Finansal Kiralamada Temerrüt, Fesih ve Malın İadesi

Kapsam

Finansal kiralama sözleşmesi, tescil, teslim, kira bedeli, temerrüt, ihtar, satın alma hakkı, fesih, malın iadesi, satış, bakiye borç, zarar, sigorta ve tedbir ele alınır. 6361 sayılı Kanun, kiracının bedel temerrüdünde kanuni ihtar süresi ve bazı hallerde daha uzun süre öngörür; geçerli fesih sonrası mal iade edilir ve sözleşme ile kanuna göre taraflar arasında hesaplaşma yapılır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, finansal kiralamada temerrüt, fesih ve malın iadesi konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “6361 sayılı kanun, kiracının bedel temerrüdünde kanuni ihtar süresi ve bazı hallerde daha uzun süre öngörür; geçerli fesih sonrası mal iade edilir ve sözleşme ile kanuna göre taraflar arasında hesaplaşma yapılır” kuralıdır. Fesih ihtarı muaccel taksitleri, verilen kanuni süreyi ve sürede ödeme olmazsa doğacak fesih sonucunu açık göstermeli; tebliğ ispatlanmalıdır. Ayrıca “her ödeme gecikmesi sözleşmeyi kendiliğinden sona erdirmez; kanuni süre, sözleşme hükmü, önceki ödeme düzeni ve alacaklının fesih iradesi birlikte değerlendirilir” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Finansal Kiralamada Temerrüt, Fesih ve Malın İadesi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu: m.31/1

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir.” — Alıntının yeri: 6361 sayılı Kanun m.31/1, ilk cümle

Bu alıntı, TBMM, 6361 sayılı Kanun kabul metni, m.31/1 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Finansal kiralamada temerrüt, fesih ve malın iadesi kapsamında m.31/1 hükümleri finansal kiralama, temerrüt ve sona erme bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.117-126

Finansal kiralamada temerrüt, fesih ve malın iadesi kapsamında m.117-126 hükümleri temerrüt ve iki tarafa borç yükleyen sözleşme bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.389-399

Finansal kiralamada temerrüt, fesih ve malın iadesi kapsamında m.389-399 hükümleri malın korunmasına yönelik tedbir bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Hakan Albayrak: Konkordato Mühletinin Finansal Kira Sözleşmesinden Doğan Alacaklara Etkisi

Finansal kiralama, adında kira geçse de işletmeye finansman sağlama amacı nedeniyle özel bir finans sözleşmesi niteliğindedir. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Finansal kira sözleşmesi terminolojisinde ‘kira’ kelimesi geçmesine rağmen, asıl amacının işletmeye finansman sağlamak olması hasebiyle bir finans sözleşmesi olarak nitelendirilmelidir.” — Alıntının yeri: Öz

Finansal kiralamada temerrüt, fesih ve malın iadesi konusunda yararlanılan eser: Hakan Albayrak, “Konkordato Mühletinin Finansal Kira Sözleşmesinden Doğan Alacaklara Etkisi”, Kırıkkale Hukuk Mecmuası, 2026, C. 6, S. 1, s. 73-109. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Sözleşme ve tescil kayıtlarıyla mal, vade ve mülkiyet geçişi belirlenmelidir. Temerrüt ihtarında kural olarak otuz gün; mülkiyetin süre sonunda kiracıya geçeceği sözleşmede en az altmış gün verilmesi gerekir. Fesih, alacak ve iade uyuşmazlıkları asliye ticaret mahkemesindedir; para taleplerinde dava şartı arabuluculuk, malın geçici tesliminde ihtiyati tedbir ve rayiç değer teminatı ayrıca ele alınmalıdır. Konkordato veya iflas varsa özel masa ve mühlet hükümleri öncelikle kontrol edilmelidir. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul/değişiklik metni veya Resmî Gazete ilk yayım metniyle kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından bu doğrulama güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

6361 Sayılı Kanun, Kiracının Bedel Temerrüdünde Kanuni İhtar Süresi ve Bazı Hallerde Daha Uzun Süre Öngörür; Geçerli Fesih Sonrası Mal İade Edilir ve Sözleşme ile Kanuna Göre Taraflar Arasında Hesaplaşma Yapılır.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden 6361 sayılı Kanun, kiracının bedel temerrüdünde kanuni ihtar süresi ve bazı hallerde daha uzun süre öngörür; geçerli fesih sonrası mal iade edilir ve sözleşme ile kanuna göre taraflar arasında hesaplaşma yapılır. Bu ölçüt özellikle finansal kiralama sözleşmesi ve tescil kaydı üzerinden sınanır. Sözleşme ile kiralanan malın hukuki niteliğinin belirlenmesi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, kanuni süreyi vermeden sözleşmeyi feshedip malın derhal iadesini istemek ihtimalini güçlendirebilir.

Fesih İhtarı Muaccel Taksitleri, Verilen Kanuni Süreyi ve Sürede Ödeme Olmazsa Doğacak Fesih Sonucunu Açık Göstermeli; Tebliğ İspatlanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için mal teslim ve kabul tutanağı ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden fesih ihtarı muaccel taksitleri, verilen kanuni süreyi ve sürede ödeme olmazsa doğacak fesih sonucunu açık göstermeli; tebliğ ispatlanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Her Ödeme Gecikmesi Sözleşmeyi Kendiliğinden Sona Erdirmez; Kanuni Süre, Sözleşme Hükmü, Önceki Ödeme Düzeni ve Alacaklının Fesih İradesi Birlikte Değerlendirilir.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden her ödeme gecikmesi sözleşmeyi kendiliğinden sona erdirmez; kanuni süre, sözleşme hükmü, önceki ödeme düzeni ve alacaklının fesih iradesi birlikte değerlendirilir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok taksit planı ile banka hareketleri ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlık bakımından maddi vakıa ile hukuki nitelendirmeyi aynı cümlede varsaymak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlık İncelemesinde Maddi Hak, Görevli Merci, Süre, İspat Yükü ve Uygulanabilir Talep Sonucu Birbirinden Ayrılarak Denetlenmelidir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden somut uyuşmazlık incelemesinde maddi hak, görevli merci, süre, ispat yükü ve uygulanabilir talep sonucu birbirinden ayrılarak denetlenmelidir. Bu ölçüt özellikle temerrüt ve fesih ihtarları ile tebliğleri üzerinden sınanır. Fesih sonrası iade ve geçici koruma talebinin yürütülmesi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlık araştırmasında güncel resmi metin yerine ikincil özetle yetinmek ihtimalini güçlendirebilir.

Dosyanın Delil Omurgası

Finansal Kiralama Sözleşmesi ve Tescil Kaydı.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden finansal kiralama sözleşmesi ve tescil kaydı” kaydı, “6361 sayılı Kanun, kiracının bedel temerrüdünde kanuni ihtar süresi ve bazı hallerde daha uzun süre öngörür; geçerli fesih sonrası mal iade edilir ve sözleşme ile kanuna göre taraflar arasında hesaplaşma yapılır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Mal Teslim ve Kabul Tutanağı.

Bu delil öncelikle “fesih ihtarı muaccel taksitleri, verilen kanuni süreyi ve sürede ödeme olmazsa doğacak fesih sonucunu açık göstermeli; tebliğ ispatlanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden mal teslim ve kabul tutanağı” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taksit Planı ile Banka Hareketleri.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden taksit planı ile banka hareketleri” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taksit planı ile banka hareketleri ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Temerrüt ve Fesih İhtarları ile Tebliğleri.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden temerrüt ve fesih ihtarları ile tebliğleri” kaydı, “somut uyuşmazlık incelemesinde maddi hak, görevli merci, süre, ispat yükü ve uygulanabilir talep sonucu birbirinden ayrılarak denetlenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Malın Güncel Değeri, Sigorta ve Satış Kayıtları.

Bu delil öncelikle “6361 sayılı kanun, kiracının bedel temerrüdünde kanuni ihtar süresi ve bazı hallerde daha uzun süre öngörür; geçerli fesih sonrası mal iade edilir ve sözleşme ile kanuna göre taraflar arasında hesaplaşma yapılır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden malın güncel değeri, sigorta ve satış kayıtları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Sözleşme ile Kiralanan Malın Hukuki Niteliğinin Belirlenmesi.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden sözleşme ile kiralanan malın hukuki niteliğinin belirlenmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Finansal kiralama sözleşmesi ve tescil kaydı dosyaya alınmalı ve finansal kiralama sözleşmesinin feshi, malın iadesi ve bakiye alacağın tahsili talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Muaccel Taksit ve Temerrüt Hesabının Yapılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; mal teslim ve kabul tutanağı ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden muaccel taksit ve temerrüt hesabının yapılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Kanuni Süreli İhtarın Usulüne Uygun Tebliği.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden kanuni süreli ihtarın usulüne uygun tebliği” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taksit planı ile banka hareketleri, somut uyuşmazlık bakımından hukuka aykırılığın etkilerinin giderilmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Fesih Sonrası İade ve Geçici Koruma Talebinin Yürütülmesi.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden fesih sonrası iade ve geçici koruma talebinin yürütülmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Temerrüt ve fesih ihtarları ile tebliğleri dosyaya alınmalı ve finansal kiralama sözleşmesinin feshi, malın iadesi ve bakiye alacağın tahsili talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Satış Değeri ile Bakiye Borcun Hesaplaşmada Karşılaştırılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; malın güncel değeri, sigorta ve satış kayıtları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden satış değeri ile bakiye borcun hesaplaşmada karşılaştırılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Temerrüt İhtarında 6361 Sayılı Kanundaki Asgari Süre ve Satın Alma Hakkı Bulunan Sözleşmelerde Uygulanacak Özel Süre Gözetilmeli; Fesih Bildirimi Bu Süre Dolmadan Yapılmamalıdır.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden temerrüt ihtarında 6361 sayılı Kanundaki asgari süre ve satın alma hakkı bulunan sözleşmelerde uygulanacak özel süre gözetilmeli; fesih bildirimi bu süre dolmadan yapılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Zorunlu Ön Başvuru, Özel İtiraz veya Şikayet Yolu Varsa Genel Dava Yolundan Önce Kendi Süresinde Tamamlanmalıdır.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden somut uyuşmazlık bakımından zorunlu ön başvuru, özel itiraz veya şikayet yolu varsa genel dava yolundan önce kendi süresinde tamamlanmalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Muaccel taksit ve temerrüt hesabının yapılması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Somut Dosyada Tebliğ, Öğrenme, Elektronik Başvuru ve İşlem Tarihleri Resmi Kayıtla Doğrulanmalı; Süre Hesabı Varsayıma Bırakılmamalıdır.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden somut dosyada tebliğ, öğrenme, elektronik başvuru ve işlem tarihleri resmi kayıtla doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Finansal Kiralama Sözleşmesinin Feshi, Malın İadesi ve Bakiye Alacağın Tahsili.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden finansal kiralama sözleşmesinin feshi, malın iadesi ve bakiye alacağın tahsili” talebi, “6361 sayılı Kanun, kiracının bedel temerrüdünde kanuni ihtar süresi ve bazı hallerde daha uzun süre öngörür; geçerli fesih sonrası mal iade edilir ve sözleşme ile kanuna göre taraflar arasında hesaplaşma yapılır” koşuluyla ve finansal kiralama sözleşmesi ve tescil kaydı deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Yönünden Ölçülü Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden somut uyuşmazlık yönünden ölçülü geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil mal teslim ve kabul tutanağı, temel ölçüt ise “fesih ihtarı muaccel taksitleri, verilen kanuni süreyi ve sürede ödeme olmazsa doğacak fesih sonucunu açık göstermeli; tebliğ ispatlanmalıdır” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Hukuka Aykırılığın Etkilerinin Giderilmesi.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden somut uyuşmazlık bakımından hukuka aykırılığın etkilerinin giderilmesi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Taksit planı ile banka hareketleri bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, E. 2015/426, K. 2015/13000, 19.10.2015 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“davalının kira borçlarını ödemeyerek temerrüde düştüğü, davacının ihtarnamesine rağmen ödeme yapmadığı, sözleşmenin haklı olarak feshedildiği” — Alıntının yeri: Aktarılan ilk derece gerekçesi; Yargıtayca onanan temerrüt, ihtar ve fesih değerlendirmesi

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: onama.

Finansal kiralamada temerrüt, fesih ve malın iadesi bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Finansal kiralama bedelleri sözleşme süresi sonunda da ödenmemiş ve usulüne uygun ihtara rağmen temerrüt giderilmemişse sözleşmenin feshi ile malın iadesi istenebilir. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Finansal kiralama konusu güç transformatörünün kira borçlarının ödenmemesi, ihtar, sözleşmenin sona erdirilmesi ve malın iadesi doğrudan değerlendirilmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Somut sözleşme 2008 tarihli olup yedi günlük iade ihtarı ve sözleşme süresinin dolması birlikte değerlendirilmiştir; güncel 6361 sayılı Kanun ve sözleşmedeki süre ayrıca kontrol edilmelidir.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Kanuni Süreyi Vermeden Sözleşmeyi Feshedip Malın Derhal İadesini İstemek.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden kanuni süreyi vermeden sözleşmeyi feshedip malın derhal iadesini istemek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Sözleşme ile kiralanan malın hukuki niteliğinin belirlenmesi aşamasında finansal kiralama sözleşmesi ve tescil kaydı kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Görev ve Süre Ayrımını Belgeye Bağlamamak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak”. Bu savunmaya verilecek cevap, mal teslim ve kabul tutanağı delili ve “Fesih ihtarı muaccel taksitleri, verilen kanuni süreyi ve sürede ödeme olmazsa doğacak fesih sonucunu açık göstermeli; tebliğ ispatlanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Maddi Vakıa ile Hukuki Nitelendirmeyi Aynı Cümlede Varsaymak.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden somut uyuşmazlık bakımından maddi vakıa ile hukuki nitelendirmeyi aynı cümlede varsaymak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından hukuka aykırılığın etkilerinin giderilmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlık Araştırmasında Güncel Resmi Metin Yerine İkincil Özetle Yetinmek.

“Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden somut uyuşmazlık araştırmasında güncel resmi metin yerine ikincil özetle yetinmek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Fesih sonrası iade ve geçici koruma talebinin yürütülmesi aşamasında temerrüt ve fesih ihtarları ile tebliğleri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Talep Sonucunu Kabul Halinde Uygulanamayacak Belirsizlikte Kurmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E. 2015/426, K. 2015/13000 yönünden somut uyuşmazlık talep sonucunu kabul halinde uygulanamayacak belirsizlikte kurmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, malın güncel değeri, sigorta ve satış kayıtları delili ve “6361 sayılı Kanun, kiracının bedel temerrüdünde kanuni ihtar süresi ve bazı hallerde daha uzun süre öngörür; geçerli fesih sonrası mal iade edilir ve sözleşme ile kanuna göre taraflar arasında hesaplaşma yapılır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• finansal kiralama sözleşmesi ve tescil kaydı
• mal teslim ve kabul tutanağı
• taksit planı ile banka hareketleri
• temerrüt ve fesih ihtarları ile tebliğleri
• malın güncel değeri, sigorta ve satış kayıtları

• sözleşme ile kiralanan malın hukuki niteliğinin belirlenmesi
• muaccel taksit ve temerrüt hesabının yapılması
• kanuni süreli ihtarın usulüne uygun tebliği
• fesih sonrası iade ve geçici koruma talebinin yürütülmesi
• satış değeri ile bakiye borcun hesaplaşmada karşılaştırılması

• Süre çizelgesinde Temerrüt ihtarında 6361 sayılı Kanundaki asgari süre ve satın alma hakkı bulunan sözleşmelerde uygulanacak özel süre gözetilmeli; fesih bildirimi bu süre dolmadan yapılmamalıdır. Finansal Kiralamada Temerrüt, Fesih ve Malın İadesi bakımından zorunlu ön başvuru, özel itiraz veya şikayet yolu varsa genel dava yolundan önce kendi süresinde tamamlanmalıdır. Finansal Kiralamada Temerrüt, Fesih ve Malın İadesi dosyasında tebliğ, öğrenme, elektronik başvuru ve işlem tarihleri resmi kayıtla doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Finansal Kiralama Bedelini Ödemeyen Kiracıya Hangi Süre Verilmelidir ve Fesih Sonrasında Malın İadesi ile Borç Hesabı Nasıl Yapılır?

6361 sayılı Kanun, kiracının bedel temerrüdünde kanuni ihtar süresi ve bazı hallerde daha uzun süre öngörür; geçerli fesih sonrası mal iade edilir ve sözleşme ile kanuna göre taraflar arasında hesaplaşma yapılır. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; finansal kiralama sözleşmesi ve tescil kaydı ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Finansal Kiralama Sözleşmesi ve Tescil Kaydı Tek Başına Yeterli Midir?

Finansal kiralama sözleşmesi ve tescil kaydı, mal teslim ve kabul tutanağı, taksit planı ile banka hareketleri birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Finansal Kiralamada Temerrüt, Fesih ve Malın İadesi Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Sözleşme ile kiralanan malın hukuki niteliğinin belirlenmesi; muaccel taksit ve temerrüt hesabının yapılması; kanuni süreli ihtarın usulüne uygun tebliği; fesih sonrası iade ve geçici koruma talebinin yürütülmesi; satış değeri ile bakiye borcun hesaplaşmada karşılaştırılması. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Finansal Kiralamada Temerrüt, Fesih ve Malın İadesi Bakımından Tebliğ ve Öğrenme Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?

Temerrüt ihtarında 6361 sayılı Kanundaki asgari süre ve satın alma hakkı bulunan sözleşmelerde uygulanacak özel süre gözetilmeli; fesih bildirimi bu süre dolmadan yapılmamalıdır. Somut uyuşmazlık bakımından zorunlu ön başvuru, özel itiraz veya şikayet yolu varsa genel dava yolundan önce kendi süresinde tamamlanmalıdır. Somut dosyada tebliğ, öğrenme, elektronik başvuru ve işlem tarihleri resmi kayıtla doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

Finansal Kiralama Sözleşmesinin Feshi, Malın İadesi ve Bakiye Alacağın Tahsili Hangi Delillere Dayanmalıdır?

Finansal kiralama sözleşmesinin feshi, malın iadesi ve bakiye alacağın tahsili, somut uyuşmazlık yönünden ölçülü geçici hukuki koruma, somut uyuşmazlık bakımından hukuka aykırılığın etkilerinin giderilmesi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Finansal kiralama bedelini ödemeyen kiracıya hangi süre verilmelidir ve fesih sonrasında malın iadesi ile borç hesabı nasıl yapılır” sorusu, 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. 6361 sayılı Kanun, kiracının bedel temerrüdünde kanuni ihtar süresi ve bazı hallerde daha uzun süre öngörür; geçerli fesih sonrası mal iade edilir ve sözleşme ile kanuna göre taraflar arasında hesaplaşma yapılır.

Dosyanın ilk önceliği sözleşme ile kiralanan malın hukuki niteliğinin belirlenmesi, delil omurgası ise finansal kiralama sözleşmesi ve tescil kaydı ile mal teslim ve kabul tutanağı arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Temerrüt ihtarında 6361 sayılı Kanundaki asgari süre ve satın alma hakkı bulunan sözleşmelerde uygulanacak özel süre gözetilmeli; fesih bildirimi bu süre dolmadan yapılmamalıdır. Finansal kiralama sözleşmesinin feshi, malın iadesi ve bakiye alacağın tahsili talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; kanuni süreyi vermeden sözleşmeyi feshedip malın derhal iadesini istemek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, E. 2015/426, K. 2015/13000, 19.10.2015 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Finansal kiralama bedelleri sözleşme süresi sonunda da ödenmemiş ve usulüne uygun ihtara rağmen temerrüt giderilmemişse sözleşmenin feshi ile malın iadesi istenebilir.
• 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu — m.31/1
• TBMM, 6361 sayılı Kanun kabul metni, m.31/1 — alıntı yeri: 6361 sayılı Kanun m.31/1, ilk cümle
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.117-126
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.389-399
• Hakan Albayrak, “Konkordato Mühletinin Finansal Kira Sözleşmesinden Doğan Alacaklara Etkisi”, Kırıkkale Hukuk Mecmuası, 2026, C. 6, S. 1, s. 73-109
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru