Kapsam
Üretim lisansı, önlisans, kamu yararı, acele kamulaştırma, irtifak, geçici işgal, iletim hattı, ulaşım yolu, değer kaybı, çevresel izin ve dava yolları ele alınır. Enerji yatırımı kamu yararı taşısa da müdahale gerekli en dar mülkiyet hakkıyla sınırlı, güzergah seçenekleri incelenmiş ve bedeli gerçek kaybı karşılar olmalıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.
Bu çalışma, yenilenebilir enerji projelerinde kamulaştırma konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.
İdari İşlem ile Mülkiyet ve Bedel Uyuşmazlığının Ayrılması
İncelemenin ilk ölçütü “enerji yatırımı kamu yararı taşısa da müdahale gerekli en dar mülkiyet hakkıyla sınırlı, güzergah seçenekleri incelenmiş ve bedeli gerçek kaybı karşılar olmalıdır” kuralıdır. Kamu yararı kararı proje kapasitesi, lisans sahası ve teknik güzergahla uyumlu somut taşınmaz ihtiyacını göstermelidir. Ayrıca “acele kamulaştırma kararı olağan bedel tespiti ve tescil sürecini bütünüyle ikame etmez; aciliyet ayrıca gerekçelendirilmelidir” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.
Yenilenebilir Enerji Projelerinde Kamulaştırma bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.
Resmî Mevzuat Haritası
2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu: m.3, 10, 11, 27
Yenilenebilir enerji projelerinde kamulaştırma kapsamında m.3, 10, 11, 27 hükümleri kamulaştırma, bedel ve acele usul bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Elektrik Piyasası Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu: Geçici m.33/1
Doğrulanmış Kanun Alıntısı
“Kurul tarafından 31/12/2030 tarihine kadar 2942 sayılı Kanunun 27 nci maddesi kapsamında acele kamulaştırma kararı alınabilir.” — Alıntının yeri: Elektrik Piyasası Kanunu Geçici m.33/1
Bu alıntı, Mevzuat Bilgi Sistemi, Elektrik Piyasası Kanunu Elektrik Piyasası Kanunu Geçici m.33/1 resmî metni üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Alıntı 31.08.2026 tarihli güncel metni gösterir; somut olayın tarihindeki düzenleme ve geçiş hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir.
Yenilenebilir enerji projelerinde kamulaştırma kapsamında Geçici m.33/1 hükümleri enerji yatırımı ve kamulaştırma bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu: m.2, 7, 27
Yenilenebilir enerji projelerinde kamulaştırma kapsamında m.2, 7, 27 hükümleri idari işlem denetimi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Kamulaştırma Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
Doktrindeki Yaklaşımlar
Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.
Mustafa Aytaç Özelçi: Yenilenebilir Enerji Santrallerinin Kurulumunda Kaynak Alanlarının Belirlenmesi ve Doğal Sitlerin Korunması
Çalışma, yenilenebilir enerji kaynak alanlarının belirlenmesi, imar, kamulaştırma ve doğal sit korumasını idare hukuku yönünden inceler. Bu yaklaşım, bu görev ayrımı içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.
“Yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilecek elektriğin üretimi için kamunun veya özel hukuk kişisinin mülkiyetinde bulunan yerler tahsis edilmekte;” — Alıntının yeri: Öz
Yenilenebilir enerji projelerinde kamulaştırma konusunda yararlanılan eser: Mustafa Aytaç Özelçi, “Yenilenebilir Enerji Santrallerinin Kurulumunda Kaynak Alanlarının Belirlenmesi ve Doğal Sitlerin Korunması”, Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2021, C. 9, S. 1, s. 65-99. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.
Somut Dosyada Usul ve Delil Notu
Yenilenebilir enerji önlisans/lisansı için taşınmaz temini talebi EPDK tarafından 6446 m.19 ve Geçici m.33 çerçevesinde değerlendirilir; 31.12.2030'a kadar acele kamulaştırma yetkisi özel ve süreli bir rejimdir. Kamu yararı/acelelik kararının iptali idari yargıda; bedel tespiti ve tescil ise 2942 sayılı Kanun uyarınca asliye hukuk mahkemesinde yürür. Tebliğ/ilan ve 2942 m.14'teki otuz günlük süre, malik sıfatı, irtifak-mülkiyet ayrımı ve acele el koymanın sınırlı incelemesi ayrı kontrol edilmelidir.
Kamu Gücü İşlemi, Mülkiyet Hakkı ve Bedel Ölçütleri
Enerji Yatırımı Kamu Yararı Taşısa Da Müdahale Gerekli En Dar Mülkiyet Hakkıyla Sınırlı, Güzergah Seçenekleri İncelenmiş ve Bedeli Gerçek Kaybı Karşılar Olmalıdır.
“Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu E. 2025/3210, K. 2025/3128 yönünden enerji yatırımı kamu yararı taşısa da müdahale gerekli en dar mülkiyet hakkıyla sınırlı, güzergah seçenekleri incelenmiş ve bedeli gerçek kaybı karşılar olmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok enerji lisansı ve proje sahası ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve enerji lisansını belirli taşınmaz üzerinde otomatik kamulaştırma yetkisi olarak değerlendirmek savunması da ayrıca incelenmelidir.
Kamu Yararı Kararı Proje Kapasitesi, Lisans Sahası ve Teknik Güzergahla Uyumlu Somut Taşınmaz İhtiyacını Göstermelidir.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu E. 2025/3210, K. 2025/3128 yönünden kamu yararı kararı proje kapasitesi, lisans sahası ve teknik güzergahla uyumlu somut taşınmaz ihtiyacını göstermelidir. Bu ölçüt özellikle kamu yararı ile acele kamulaştırma kararları üzerinden sınanır. Tam mülkiyet-irtifak gerekliliğinin karşılaştırılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak ihtimalini güçlendirebilir.
Acele Kamulaştırma Kararı Olağan Bedel Tespiti ve Tescil Sürecini Bütünüyle İkame Etmez; Aciliyet Ayrıca Gerekçelendirilmelidir.
Bu kuralın olayda karşılık bulması için parsel ve güzergah haritaları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu E. 2025/3210, K. 2025/3128 yönünden acele kamulaştırma kararı olağan bedel tespiti ve tescil sürecini bütünüyle ikame etmez; aciliyet ayrıca gerekçelendirilmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.
Bu Görev Ayrımı İncelemesinde Görev, Süre, İspat Yükü, Gerekçe ve Ölçülülük Birbirinden Ayrılarak Denetlenmelidir.
“Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu E. 2025/3210, K. 2025/3128 yönünden bu görev ayrımı incelemesinde görev, süre, ispat yükü, gerekçe ve ölçülülük birbirinden ayrılarak denetlenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok enerji lisansı ve proje sahası ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve bu görev ayrımı araştırmasında resmi kaynağın güncel metni yerine ikincil özetle yetinmek savunması da ayrıca incelenmelidir.
İdari İşlem Dosyası, Tapu Kayıtları ve Değerleme Delilleri
Enerji Lisansı ve Proje Sahası.
“Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu E. 2025/3210, K. 2025/3128 yönünden enerji lisansı ve proje sahası” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken enerji lisansı ve proje sahası ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.
Kamu Yararı ile Acele Kamulaştırma Kararları.
“Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu E. 2025/3210, K. 2025/3128 yönünden kamu yararı ile acele kamulaştırma kararları” kaydı, “Kamu yararı kararı proje kapasitesi, lisans sahası ve teknik güzergahla uyumlu somut taşınmaz ihtiyacını göstermelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Parsel ve Güzergah Haritaları.
Bu delil öncelikle “acele kamulaştırma kararı olağan bedel tespiti ve tescil sürecini bütünüyle ikame etmez; aciliyet ayrıca gerekçelendirilmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu E. 2025/3210, K. 2025/3128 yönünden parsel ve güzergah haritaları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
İdari ve Adli Yargı Yollarının Birlikte Planlanması
Lisans ile Kamulaştırma Kapsamının Eşleştirilmesi.
“Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu E. 2025/3210, K. 2025/3128 yönünden lisans ile kamulaştırma kapsamının eşleştirilmesi” aşamasında görev ayrımı işlem bazında kurulmalıdır. Kamu yararı ve acele kamulaştırma kararlarının iptali idari yargıda; kamulaştırma bedelinin tespiti, irtifakın kapsamı ve tescil ise taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde incelenir. Enerji lisansı ve proje sahası hangi işlemin, hangi merci önünde ve hangi süre içinde denetleneceğini somutlaştırmak için kullanılmalıdır.
Tam Mülkiyet-İrtifak Gerekliliğinin Karşılaştırılması.
“Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu E. 2025/3210, K. 2025/3128 yönünden tam mülkiyet-irtifak gerekliliğinin karşılaştırılması” aşamasında görev ayrımı işlem bazında kurulmalıdır. Kamu yararı ve acele kamulaştırma kararlarının iptali idari yargıda; kamulaştırma bedelinin tespiti, irtifakın kapsamı ve tescil ise taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde incelenir. Kamu yararı ile acele kamulaştırma kararları hangi işlemin, hangi merci önünde ve hangi süre içinde denetleneceğini somutlaştırmak için kullanılmalıdır.
Güzergah Alternatiflerinin Teknik İncelenmesi.
“Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu E. 2025/3210, K. 2025/3128 yönünden güzergah alternatiflerinin teknik incelenmesi” aşamasında görev ayrımı işlem bazında kurulmalıdır. Kamu yararı ve acele kamulaştırma kararlarının iptali idari yargıda; kamulaştırma bedelinin tespiti, irtifakın kapsamı ve tescil ise taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde incelenir. Parsel ve güzergah haritaları hangi işlemin, hangi merci önünde ve hangi süre içinde denetleneceğini somutlaştırmak için kullanılmalıdır.
İptal Davası, Bedel ve Tazminat Süreleri
Kamulaştırma İşleminin Aşamalarına Göre İdari İptal ve Bedel Tespit Süreçlerindeki Özel Tebliğ ve Dava Süreleri Ayrı İzlenmelidir.
“Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu E. 2025/3210, K. 2025/3128 yönünden kamulaştırma işleminin aşamalarına göre idari iptal ve bedel tespit süreçlerindeki özel tebliğ ve dava süreleri ayrı izlenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.
Bu Görev Ayrımı Bakımından Özel Başvuru veya Ön Karar Yolu Varsa Genel Dava Süresinden Önce Tamamlanmalıdır.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu E. 2025/3210, K. 2025/3128 yönünden bu görev ayrımı bakımından özel başvuru veya ön karar yolu varsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.
Somut Dosyada Tebliğ, Öğrenme ve Elektronik Gönderim Tarihleri Ayrı Belgelerle Doğrulanmalı; Süre Hesabı Varsayıma Bırakılmamalıdır.
“Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu E. 2025/3210, K. 2025/3128 yönünden somut dosyada tebliğ, öğrenme ve elektronik gönderim tarihleri ayrı belgelerle doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Güzergah alternatiflerinin teknik incelenmesi yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
İptal, Yürütmenin Durdurulması, Tapu, Bedel ve Tazminat
Ölçüsüz Kamulaştırmanın İptali veya Gerçek Kamulaştırma Bedelinin Belirlenmesi.
“Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu E. 2025/3210, K. 2025/3128 yönünden ölçüsüz kamulaştırmanın iptali veya gerçek kamulaştırma bedelinin belirlenmesi” isteminin görevli yargı yerindeki hukuki sonucu açıkça gösterilmelidir. Kamu yararı ve acele kamulaştırma kararlarının iptali idari yargıda; kamulaştırma bedelinin tespiti, irtifakın kapsamı ve tescil ise taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde incelenir. Enerji lisansı ve proje sahası kaydı, görev ayrımı ile talebin somut kapsamını birlikte desteklemelidir.
Bu Görev Ayrımı Yönünden Geçici Hukuki Koruma.
“Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu E. 2025/3210, K. 2025/3128 yönünden bu görev ayrımı yönünden geçici hukuki koruma” isteminin görevli yargı yerindeki hukuki sonucu açıkça gösterilmelidir. Kamu yararı ve acele kamulaştırma kararlarının iptali idari yargıda; kamulaştırma bedelinin tespiti, irtifakın kapsamı ve tescil ise taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde incelenir. Kamu yararı ile acele kamulaştırma kararları kaydı, görev ayrımı ile talebin somut kapsamını birlikte desteklemelidir.
Bu Görev Ayrımı Yönünden Maddi Sonucun ve Ferilerin Belirlenmesi.
“Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu E. 2025/3210, K. 2025/3128 yönünden bu görev ayrımı yönünden maddi sonucun ve ferilerin belirlenmesi” isteminin görevli yargı yerindeki hukuki sonucu açıkça gösterilmelidir. Kamu yararı ve acele kamulaştırma kararlarının iptali idari yargıda; kamulaştırma bedelinin tespiti, irtifakın kapsamı ve tescil ise taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde incelenir. Parsel ve güzergah haritaları kaydı, görev ayrımı ile talebin somut kapsamını birlikte desteklemelidir.
Resmî Karar ve Kurum Uygulaması
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E. 2025/3210, K. 2025/3128, 11.12.2025 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı
Doğrulanmış Karar Alıntısı
“Acele kamulaştırma istisnai bir yöntem olduğundan, olağan kamulaştırma gerekçeleri dışında aceleliğin varlığına dair şartlarının ortaya konulması gerekmektedir.” — Alıntının yeri: Hukuki Değerlendirme, olağan ve acele kamulaştırma ayrımı
Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: onama.
Yenilenebilir enerji projelerinde kamulaştırma bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Yenilenebilir enerji projesinde acele kamulaştırma istisnai olduğundan, olağan kamu yararı yanında acelelik koşulları somut olarak gösterilmelidir. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.
Somut olayla benzerlik: Rüzgâr enerji santrali için acele kamulaştırma, kamu yararı ve acelelik koşullarını doğrudan incelemektedir.
Kararın uygulanma sınırı: Tarım arazisi ve sonradan alınan tarım dışı kullanım izni söz konusudur; çoğunluk ret kararını onamış, iki karşı oy aceleliğin kanıtlanmadığını savunmuştur.
Görev Ayrımı, Süre ve Çelişkili Karar Riskleri
Enerji Lisansını Belirli Taşınmaz Üzerinde Otomatik Kamulaştırma Yetkisi Olarak Değerlendirmek.
“Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu E. 2025/3210, K. 2025/3128 yönünden enerji lisansını belirli taşınmaz üzerinde otomatik kamulaştırma yetkisi olarak değerlendirmek” riski gerçekleşirse ölçüsüz kamulaştırmanın iptali veya gerçek kamulaştırma bedelinin belirlenmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.
Somut Uyuşmazlıkta Görev ve Süre Ayrımını Belgeye Bağlamamak.
“Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu E. 2025/3210, K. 2025/3128 yönünden somut uyuşmazlıkta görev ve süre ayrımını belgeye bağlamamak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Tam mülkiyet-irtifak gerekliliğinin karşılaştırılması aşamasında kamu yararı ile acele kamulaştırma kararları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.
Bu Görev Ayrımı Bakımından Maddi Vakıa ile Hukuki Nitelendirmeyi Aynı Cümlede Varsaymak.
Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu E. 2025/3210, K. 2025/3128 yönünden bu görev ayrımı bakımından maddi vakıa ile hukuki nitelendirmeyi aynı cümlede varsaymak”. Bu savunmaya verilecek cevap, parsel ve güzergah haritaları delili ve “Acele kamulaştırma kararı olağan bedel tespiti ve tescil sürecini bütünüyle ikame etmez; aciliyet ayrıca gerekçelendirilmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.
Bu Görev Ayrımı Araştırmasında Resmi Kaynağın Güncel Metni Yerine İkincil Özetle Yetinmek.
“Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu E. 2025/3210, K. 2025/3128 yönünden bu görev ayrımı araştırmasında resmi kaynağın güncel metni yerine ikincil özetle yetinmek” riski gerçekleşirse ölçüsüz kamulaştırmanın iptali veya gerçek kamulaştırma bedelinin belirlenmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.
Bu Görev Ayrımı Talep Sonucunu Kabul Halinde Uygulanamayacak Belirsizlikte Kurmak.
“Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu E. 2025/3210, K. 2025/3128 yönünden bu görev ayrımı talep sonucunu kabul halinde uygulanamayacak belirsizlikte kurmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Tam mülkiyet-irtifak gerekliliğinin karşılaştırılması aşamasında kamu yararı ile acele kamulaştırma kararları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.
Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi
- enerji lisansı ve proje sahası
- kamu yararı ile acele kamulaştırma kararları
- parsel ve güzergah haritaları
- lisans ile kamulaştırma kapsamının eşleştirilmesi
- tam mülkiyet-irtifak gerekliliğinin karşılaştırılması
- güzergah alternatiflerinin teknik incelenmesi
- Süre çizelgesinde Kamulaştırma işleminin aşamalarına göre idari iptal ve bedel tespit süreçlerindeki özel tebliğ ve dava süreleri ayrı izlenmelidir. Yenilenebilir Enerji Projelerinde Kamulaştırma bakımından özel başvuru veya ön karar yolu varsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır. Yenilenebilir Enerji Projelerinde Kamulaştırma dosyasında tebliğ, öğrenme ve elektronik gönderim tarihleri ayrı belgelerle doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.
Sık Sorulan Uygulama Soruları
Enerji Tesisi veya İletim Hattı İçin Taşınmazın Tamamı Yerine İrtifak Hakkı Yeterliyse Kamulaştırma Kapsamı Nasıl Sınırlandırılmalıdır?
Enerji yatırımı kamu yararı taşısa da müdahale gerekli en dar mülkiyet hakkıyla sınırlı, güzergah seçenekleri incelenmiş ve bedeli gerçek kaybı karşılar olmalıdır. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; enerji lisansı ve proje sahası ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.
Enerji Lisansı ve Proje Sahası Somut Olayın Hangi Unsurunu Kanıtlar?
Enerji lisansı ve proje sahası, kamu yararı ile acele kamulaştırma kararları, parsel ve güzergah haritaları birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.
Yenilenebilir Enerji Projelerinde Kamulaştırma Bakımından İlk Usul Adımından Sonra Hangi İşlemler Yapılmalıdır?
Lisans ile kamulaştırma kapsamının eşleştirilmesi; tam mülkiyet-irtifak gerekliliğinin karşılaştırılması; güzergah alternatiflerinin teknik incelenmesi. Kamu yararı ve acele kamulaştırma kararlarının iptali idari yargıda; kamulaştırma bedelinin tespiti, irtifakın kapsamı ve tescil ise taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde incelenir. Görev, süre ve kararların birbirine etkisi ayrıca doğrulanmalıdır.
Yenilenebilir Enerji Projelerinde Kamulaştırma Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?
Kamulaştırma işleminin aşamalarına göre idari iptal ve bedel tespit süreçlerindeki özel tebliğ ve dava süreleri ayrı izlenmelidir. Bu görev ayrımı bakımından özel başvuru veya ön karar yolu varsa genel dava süresinden önce tamamlanmalıdır. Somut dosyada tebliğ, öğrenme ve elektronik gönderim tarihleri ayrı belgelerle doğrulanmalı; süre hesabı varsayıma bırakılmamalıdır.
Ölçüsüz Kamulaştırmanın İptali veya Gerçek Kamulaştırma Bedelinin Belirlenmesi Talebi Hangi Vakıa ve Delillerle Somutlaştırılmalıdır?
Ölçüsüz kamulaştırmanın iptali veya gerçek kamulaştırma bedelinin belirlenmesi, bu görev ayrımı yönünden geçici hukuki koruma, bu görev ayrımı yönünden maddi sonucun ve ferilerin belirlenmesi talebi, görevli yargı yeri ve istenen hüküm bakımından ayrıştırılmalıdır. Kamu yararı ve acele kamulaştırma kararlarının iptali idari yargıda; kamulaştırma bedelinin tespiti, irtifakın kapsamı ve tescil ise taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde incelenir. Bu yollar aynı görev alanına aitmiş gibi tek sonuçta birleştirilmemelidir.
Sonuç
Bu görev ayrımı bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Enerji tesisi veya iletim hattı için taşınmazın tamamı yerine irtifak hakkı yeterliyse kamulaştırma kapsamı nasıl sınırlandırılmalıdır” sorusu, 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu, 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Enerji yatırımı kamu yararı taşısa da müdahale gerekli en dar mülkiyet hakkıyla sınırlı, güzergah seçenekleri incelenmiş ve bedeli gerçek kaybı karşılar olmalıdır.
Dosyanın ilk önceliği lisans ile kamulaştırma kapsamının eşleştirilmesi, delil omurgası ise enerji lisansı ve proje sahası ile kamu yararı ile acele kamulaştırma kararları arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Kamulaştırma işleminin aşamalarına göre idari iptal ve bedel tespit süreçlerindeki özel tebliğ ve dava süreleri ayrı izlenmelidir. Ölçüsüz kamulaştırmanın iptali veya gerçek kamulaştırma bedelinin belirlenmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; enerji lisansını belirli taşınmaz üzerinde otomatik kamulaştırma yetkisi olarak değerlendirmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.
Kaynakça ve Karar Doğrulaması
- Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E. 2025/3210, K. 2025/3128, 11.12.2025 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Yenilenebilir enerji projesinde acele kamulaştırma istisnai olduğundan, olağan kamu yararı yanında acelelik koşulları somut olarak gösterilmelidir.
- 2942 Sayılı Kamulaştırma Kanunu — m.3, 10, 11, 27
- 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu — Geçici m.33/1
- 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — m.2, 7, 27
- Mustafa Aytaç Özelçi, “Yenilenebilir Enerji Santrallerinin Kurulumunda Kaynak Alanlarının Belirlenmesi ve Doğal Sitlerin Korunması”, Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2021, C. 9, S. 1, s. 65-99
- Danıştay Karar Arama
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.