Kapsam
Mirasın açılması, reddetmeyen mirasçılar, elbirliği mülkiyeti, alacaklının takibi, paylaşma, beş yıllık sorumluluk, rücu ve terekenin resmi tasfiyesi incelenir. Mirasçılar tereke borçlarından kural olarak kişisel ve müteselsil sorumludur; dış ilişkide alacaklının talebi ile mirasçıların pay oranına dayalı iç rücu ilişkisi birbirinden ayrılmalıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.
Bu çalışma, tereke borçlarından mirasçıların müteselsil sorumluluğu konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.
Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç
İncelemenin ilk ölçütü “miras hak ve borçlarla ölüm anında kanun gereği mirasçılara geçer” kuralıdır. Mirasçılar tereke borçlarından dış ilişkide müteselsil sorumludur. Ayrıca “paylaşma veya borcun muacceliyetinden sonra müteselsil sorumluluğun özel süresi ayrıca hesaplanır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.
Tereke Borçlarından Mirasçıların Müteselsil Sorumluluğu bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.
Resmî Mevzuat Haritası
4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.641/1
Doğrulanmış Kanun Alıntısı
“Mirasçılar, tereke borçlarından müteselsilen sorumludurlar.” — Alıntının yeri: Türk Medenî Kanunu m.641/1
Bu alıntı, Mevzuat Bilgi Sistemi, 31.08.2026 tarihinde indirilen resmî konsolide PDF, Türk Medenî Kanunu m.641/1 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.
Tereke borçlarından mirasçıların müteselsil sorumluluğu kapsamında m.641/1 hükümleri mirasın geçişi, ret ve borçlardan sorumluluk bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.162-168
Tereke borçlarından mirasçıların müteselsil sorumluluğu kapsamında m.162-168 hükümleri müteselsil borçluluk ve rücu bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.53 ve İlgili Hükümler
Tereke borçlarından mirasçıların müteselsil sorumluluğu kapsamında m.53 ve ilgili hükümler hükümleri ölüm sonrası takip bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
Doktrindeki Yaklaşımlar
Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.
Serra Kocar; Faruk Acar: Mirasçıların İntikal Borçlarından Sorumluluğu Bakımından Terekenin Resmi Defterinin Tutulması
Çalışma, mirasın kabulüyle doğan kişisel ve müteselsil sorumluluğu, resmî defterin işlevini ve sorumluluğun sınırlandırılmasını inceler. Bu yaklaşım, somut uyuşmazlık içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.
“Mirasçılar mirası kabul etmesiyle veya ret için öngörülen sürenin geçmesiyle tereke borçlarından kişisel ve müteselsil sorumlu hale gelmektedirler.” — Alıntının yeri: Öz
Tereke borçlarından mirasçıların müteselsil sorumluluğu konusunda yararlanılan eser: Serra Kocar; Faruk Acar, “Mirasçıların İntikal Borçlarından Sorumluluğu Bakımından Terekenin Resmi Defterinin Tutulması”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2023, C. 29, S. 2, s. 1242-1256. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.
Somut Dosyada Usul ve Delil Notu
Alacaklı kural olarak tereke borcunun tamamı için mirasçılardan birine veya hepsine başvurabilir; borcun kaynağı görev, yetki ve arabuluculuğu belirler. Mirasın reddinde üç ay, resmî defter isteminde bir ay gibi kısa süreler ölüm ve öğrenme tarihine göre hesaplanmalıdır. Paylaşmadan sonra müteselsil sorumluluğun TMK m.681'deki beş yıllık devamı, iç ilişkide rücu, tereke temsilcisi ve İİK m.53 bekleme kuralı icra dosyasında ayrıca gözetilmelidir. Resmî MBS PDF 31.08.2026 tarihinde indirilmiş ve gösterilen kısa alıntı konsolide metin içinde karşılaştırılmıştır. Bu doğrulama olay tarihindeki yürürlük, geçiş hükümleri ve sonraki değişikliklerin ayrıca kontrol edilmesi gereğini ortadan kaldırmaz.
Somut Olayda Uygulanacak Kurallar
Miras Hak ve Borçlarla Ölüm Anında Kanun Gereği Mirasçılara Geçer.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden miras hak ve borçlarla ölüm anında kanun gereği mirasçılara geçer. Bu ölçüt özellikle veraset belgesi ve nüfus kayıtları üzerinden sınanır. Mirasçıların ve ret durumunun belirlenmesi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, miras payı oranını dış ilişkide sorumluluk sınırı sanmak ihtimalini güçlendirebilir.
Mirasçılar Tereke Borçlarından Dış İlişkide Müteselsil Sorumludur.
Bu kuralın olayda karşılık bulması için tereke envanteri ile paylaşma sözleşmesi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden mirasçılar tereke borçlarından dış ilişkide müteselsil sorumludur” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.
Paylaşma veya Borcun Muacceliyetinden Sonra Müteselsil Sorumluluğun Özel Süresi Ayrıca Hesaplanır.
“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden paylaşma veya borcun muacceliyetinden sonra müteselsil sorumluluğun özel süresi ayrıca hesaplanır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok borç sözleşmesi ve hesap dökümü ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve kişisel borçla tereke borcunu ayırmamak savunması da ayrıca incelenmelidir.
Ödeme Yapan Mirasçının İç İlişkideki Rücuu Miras Payı, Paylaşma ve Borcun Niteliğine Göre Belirlenir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden ödeme yapan mirasçının iç ilişkideki rücuu miras payı, paylaşma ve borcun niteliğine göre belirlenir. Bu ölçüt özellikle mirasın reddi veya resmi tasfiye kararları üzerinden sınanır. Paylaşma ve muacceliyet tarihinin saptanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, beş yıllık özel süreyi asıl borç zamanaşımıyla karıştırmak ihtimalini güçlendirebilir.
Belge, Kayıt ve İspat Yükü
Veraset Belgesi ve Nüfus Kayıtları.
“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden veraset belgesi ve nüfus kayıtları” kaydı, “Miras hak ve borçlarla ölüm anında kanun gereği mirasçılara geçer” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Tereke Envanteri ile Paylaşma Sözleşmesi.
Bu delil öncelikle “mirasçılar tereke borçlarından dış ilişkide müteselsil sorumludur” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden tereke envanteri ile paylaşma sözleşmesi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
Borç Sözleşmesi ve Hesap Dökümü.
“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden borç sözleşmesi ve hesap dökümü” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken borç sözleşmesi ve hesap dökümü ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.
Mirasın Reddi veya Resmi Tasfiye Kararları.
“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden mirasın reddi veya resmi tasfiye kararları” kaydı, “Ödeme yapan mirasçının iç ilişkideki rücuu miras payı, paylaşma ve borcun niteliğine göre belirlenir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Mirasçıların Ödeme ve Rücu Kayıtları.
Bu delil öncelikle “miras hak ve borçlarla ölüm anında kanun gereği mirasçılara geçer” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden mirasçıların ödeme ve rücu kayıtları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
Dava Şartları ve Usul Adımları
Mirasçıların ve Ret Durumunun Belirlenmesi.
“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden mirasçıların ve ret durumunun belirlenmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Veraset belgesi ve nüfus kayıtları dosyaya alınmalı ve tereke borcunun mirasçıdan tahsili talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.
Borcun Terekeye Ait Olup Olmadığının Tespiti.
Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tereke envanteri ile paylaşma sözleşmesi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden borcun terekeye ait olup olmadığının tespiti” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.
Alacak Takip veya Davasının Doğru Mirasçıya Yöneltilmesi.
“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden alacak takip veya davasının doğru mirasçıya yöneltilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik borç sözleşmesi ve hesap dökümü, terekenin resmi tasfiyesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.
Paylaşma ve Muacceliyet Tarihinin Saptanması.
“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden paylaşma ve muacceliyet tarihinin saptanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Mirasın reddi veya resmi tasfiye kararları dosyaya alınmalı ve ödeyen mirasçının rücu alacağı talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.
Ödeyen Mirasçının Diğer Mirasçılara Rücu Hesabı.
Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; mirasçıların ödeme ve rücu kayıtları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden ödeyen mirasçının diğer mirasçılara rücu hesabı” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.
Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri
Mirasın Reddi Kural Olarak Üç Aylık Özel Süre İçinde Yapılır.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden mirasın reddi kural olarak üç aylık özel süre içinde yapılır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.
Müteselsil Sorumluluğun Paylaşma veya Muacceliyet Sonrası Beş Yıllık Sınırı TMK m.681'e Göre Hesaplanır.
“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden müteselsil sorumluluğun paylaşma veya muacceliyet sonrası beş yıllık sınırı TMK m.681'e göre hesaplanır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Borcun terekeye ait olup olmadığının tespiti yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Asıl Borcun Zamanaşımı, Mirasçılık Sıfatından Bağımsız Olarak Borcun Kaynağına Göre Ayrıca İşler.
“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden asıl borcun zamanaşımı, mirasçılık sıfatından bağımsız olarak borcun kaynağına göre ayrıca işler” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.
İstenebilecek Hukukî Koruma
Tereke Borcunun Mirasçıdan Tahsili.
“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden tereke borcunun mirasçıdan tahsili” talebi, “Miras hak ve borçlarla ölüm anında kanun gereği mirasçılara geçer” koşuluyla ve veraset belgesi ve nüfus kayıtları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.
Borçlu Olunmadığının Tespiti.
Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden borçlu olunmadığının tespiti olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tereke envanteri ile paylaşma sözleşmesi, temel ölçüt ise “mirasçılar tereke borçlarından dış ilişkide müteselsil sorumludur” olacaktır.
Terekenin Resmi Tasfiyesi.
“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden terekenin resmi tasfiyesi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Borç sözleşmesi ve hesap dökümü bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.
Ödeyen Mirasçının Rücu Alacağı.
“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden ödeyen mirasçının rücu alacağı” talebi, “Ödeme yapan mirasçının iç ilişkideki rücuu miras payı, paylaşma ve borcun niteliğine göre belirlenir” koşuluyla ve mirasın reddi veya resmi tasfiye kararları deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.
Paylaşma Hesabının Borç Yönünden Düzeltilmesi.
Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden paylaşma hesabının borç yönünden düzeltilmesi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil mirasçıların ödeme ve rücu kayıtları, temel ölçüt ise “miras hak ve borçlarla ölüm anında kanun gereği mirasçılara geçer” olacaktır.
Resmî Karar ve Kurum Uygulaması
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2022/696, K. 2023/457, 17.05.2023 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı
Doğrulanmış Karar Alıntısı
“TMK’nın 641 inci maddesindeki ‘Mirasbırakanın birden fazla mirasçısı olması hâlinde mirasçılar, terekenin borçlarından müteselsilen sorumlu olurlar’ hükmüne göre taraflar tereke borcundan müteselsilen sorumludurlar.” — Alıntının yeri: Hukuk Genel Kurulu gerekçesi § 29
Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: bozma.
Tereke borçlarından mirasçıların müteselsil sorumluluğu bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Mirasçılar tereke borçlarından dış ilişkide müteselsilen sorumludur; payından fazla ödeme yapan mirasçının diğerlerine rücuu iç ilişki ve zamanaşımı kurallarıyla çözülür. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.
Somut olayla benzerlik: Murisin ipotek borcunu tek başına ödeyen mirasçının diğer mirasçıya rücuu üzerinden dış ve iç sorumluluk ayrımı doğrudan incelenmiştir.
Kararın uygulanma sınırı: Dava alacaklının mirasçılara doğrudan takibi değil mirasçılar arası rücudur; Kurul çoğunluğu zamanaşımı ve halefiyet yönünden direnme kararını değişik gerekçeyle bozmuştur.
İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları
Miras Payı Oranını Dış İlişkide Sorumluluk Sınırı Sanmak.
“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden miras payı oranını dış ilişkide sorumluluk sınırı sanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Mirasçıların ve ret durumunun belirlenmesi aşamasında veraset belgesi ve nüfus kayıtları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.
Mirası Reddeden Kişiye Takip Yöneltmek.
Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden mirası reddeden kişiye takip yöneltmek”. Bu savunmaya verilecek cevap, tereke envanteri ile paylaşma sözleşmesi delili ve “Mirasçılar tereke borçlarından dış ilişkide müteselsil sorumludur” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.
Kişisel Borçla Tereke Borcunu Ayırmamak.
“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden kişisel borçla tereke borcunu ayırmamak” riski gerçekleşirse terekenin resmi tasfiyesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.
Beş Yıllık Özel Süreyi Asıl Borç Zamanaşımıyla Karıştırmak.
“Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden beş yıllık özel süreyi asıl borç zamanaşımıyla karıştırmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Paylaşma ve muacceliyet tarihinin saptanması aşamasında mirasın reddi veya resmi tasfiye kararları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.
Rücu Hesabında Paylaşma Düzenini İncelememek.
Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2022/696, K. 2023/457 yönünden rücu hesabında paylaşma düzenini incelememek”. Bu savunmaya verilecek cevap, mirasçıların ödeme ve rücu kayıtları delili ve “Miras hak ve borçlarla ölüm anında kanun gereği mirasçılara geçer” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.
Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi
- veraset belgesi ve nüfus kayıtları
- tereke envanteri ile paylaşma sözleşmesi
- borç sözleşmesi ve hesap dökümü
- mirasın reddi veya resmi tasfiye kararları
- mirasçıların ödeme ve rücu kayıtları
- mirasçıların ve ret durumunun belirlenmesi
- borcun terekeye ait olup olmadığının tespiti
- alacak takip veya davasının doğru mirasçıya yöneltilmesi
- paylaşma ve muacceliyet tarihinin saptanması
- ödeyen mirasçının diğer mirasçılara rücu hesabı
- Süre çizelgesinde Mirasın reddi kural olarak üç aylık özel süre içinde yapılır. Müteselsil sorumluluğun paylaşma veya muacceliyet sonrası beş yıllık sınırı TMK m.681'e göre hesaplanır. Asıl borcun zamanaşımı, mirasçılık sıfatından bağımsız olarak borcun kaynağına göre ayrıca işler.
Sık Sorulan Uygulama Soruları
Miras Bırakanın Borcu İçin Alacaklı Hangi Mirasçıya Hangi Tutarla Başvurabilir, Paylaşma Sonrası Sorumluluk Ne Kadar Sürer ve Ödeme Yapan Mirasçı Diğerlerine Nasıl Rücu Eder?
Mirasçılar tereke borçlarından kural olarak kişisel ve müteselsil sorumludur; dış ilişkide alacaklının talebi ile mirasçıların pay oranına dayalı iç rücu ilişkisi birbirinden ayrılmalıdır. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; veraset belgesi ve nüfus kayıtları ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.
Veraset Belgesi ve Nüfus Kayıtları Somut Olayın Hangi Unsurunu Kanıtlar?
Veraset belgesi ve nüfus kayıtları, tereke envanteri ile paylaşma sözleşmesi, borç sözleşmesi ve hesap dökümü birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.
Tereke Borçlarından Mirasçıların Müteselsil Sorumluluğu Bakımından İlk Usul Adımından Sonra Hangi İşlemler Yapılmalıdır?
Mirasçıların ve ret durumunun belirlenmesi; borcun terekeye ait olup olmadığının tespiti; alacak takip veya davasının doğru mirasçıya yöneltilmesi; paylaşma ve muacceliyet tarihinin saptanması; ödeyen mirasçının diğer mirasçılara rücu hesabı. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.
Tereke Borçlarından Mirasçıların Müteselsil Sorumluluğu Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?
Mirasın reddi kural olarak üç aylık özel süre içinde yapılır. Müteselsil sorumluluğun paylaşma veya muacceliyet sonrası beş yıllık sınırı TMK m.681'e göre hesaplanır. Asıl borcun zamanaşımı, mirasçılık sıfatından bağımsız olarak borcun kaynağına göre ayrıca işler.
Tereke Borcunun Mirasçıdan Tahsili Talebi Hangi Vakıa ve Delillerle Somutlaştırılmalıdır?
Tereke borcunun mirasçıdan tahsili, borçlu olunmadığının tespiti, terekenin resmi tasfiyesi, ödeyen mirasçının rücu alacağı, paylaşma hesabının borç yönünden düzeltilmesi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.
Sonuç
Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Miras bırakanın borcu için alacaklı hangi mirasçıya hangi tutarla başvurabilir, paylaşma sonrası sorumluluk ne kadar sürer ve ödeme yapan mirasçı diğerlerine nasıl rücu eder” sorusu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Mirasçılar tereke borçlarından kural olarak kişisel ve müteselsil sorumludur; dış ilişkide alacaklının talebi ile mirasçıların pay oranına dayalı iç rücu ilişkisi birbirinden ayrılmalıdır.
Dosyanın ilk önceliği mirasçıların ve ret durumunun belirlenmesi, delil omurgası ise veraset belgesi ve nüfus kayıtları ile tereke envanteri ile paylaşma sözleşmesi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Mirasın reddi kural olarak üç aylık özel süre içinde yapılır. Tereke borcunun mirasçıdan tahsili talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; miras payı oranını dış ilişkide sorumluluk sınırı sanmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.
Kaynakça ve Karar Doğrulaması
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2022/696, K. 2023/457, 17.05.2023 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Mirasçılar tereke borçlarından dış ilişkide müteselsilen sorumludur; payından fazla ödeme yapan mirasçının diğerlerine rücuu iç ilişki ve zamanaşımı kurallarıyla çözülür.
- 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu — m.641/1
- 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.162-168
- 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu — m.53 ve ilgili hükümler
- Serra Kocar; Faruk Acar, “Mirasçıların İntikal Borçlarından Sorumluluğu Bakımından Terekenin Resmi Defterinin Tutulması”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 2023, C. 29, S. 2, s. 1242-1256
- Yargıtay Karar Arama
- Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.