Ticari Satışlarda Ayıp İhbarı ve Muayene Süresi

Kapsam

Tacir sıfatı, ticari satış, teslim, açık-gizli ayıp, numune, kalite şartı, muayene, ihbar biçimi, ispat, kabul, onarım, bedel indirimi, dönme ve tazminat ele alınır. TTK m.23, tacirler arasındaki satışta teslim sırasında açıkça belli ayıp için iki, açıkça belli olmayan ayıp için sekiz günlük inceleme ve bildirim düzeni kurar; olağan muayeneyle ortaya çıkmayan gizli ayıpta TBK hükümleri uygulanır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, ticari satışlarda ayıp ihbarı ve muayene süresi konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “ttk m.23, tacirler arasındaki satışta teslim sırasında açıkça belli ayıp için iki, açıkça belli olmayan ayıp için sekiz günlük inceleme ve bildirim düzeni kurar; olağan muayeneyle ortaya çıkmayan gizli ayıpta tbk hükümleri uygulanır” kuralıdır. Ayıp bildirimi malı, teslimi, ayıbın niteliğini ve seçilen hukuki sonucu belirlemeye elverişli olmalı; noter, KEP veya güvenilir ticari iletişim kaydıyla ispatlanmalıdır. Ayrıca “malın teslim alınması veya faturanın kayda işlenmesi tek başına her ayıbın kabulü değildir; ayıbın olağan incelemeyle ne zaman anlaşılabileceği teknik ve ticari koşullara göre belirlenir” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Ticari Satışlarda Ayıp İhbarı ve Muayene Süresi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.23/1-C

Doğrulanmış Kanun Alıntısı

“Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir.” — Alıntının yeri: Türk Ticaret Kanunu m.23/1-c, ilk cümle

Bu alıntı, TBMM, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kabul metni, m.23/1-c üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Ticari satışlarda ayıp ihbarı ve muayene süresi kapsamında m.23/1-c hükümleri tacir bildirimi ve ticari satış bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.219-231

Ticari satışlarda ayıp ihbarı ve muayene süresi kapsamında m.219-231 hükümleri satıcının ayıptan sorumluluğu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 199, 266-287

Ticari satışlarda ayıp ihbarı ve muayene süresi kapsamında m.190, 199, 266-287 hükümleri ispat, belge ve bilirkişi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Doktrindeki Yaklaşımlar

Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.

Mustafa Arıkan: Ticari Satım Sözleşmelerinde Satıcının Ayıba Karşı Tekeffül Borcu ve Bu Bağlamda 6102 Sayılı TTK. m. 18/Iıı Hükmünün Değerlendirilmesi

Ticari ayıp bildirimi için kanuni bir geçerlilik şekli yoktur; buna karşılık bildirimin içeriği ve zamanı güvenilir delille ispatlanmalıdır. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.

“Alıcının satım konusu maldaki ayıbı satıcıya bildirme yükümlülüğü hakkında ise herhangi bir şekil şartı öngörülmemiştir.” — Alıntının yeri: Öz

Ticari satışlarda ayıp ihbarı ve muayene süresi konusunda yararlanılan eser: Mustafa Arıkan, “Ticari Satım Sözleşmelerinde Satıcının Ayıba Karşı Tekeffül Borcu ve Bu Bağlamda 6102 Sayılı TTK. m. 18/III Hükmünün Değerlendirilmesi”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2012, C. 18, S. 2, s. 11-18. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.

Somut Dosyada Usul ve Delil Notu

Tacirler arasındaki satışta görev asliye ticaret mahkemesindedir; para, tazminat veya bedel iadesi taleplerinden önce zorunlu arabuluculuk tamamlanır. Açık ayıpta iki gün, olağan muayeneyle anlaşılabilir ayıpta sekiz gün ve gizli ayıpta öğrenme sonrası hemen bildirim ayrımı teslim ve teknik inceleme kayıtlarıyla kurulmalıdır. Ayıp bildirimi, seçimlik hak ve TBK m.231 zamanaşımı ayrı tarihler üzerinden denetlenmelidir. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; mevzuat alıntısı aşağıda gösterilen TBMM kabul/değişiklik metni veya Resmî Gazete ilk yayım metniyle kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Ancak MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından bu doğrulama güncel konsolide metin veya yürürlük doğrulaması değildir; güncel metin, yürürlük ve olay tarihi ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

TTK m.23, Tacirler Arasındaki Satışta Teslim Sırasında Açıkça Belli Ayıp İçin İki, Açıkça Belli Olmayan Ayıp İçin Sekiz Günlük İnceleme ve Bildirim Düzeni Kurar; Olağan Muayeneyle Ortaya Çıkmayan Gizli Ayıpta TBK Hükümleri Uygulanır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için satış sözleşmesi, sipariş ve teknik şartname ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden TTK m.23, tacirler arasındaki satışta teslim sırasında açıkça belli ayıp için iki, açıkça belli olmayan ayıp için sekiz günlük inceleme ve bildirim düzeni kurar; olağan muayeneyle ortaya çıkmayan gizli ayıpta TBK hükümleri uygulanır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Ayıp Bildirimi Malı, Teslimi, Ayıbın Niteliğini ve Seçilen Hukuki Sonucu Belirlemeye Elverişli Olmalı; Noter, KEP veya Güvenilir Ticari İletişim Kaydıyla İspatlanmalıdır.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden ayıp bildirimi malı, teslimi, ayıbın niteliğini ve seçilen hukuki sonucu belirlemeye elverişli olmalı; noter, KEP veya güvenilir ticari iletişim kaydıyla ispatlanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok irsaliye, teslim ve kabul tutanakları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Malın Teslim Alınması veya Faturanın Kayda İşlenmesi Tek Başına Her Ayıbın Kabulü Değildir; Ayıbın Olağan İncelemeyle Ne Zaman Anlaşılabileceği Teknik ve Ticari Koşullara Göre Belirlenir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden malın teslim alınması veya faturanın kayda işlenmesi tek başına her ayıbın kabulü değildir; ayıbın olağan incelemeyle ne zaman anlaşılabileceği teknik ve ticari koşullara göre belirlenir. Bu ölçüt özellikle ayıp ihbarı, KEP ve noter kayıtları üzerinden sınanır. Ayıbın açık, olağan muayenede belirlenebilir veya gizli olduğunun incelenmesi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlık bakımından maddi vakıa ile hukuki nitelendirmeyi aynı cümlede varsaymak ihtimalini güçlendirebilir.

Somut Uyuşmazlık İncelemesinde Maddi Hak, Görevli Merci, Süre, İspat Yükü ve Uygulanabilir Talep Sonucu Birbirinden Ayrılarak Denetlenmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için fotoğraf, numune ve bağımsız inceleme raporu ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden somut uyuşmazlık incelemesinde maddi hak, görevli merci, süre, ispat yükü ve uygulanabilir talep sonucu birbirinden ayrılarak denetlenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Satış Sözleşmesi, Sipariş ve Teknik Şartname.

Bu delil öncelikle “ttk m.23, tacirler arasındaki satışta teslim sırasında açıkça belli ayıp için iki, açıkça belli olmayan ayıp için sekiz günlük inceleme ve bildirim düzeni kurar; olağan muayeneyle ortaya çıkmayan gizli ayıpta tbk hükümleri uygulanır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden satış sözleşmesi, sipariş ve teknik şartname” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

İrsaliye, Teslim ve Kabul Tutanakları.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden irsaliye, teslim ve kabul tutanakları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken irsaliye, teslim ve kabul tutanakları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Ayıp İhbarı, KEP ve Noter Kayıtları.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden ayıp ihbarı, KEP ve noter kayıtları” kaydı, “Malın teslim alınması veya faturanın kayda işlenmesi tek başına her ayıbın kabulü değildir; ayıbın olağan incelemeyle ne zaman anlaşılabileceği teknik ve ticari koşullara göre belirlenir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Fotoğraf, Numune ve Bağımsız İnceleme Raporu.

Bu delil öncelikle “somut uyuşmazlık incelemesinde maddi hak, görevli merci, süre, ispat yükü ve uygulanabilir talep sonucu birbirinden ayrılarak denetlenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden fotoğraf, numune ve bağımsız inceleme raporu” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Fatura, Ödeme, İade ve Onarım Yazışmaları.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden fatura, ödeme, iade ve onarım yazışmaları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken fatura, ödeme, iade ve onarım yazışmaları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Tarafların Tacir ve İşlemin Ticari Satış Niteliğinin Belirlenmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; satış sözleşmesi, sipariş ve teknik şartname ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden tarafların tacir ve işlemin ticari satış niteliğinin belirlenmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Teslim ile Muayene Tarihlerinin Çıkarılması.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden teslim ile muayene tarihlerinin çıkarılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik irsaliye, teslim ve kabul tutanakları, somut uyuşmazlık yönünden ölçülü geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Ayıbın Açık, Olağan Muayenede Belirlenebilir veya Gizli Olduğunun İncelenmesi.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden ayıbın açık, olağan muayenede belirlenebilir veya gizli olduğunun incelenmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Ayıp ihbarı, KEP ve noter kayıtları dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından hukuka aykırılığın etkilerinin giderilmesi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Seçimlik Hak ile Tazminat Talebinin Ayrılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; fotoğraf, numune ve bağımsız inceleme raporu ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden seçimlik hak ile tazminat talebinin ayrılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Arabuluculuk Sonrası Ticaret Mahkemesinde Dava Açılması.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden arabuluculuk sonrası ticaret mahkemesinde dava açılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik fatura, ödeme, iade ve onarım yazışmaları, somut uyuşmazlık yönünden ölçülü geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

Açık Ayıpta İki, Olağan Muayeneyle Belirlenebilir Ayıpta Sekiz Günlük TTK Düzeni Uygulanır; Gizli Ayıp Öğrenilince Hemen Bildirilmelidir.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden açık ayıpta iki, olağan muayeneyle belirlenebilir ayıpta sekiz günlük TTK düzeni uygulanır; gizli ayıp öğrenilince hemen bildirilmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Tarafların tacir ve işlemin ticari satış niteliğinin belirlenmesi yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Zorunlu Ön Başvuru, Özel İtiraz veya Şikayet Yolu Varsa Genel Dava Yolundan Önce Kendi Süresinde Tamamlanmalıdır.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden somut uyuşmazlık bakımından zorunlu ön başvuru, özel itiraz veya şikayet yolu varsa genel dava yolundan önce kendi süresinde tamamlanmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Somut Dosyada Tebliğ, Öğrenme, Elektronik Başvuru ve İşlem Tarihleri Resmi Kayıtla Doğrulanmalı; Süre Hesabı Varsayıma Bırakılmamalıdır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden somut dosyada tebliğ, öğrenme, elektronik başvuru ve işlem tarihleri resmi kayıtla doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Ayıplı Ticari Satış Nedeniyle Dönme, Bedel İndirimi, Onarım veya Tazminat.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden ayıplı ticari satış nedeniyle dönme, bedel indirimi, onarım veya tazminat olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil satış sözleşmesi, sipariş ve teknik şartname, temel ölçüt ise “ttk m.23, tacirler arasındaki satışta teslim sırasında açıkça belli ayıp için iki, açıkça belli olmayan ayıp için sekiz günlük inceleme ve bildirim düzeni kurar; olağan muayeneyle ortaya çıkmayan gizli ayıpta tbk hükümleri uygulanır” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Yönünden Ölçülü Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden somut uyuşmazlık yönünden ölçülü geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. İrsaliye, teslim ve kabul tutanakları bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Hukuka Aykırılığın Etkilerinin Giderilmesi.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden somut uyuşmazlık bakımından hukuka aykırılığın etkilerinin giderilmesi” talebi, “Malın teslim alınması veya faturanın kayda işlenmesi tek başına her ayıbın kabulü değildir; ayıbın olağan incelemeyle ne zaman anlaşılabileceği teknik ve ticari koşullara göre belirlenir” koşuluyla ve ayıp ihbarı, KEP ve noter kayıtları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2014/861, K. 2016/632, 25.05.2016 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı

Doğrulanmış Karar Alıntısı

“Bu süreler, satılan malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise iki gün, açıkça belli değilse sekiz gündür.” — Alıntının yeri: Hukuk Genel Kurulu gerekçesi; tacirler arasındaki satışta açık ve muayeneyle belirlenebilir ayıp süreleri paragrafı

Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: bozma.

Ticari satışlarda ayıp ihbarı ve muayene süresi bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Tacirler arasındaki satışta açık ayıp iki, olağan muayeneyle anlaşılacak ayıp sekiz gün içinde ihbar edilmelidir; süresinde ve usulünce bildirim alıcı tarafından kanıtlanmalıdır. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.

Somut olayla benzerlik: Tacir şirketler arasındaki ham iplik satışında ayıp, teslim tarihleri, e-posta ile ihbar iddiası ve ihbarın süresi ile ispatı doğrudan incelenmiştir.

Kararın uygulanma sınırı: Olay 6762 sayılı TTK dönemindedir ve çoğunluk o dönemdeki şekil koşulunu uygulamıştır; güncel TTK m.18/3 ile m.23/1-c ve gizli ayıp hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Tüketici Satışındaki Hak ve Süreleri Tacirler Arasındaki Satışa Aynen Uygulamak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden tüketici satışındaki hak ve süreleri tacirler arasındaki satışa aynen uygulamak”. Bu savunmaya verilecek cevap, satış sözleşmesi, sipariş ve teknik şartname delili ve “TTK m.23, tacirler arasındaki satışta teslim sırasında açıkça belli ayıp için iki, açıkça belli olmayan ayıp için sekiz günlük inceleme ve bildirim düzeni kurar; olağan muayeneyle ortaya çıkmayan gizli ayıpta TBK hükümleri uygulanır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Görev ve Süre Ayrımını Belgeye Bağlamamak.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık yönünden ölçülü geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Maddi Vakıa ile Hukuki Nitelendirmeyi Aynı Cümlede Varsaymak.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden somut uyuşmazlık bakımından maddi vakıa ile hukuki nitelendirmeyi aynı cümlede varsaymak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Ayıbın açık, olağan muayenede belirlenebilir veya gizli olduğunun incelenmesi aşamasında ayıp ihbarı, KEP ve noter kayıtları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Araştırmasında Güncel Resmi Metin Yerine İkincil Özetle Yetinmek.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden somut uyuşmazlık araştırmasında güncel resmi metin yerine ikincil özetle yetinmek”. Bu savunmaya verilecek cevap, fotoğraf, numune ve bağımsız inceleme raporu delili ve “somut uyuşmazlık incelemesinde maddi hak, görevli merci, süre, ispat yükü ve uygulanabilir talep sonucu birbirinden ayrılarak denetlenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Talep Sonucunu Kabul Halinde Uygulanamayacak Belirsizlikte Kurmak.

“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2014/861, K. 2016/632 yönünden somut uyuşmazlık talep sonucunu kabul halinde uygulanamayacak belirsizlikte kurmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık yönünden ölçülü geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• satış sözleşmesi, sipariş ve teknik şartname
• irsaliye, teslim ve kabul tutanakları
• ayıp ihbarı, KEP ve noter kayıtları
• fotoğraf, numune ve bağımsız inceleme raporu
• fatura, ödeme, iade ve onarım yazışmaları

• tarafların tacir ve işlemin ticari satış niteliğinin belirlenmesi
• teslim ile muayene tarihlerinin çıkarılması
• ayıbın açık, olağan muayenede belirlenebilir veya gizli olduğunun incelenmesi
• seçimlik hak ile tazminat talebinin ayrılması
• arabuluculuk sonrası ticaret mahkemesinde dava açılması

• Süre çizelgesinde Açık ayıpta iki, olağan muayeneyle belirlenebilir ayıpta sekiz günlük TTK düzeni uygulanır; gizli ayıp öğrenilince hemen bildirilmelidir. Ticari Satışlarda Ayıp İhbarı ve Muayene Süresi bakımından zorunlu ön başvuru, özel itiraz veya şikayet yolu varsa genel dava yolundan önce kendi süresinde tamamlanmalıdır. Ticari Satışlarda Ayıp İhbarı ve Muayene Süresi dosyasında tebliğ, öğrenme, elektronik başvuru ve işlem tarihleri resmi kayıtla doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Tacir Alıcı Teslim Aldığı Maldaki Ayıbı Hangi Sürede ve Hangi Delille Bildirmeli; Gizli Ayıp Sonradan Ortaya Çıkarsa Seçimlik Haklarını Nasıl Korumalıdır?

TTK m.23, tacirler arasındaki satışta teslim sırasında açıkça belli ayıp için iki, açıkça belli olmayan ayıp için sekiz günlük inceleme ve bildirim düzeni kurar; olağan muayeneyle ortaya çıkmayan gizli ayıpta TBK hükümleri uygulanır. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; satış sözleşmesi, sipariş ve teknik şartname ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.

Satış Sözleşmesi, Sipariş ve Teknik Şartname Somut Olayın Hangi Unsurunu Kanıtlar?

Satış sözleşmesi, sipariş ve teknik şartname, irsaliye, teslim ve kabul tutanakları, ayıp ihbarı, KEP ve noter kayıtları birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.

Ticari Satışlarda Ayıp İhbarı ve Muayene Süresi Bakımından İlk Usul Adımından Sonra Hangi İşlemler Yapılmalıdır?

Tarafların tacir ve işlemin ticari satış niteliğinin belirlenmesi; teslim ile muayene tarihlerinin çıkarılması; ayıbın açık, olağan muayenede belirlenebilir veya gizli olduğunun incelenmesi; seçimlik hak ile tazminat talebinin ayrılması; arabuluculuk sonrası ticaret mahkemesinde dava açılması. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Ticari Satışlarda Ayıp İhbarı ve Muayene Süresi Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?

Açık ayıpta iki, olağan muayeneyle belirlenebilir ayıpta sekiz günlük TTK düzeni uygulanır; gizli ayıp öğrenilince hemen bildirilmelidir. Somut uyuşmazlık bakımından zorunlu ön başvuru, özel itiraz veya şikayet yolu varsa genel dava yolundan önce kendi süresinde tamamlanmalıdır. Somut dosyada tebliğ, öğrenme, elektronik başvuru ve işlem tarihleri resmi kayıtla doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.

Ayıplı Ticari Satış Nedeniyle Dönme, Bedel İndirimi, Onarım veya Tazminat Talebi Hangi Vakıa ve Delillerle Somutlaştırılmalıdır?

Ayıplı ticari satış nedeniyle dönme, bedel indirimi, onarım veya tazminat, somut uyuşmazlık yönünden ölçülü geçici hukuki koruma, somut uyuşmazlık bakımından hukuka aykırılığın etkilerinin giderilmesi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Tacir alıcı teslim aldığı maldaki ayıbı hangi sürede ve hangi delille bildirmeli; gizli ayıp sonradan ortaya çıkarsa seçimlik haklarını nasıl korumalıdır” sorusu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. TTK m.23, tacirler arasındaki satışta teslim sırasında açıkça belli ayıp için iki, açıkça belli olmayan ayıp için sekiz günlük inceleme ve bildirim düzeni kurar; olağan muayeneyle ortaya çıkmayan gizli ayıpta TBK hükümleri uygulanır.

Dosyanın ilk önceliği tarafların tacir ve işlemin ticari satış niteliğinin belirlenmesi, delil omurgası ise satış sözleşmesi, sipariş ve teknik şartname ile irsaliye, teslim ve kabul tutanakları arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Açık ayıpta iki, olağan muayeneyle belirlenebilir ayıpta sekiz günlük TTK düzeni uygulanır; gizli ayıp öğrenilince hemen bildirilmelidir. Ayıplı ticari satış nedeniyle dönme, bedel indirimi, onarım veya tazminat talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; tüketici satışındaki hak ve süreleri tacirler arasındaki satışa aynen uygulamak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2014/861, K. 2016/632, 25.05.2016 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Tacirler arasındaki satışta açık ayıp iki, olağan muayeneyle anlaşılacak ayıp sekiz gün içinde ihbar edilmelidir; süresinde ve usulünce bildirim alıcı tarafından kanıtlanmalıdır.
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.23/1-c
• TBMM, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kabul metni, m.23/1-c — alıntı yeri: Türk Ticaret Kanunu m.23/1-c, ilk cümle
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.219-231
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190, 199, 266-287
• Mustafa Arıkan, “Ticari Satım Sözleşmelerinde Satıcının Ayıba Karşı Tekeffül Borcu ve Bu Bağlamda 6102 Sayılı TTK. m. 18/III Hükmünün Değerlendirilmesi”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2012, C. 18, S. 2, s. 11-18
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru