeme koşullarının belirlenmesi” işlemi yürütülürken isnadın kapsamı, müdafi yardımından yararlanma, lehe delillerin toplanması ve gerekçeli karar güvenceleri birlikte denetlenir. Eksik “CMK m.253-255 sistemi, özgür ve bilgilendirilmiş kabul üzerine tarafların hukuka uygun bir edimde uzlaşmasına imkan verir; edimin peşin veya vadeli ifasına göre takipsizlik, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ya da düşme sonuçları değişebilir” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları, “CMK m.253-255 sistemi, özgür ve bilgilendirilmiş kabul üzerine tarafların hukuka uygun bir edimde uzlaşmasına imkan verir; edimin peşin veya vadeli ifasına göre takipsizlik, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ya da düşme sonuçları değişebilir” kuralının değerlendirilmesi sonunda somut olaya uygun beraat, düşme, ceza verilmesine yer olmadığı veya yaptırım hükmü kurulması sonucunu doğrudan etkileyebilir.

Soruşturma veya Kovuşturma Dosyası ile Suç Vasfı Temelinde Koruma Tedbiri, Savunma, Hüküm ve İtiraz-İstinaf-Temyiz Takviminin Ayrı Kurulması.

“Yargıtay 11. Ceza Dairesi E. 2021/14214, K. 2022/8033 yönünden soruşturma veya kovuşturma dosyası ile suç vasfı temelinde koruma tedbiri, savunma, hüküm ve itiraz-istinaf-temyiz takviminin ayrı kurulması” adımı, ceza muhakemesinin ayrı bir evresidir. Soruşturma veya kovuşturma dosyası ile suç vasfı dosyaya alınmalı; görevli ve yetkili ceza mercii ile şikâyet, izin veya uzlaştırma koşulları somut suç tipi bakımından kontrol edilmelidir.

Şikâyet, Koruma Tedbiri ve Kanun Yolu Süreleri

Teklifin Kabulü İçin Kanuni Süre ve Uzlaştırmacının Rapor Süresi Güncel Yönetmelikle Birlikte İzlenmeli; Vadeli Edimin Her Taksiti Ayrıca Kaydedilmelidir.

“Yargıtay 11. Ceza Dairesi E. 2021/14214, K. 2022/8033 yönünden teklifin kabulü için kanuni süre ve uzlaştırmacının rapor süresi güncel yönetmelikle birlikte izlenmeli; vadeli edimin her taksiti ayrıca kaydedilmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Suçun uzlaştırma kapsamında olduğunun doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Bu Ceza Uyuşmazlığı Bakımından Zorunlu Ön Başvuru, Özel İtiraz veya Şikayet Yolu Varsa Genel Dava Yolundan Önce Kendi Süresinde Tamamlanmalıdır.

“Yargıtay 11. Ceza Dairesi E. 2021/14214, K. 2022/8033 yönünden bu ceza uyuşmazlığı bakımından zorunlu ön başvuru, özel itiraz veya şikayet yolu varsa genel dava yolundan önce kendi süresinde tamamlanmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Savunma, Koruma Tedbiri ve Hüküm Sonuçları

Uzlaştırma Sonucuna Göre Kovuşturmaya Yer Olmadığı, Erteleme veya Davanın Düşmesi Kararı.

“Yargıtay 11. Ceza Dairesi E. 2021/14214, K. 2022/8033 yönünden uzlaştırma sonucuna göre kovuşturmaya yer olmadığı, erteleme veya davanın düşmesi kararı” sonucu isteniyorsa suçun unsurları, hukuka uygunluk nedenleri ve delil yeterliliği somutlaştırılmalıdır. Dayanak delil soruşturma veya kovuşturma dosyası ile suç vasfı, temel ölçüt ise “cmk m.253-255 sistemi, özgür ve bilgilendirilmiş kabul üzerine tarafların hukuka uygun bir edimde uzlaşmasına imkan verir; edimin peşin veya vadeli ifasına göre takipsizlik, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ya da düşme sonuçları değişebilir” olacaktır.

“CMK m.253-255 Sistemi, Özgür ve Bilgilendirilmiş Kabul Üzerine Tarafların Hukuka Uygun Bir Edimde Uzlaşmasına İmkan Verir; Edimin Peşin veya Vadeli İfasına Göre Takipsizlik, Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi Ya Da Düşme Sonuçları Değişebilir” Kuralının Değerlendirilmesi Sonunda Somut Olaya Uygun Beraat, Düşme, Ceza Verilmesine Yer Olmadığı veya Yaptırım Hükmü Kurulması.

“Yargıtay 11. Ceza Dairesi E. 2021/14214, K. 2022/8033 yönünden “CMK m.253-255 sistemi, özgür ve bilgilendirilmiş kabul üzerine tarafların hukuka uygun bir edimde uzlaşmasına imkan verir; edimin peşin veya vadeli ifasına göre takipsizlik, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ya da düşme sonuçları değişebilir” kuralının değerlendirilmesi sonunda somut olaya uygun beraat, düşme, ceza verilmesine yer olmadığı veya yaptırım hükmü kurulması” istemi dosyanın bulunduğu soruşturma, kovuşturma veya kanun yolu evresine uygun kurulmalıdır. “CMK m.253-255 sistemi, özgür ve bilgilendirilmiş kabul üzerine tarafların hukuka uygun bir edimde uzlaşmasına imkan verir; edimin peşin veya vadeli ifasına göre takipsizlik, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ya da düşme sonuçları değişebilir” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları bulunmadığında sonuç varsayımla ağırlaştırılmamalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2021/14214, K. 2022/8033, 11.05.2022 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“muhakeme hukukunda uygulama yeri olmayan şarta bağlı uzlaştırma raporunun usulüne uygun olmadığı” — Alıntının yeri: Gerekçe; blokenin kalkması şartına bağlanan uzlaştırma ediminin değerlendirildiği paragraf

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: bozma.

Ceza uyuşmazlıklarında uzlaştırma ve edimin ifası bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Uzlaştırmada belirsiz bir gelecekteki şarta bağlanan edim usulüne uygun değildir; ileri tarihli, taksitli veya sürekli edimde CMK m.254/2'nin sonuçları gözetilmelidir. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Sanığın banka hesabındaki blokenin kalkmasından sonra ödeme şartı içeren uzlaştırma raporu, edimin ifası ve düşme kararı doğrudan incelenmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Karar her vadeli edimi geçersiz saymaz; belirsiz şarta bağlanan raporu usulsüz bulup yeniden uzlaştırma ister. Vadeli/taksitli edimde HAGB rejimi ayrıca uygulanabilir.

Nitelendirme, Delil Yasağı ve Savunma Riskleri

Edimi Miktar, Vade ve İfa Yöntemi Göstermeden Soyut İyi Niyet Taahhüdü Olarak Yazmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 11. Ceza Dairesi E. 2021/14214, K. 2022/8033 yönünden edimi miktar, vade ve ifa yöntemi göstermeden soyut iyi niyet taahhüdü olarak yazmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, soruşturma veya kovuşturma dosyası ile suç vasfı delili ve “CMK m.253-255 sistemi, özgür ve bilgilendirilmiş kabul üzerine tarafların hukuka uygun bir edimde uzlaşmasına imkan verir; edimin peşin veya vadeli ifasına göre takipsizlik, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ya da düşme sonuçları değişebilir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Görev ve Süre Ayrımını Belgeye Bağlamamak.

“Yargıtay 11. Ceza Dairesi E. 2021/14214, K. 2022/8033 yönünden somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak” riski gerçekleşirse “CMK m.253-255 sistemi, özgür ve bilgilendirilmiş kabul üzerine tarafların hukuka uygun bir edimde uzlaşmasına imkan verir; edimin peşin veya vadeli ifasına göre takipsizlik, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ya da düşme sonuçları değişebilir” kuralının değerlendirilmesi sonunda somut olaya uygun beraat, düşme, ceza verilmesine yer olmadığı veya yaptırım hükmü kurulması talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Bu Ceza Uyuşmazlığı Bakımından Maddi Vakıa ile Hukuki Nitelendirmeyi Aynı Cümlede Varsaymak.

“Yargıtay 11. Ceza Dairesi E. 2021/14214, K. 2022/8033 yönünden bu ceza uyuşmazlığı bakımından maddi vakıa ile hukuki nitelendirmeyi aynı cümlede varsaymak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Soruşturma veya kovuşturma dosyası ile suç vasfı temelinde koruma tedbiri, savunma, hüküm ve itiraz-istinaf-temyiz takviminin ayrı kurulması aşamasında soruşturma veya kovuşturma dosyası ile suç vasfı kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• soruşturma veya kovuşturma dosyası ile suç vasfı
• “CMK m.253-255 sistemi, özgür ve bilgilendirilmiş kabul üzerine tarafların hukuka uygun bir edimde uzlaşmasına imkan verir; edimin peşin veya vadeli ifasına göre takipsizlik, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ya da düşme sonuçları değişebilir” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları

• suçun uzlaştırma kapsamında olduğunun doğrulanması
• Ceza Uyuşmazlıklarında Uzlaştırma ve Edimin İfası bakımından görevli ceza mercii ile şikâyet, izin ve uzlaştırma gibi muhakeme koşullarının belirlenmesi
• soruşturma veya kovuşturma dosyası ile suç vasfı temelinde koruma tedbiri, savunma, hüküm ve itiraz-istinaf-temyiz takviminin ayrı kurulması

• Süre çizelgesinde Teklifin kabulü için kanuni süre ve uzlaştırmacının rapor süresi güncel yönetmelikle birlikte izlenmeli; vadeli edimin her taksiti ayrıca kaydedilmelidir. Ceza Uyuşmazlıklarında Uzlaştırma ve Edimin İfası bakımından zorunlu ön başvuru, özel itiraz veya şikayet yolu varsa genel dava yolundan önce kendi süresinde tamamlanmalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Uzlaştırma Kapsamındaki Bir Suçta Teklif Nasıl Yapılır, Edim Hangi Açıklıkta Yazılır ve Edimin Yerine Getirilmesi Ceza Dosyası ile Cebri İcrayı Nasıl Etkiler?

CMK m.253-255 sistemi, özgür ve bilgilendirilmiş kabul üzerine tarafların hukuka uygun bir edimde uzlaşmasına imkan verir; edimin peşin veya vadeli ifasına göre takipsizlik, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ya da düşme sonuçları değişebilir. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; soruşturma veya kovuşturma dosyası ile suç vasfı ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Soruşturma veya Kovuşturma Dosyası ile Suç Vasfı Tek Başına Yeterli Midir?

Soruşturma veya kovuşturma dosyası ile suç vasfı, “CMK m.253-255 sistemi, özgür ve bilgilendirilmiş kabul üzerine tarafların hukuka uygun bir edimde uzlaşmasına imkan verir; edimin peşin veya vadeli ifasına göre takipsizlik, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ya da düşme sonuçları değişebilir” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Ceza Uyuşmazlıklarında Uzlaştırma ve Edimin İfası Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Suçun uzlaştırma kapsamında olduğunun doğrulanması; bu ceza uyuşmazlığı bakımından görevli ceza mercii ile şikâyet, izin ve uzlaştırma gibi muhakeme koşullarının belirlenmesi; soruşturma veya kovuşturma dosyası ile suç vasfı temelinde koruma tedbiri, savunma, hüküm ve itiraz-istinaf-temyiz takviminin ayrı kurulması. Soruşturma veya kovuşturma evresi, görevli ve yetkili ceza mercii, şikâyet, izin, uzlaştırma ve kanun yolu koşulları ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Ceza Uyuşmazlıklarında Uzlaştırma ve Edimin İfası Bakımından Tebliğ ve Öğrenme Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?

Teklifin kabulü için kanuni süre ve uzlaştırmacının rapor süresi güncel yönetmelikle birlikte izlenmeli; vadeli edimin her taksiti ayrıca kaydedilmelidir. Bu ceza uyuşmazlığı bakımından zorunlu ön başvuru, özel itiraz veya şikayet yolu varsa genel dava yolundan önce kendi süresinde tamamlanmalıdır.

Uzlaştırma Sonucuna Göre Kovuşturmaya Yer Olmadığı, Erteleme veya Davanın Düşmesi Kararı Hangi Delillere Dayanmalıdır?

Uzlaştırma sonucuna göre kovuşturmaya yer olmadığı, erteleme veya davanın düşmesi kararı, “CMK m.253-255 sistemi, özgür ve bilgilendirilmiş kabul üzerine tarafların hukuka uygun bir edimde uzlaşmasına imkan verir; edimin peşin veya vadeli ifasına göre takipsizlik, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ya da düşme sonuçları değişebilir” kuralının değerlendirilmesi sonunda somut olaya uygun beraat, düşme, ceza verilmesine yer olmadığı veya yaptırım hükmü kurulması somut olayın ve dosyanın evresinin elverdiği ölçüde istenebilir. Delilin dışlanması, koruma tedbiri, beraat, düşme, yaptırım ve kanun yolu sonuçlarının her biri ayrı hukuki koşulla açıklanmalıdır.

Sonuç

Bu ceza uyuşmazlığı bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Uzlaştırma kapsamındaki bir suçta teklif nasıl yapılır, edim hangi açıklıkta yazılır ve edimin yerine getirilmesi ceza dosyası ile cebri icrayı nasıl etkiler” sorusu, 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. CMK m.253-255 sistemi, özgür ve bilgilendirilmiş kabul üzerine tarafların hukuka uygun bir edimde uzlaşmasına imkan verir; edimin peşin veya vadeli ifasına göre takipsizlik, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ya da düşme sonuçları değişebilir.

Dosyanın ilk önceliği suçun uzlaştırma kapsamında olduğunun doğrulanması, delil omurgası ise soruşturma veya kovuşturma dosyası ile suç vasfı ile “CMK m.253-255 sistemi, özgür ve bilgilendirilmiş kabul üzerine tarafların hukuka uygun bir edimde uzlaşmasına imkan verir; edimin peşin veya vadeli ifasına göre takipsizlik, kamu davasının açılmasının ertelenmesi ya da düşme sonuçları değişebilir” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Teklifin kabulü için kanuni süre ve uzlaştırmacının rapor süresi güncel yönetmelikle birlikte izlenmeli; vadeli edimin her taksiti ayrıca kaydedilmelidir. Uzlaştırma sonucuna göre kovuşturmaya yer olmadığı, erteleme veya davanın düşmesi kararı talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; edimi miktar, vade ve ifa yöntemi göstermeden soyut iyi niyet taahhüdü olarak yazmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2021/14214, K. 2022/8033, 11.05.2022 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Uzlaştırmada belirsiz bir gelecekteki şarta bağlanan edim usulüne uygun değildir; ileri tarihli, taksitli veya sürekli edimde CMK m.254/2'nin sonuçları gözetilmelidir.
• 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — m.254/2
• TBMM, 7531 sayılı değişiklik Kanunu kabul metni, m.17 — alıntı yeri: 7531 sayılı Kanun m.17 ile değiştirilen Ceza Muhakemesi Kanunu m.254/2, ikinci cümle
• 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu — m.73
• 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu — m.38
• Meral Ekici Şahin ve Kürşat Yemenici, “6763 Sayılı Kanunla Yapılan Değişiklikler Işığında Ceza Muhakemesi Hukukunda Uzlaştırma”, Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2018, C. 13, S. 1, s. 445-507
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru