Kapsam
CMK m.134 koşulları, şifre çözme, uzaktan sistem, bulut hesabı, yerinde kopya, cihaz elkoyma, yedek teslimi, hash, adli bilişim raporu, kişisel veri ve tesadüfi delil ele alınır. Dijital verinin içeriği kadar elde edilme hukuku ve bütünlüğü önemlidir; orijinal üzerinde inceleme yerine doğrulanabilir adli kopya, hash ve teslim zinciri kullanılmalıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.
Bu çalışma, dijital materyallerde arama, elkoyma ve imaj alma konusunda 31 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.
Suçun Niteliği ve Ceza Muhakemesi Çerçevesi
İncelemenin ilk ölçütü “bilgisayar ve programlarında arama için somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememe koşulu aranır” kuralıdır. Kural olarak hâkim kararı, gecikmesinde sakınca bulunan halde savcı kararı ve sonradan onay süreci gerekir. Ayrıca “sistem verileri değiştirilmeden adli kopya alınmalı ve bütünlük hash değerleriyle doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.
Dijital Materyallerde Arama, Elkoyma ve İmaj Alma bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.
Resmî Mevzuat Haritası
5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu: m.134/1
Doğrulanmış Kanun Alıntısı
“başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması halinde” — Alıntının yeri: Ceza Muhakemesi Kanunu m.134/1, tedbir koşulu
Bu alıntı, TBMM, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu kabul metni, m.134/1 üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır.
Dijital materyallerde arama, elkoyma ve imaj alma kapsamında m.134/1 hükümleri arama, elkoyma, dijital delil ve hukuka uygunluk bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ceza Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu: m.134-136
Dijital materyallerde arama, elkoyma ve imaj alma kapsamında m.134-136 hükümleri özel hayat ve kişisel veri sınırları bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Ceza Muhakemesi Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
Doktrindeki Yaklaşımlar
Aşağıdaki doktrin görüşü bağlayıcı değildir; doğrulanmış bibliyografik kaydından, eserin bağlamı korunarak aktarılmıştır.
Neslihan Ateş Benek: Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde Arama, Kopyalama ve Elkoyma
CMK m.134 tedbirinin karar koşullarını, dijital delilin bilimsel yöntemle edinilmesini, kopyalama ve geçici elkoymayı, telefon ve veri taşıyıcılarına uygulanmayı teknik-usulî güvencelerle birlikte inceler. Bu yaklaşım, bu ceza uyuşmazlığı içinde somut vakıa ve yürürlükteki hükümle birlikte değerlendirilmelidir.
“bilimsel esaslara uygun olarak elde edilmiş dijital delillerden istifade edilmesi kaçınılmaz hale gelmiştir.” — Alıntının yeri: Öz
Dijital materyallerde arama, elkoyma ve imaj alma konusunda yararlanılan eser: Neslihan Ateş Benek, “Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde Arama, Kopyalama ve Elkoyma”, Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi, 2022, C. 10, S. 2, s. 367-411. Doğrulama tarihi: 31.08.2026.
Somut Dosyada Usul ve Delil Notu
Kararda suç, kişi, cihaz ve aranacak veri kategorisi somutlaştırılmalı; genel konut veya işyeri araması dijital içeriği sınırsız inceleme yetkisi sayılmamalıdır. Cihazın marka-seri numarası, mühür ve teslim zinciri tutanağa bağlanmalı; yazma korumalı adli kopyanın hash değeri hem başlangıçta hem analiz sonunda doğrulanmalı, savunmaya kopya ve karşı uzman incelemesi sağlanarak orijinal üzerinde değişiklik oluşturan işlemlere itiraz edilmelidir. Resmî MBS PDF bağlantısı belirlenmiştir; alıntı gösterilen TBMM kabul/değişiklik metni, Resmî Gazete kanun metni veya yetkili kurum kaynağıyla karşılaştırılmıştır. MBS PDF bu araştırma turunda satır düzeyinde açılamadığından güncel konsolide metin ve olay tarihindeki yürürlük ayrıca kontrol edilmelidir. m.134/1'in kuvvetli şüphe ve karar-onay düzeni kabulden sonra değişmiştir; güncel fıkra bütünü ayrıca teyit edilmelidir. Bulut verisi, iletişim içeriği, telefonun kapsamı, tesadüfi delil ve kişisel veriler CMK'nın diğer tedbirleriyle çatışma bakımından ayrıca değerlendirilir.
Ceza Soruşturması ve Savunma Analizinin Omurgası
Dijital Materyallerde Arama, Elkoyma ve İmaj Alma dosyasında önce “Telefon, bilgisayar veya dijital depolama aygıtındaki veriler hangi karar ve teknik güvencelerle hukuka uygun delile dönüştürülebilir?” sorusu suçun kanuni tanımı, maddi ve manevi unsur, hukuka uygunluk nedeni ve iştirak biçimi ayrımlarına göre çözülmelidir. “Bilgisayar ve programlarında arama için somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememe koşulu aranır.” ölçütü isnat edilen somut fiille eşleştirilmeli; “Sistem verileri değiştirilmeden adli kopya alınmalı ve bütünlük hash değerleriyle doğrulanmalıdır.” kuralının beraat, daha hafif nitelendirme veya yaptırım sonucuna etkisi ayrıca gösterilmelidir. Suç tipinin adı, delilin neyi kanıtladığı açıklanmadan mahkûmiyet veya beraat için yeterli değildir.
Dijital Materyallerde Arama, Elkoyma ve İmaj Alma bakımından delil planı lehe ve aleyhe ayrımı yapılmaksızın hazırlanmalıdır. Arama ve elkoyma kararı ile “Bilgisayar ve programlarında arama için somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememe koşulu aranır” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları kayıtlarının elde edilme yöntemi, bütünlüğü, kişi ve zaman bağlantısı ile duruşmada tartışılıp tartışılmadığı incelenmelidir. Hukuka aykırı elde edilen delil hükme esas alınamaz; dijital veya teknik kaydın doğruluğu kadar muhafaza zinciri ve savunmanın inceleme imkânı da önem taşır.
Dijital Materyallerde Arama, Elkoyma ve İmaj Alma soruşturma veya kovuşturmasında ilk usul adımı kararın kapsam ve gerekçesinin denetlenmesi olarak belirlenmiştir. Savcı kararı kanundaki kısa süre içinde hâkim onayına sunulmalıdır. Yakalama, gözaltı, arama, elkoyma, tutuklama veya adli kontrol söz konusuysa tedbirin kanuni dayanağı, somut şüphe, gereklilik ve ölçülülük ayrı gerekçelendirilmelidir. Arama ve elkoyma kararı temelinde koruma tedbiri, savunma, hüküm ve itiraz-istinaf-temyiz takviminin ayrı kurulması aşamasında görev, yetki, şikâyet, izin, uzlaştırma ve kanun yolu koşulları dosyanın evresine göre kontrol edilmelidir.
Dijital Materyallerde Arama, Elkoyma ve İmaj Alma yönünden savunma ve sonuç stratejisi el koymanın kaldırılması ile “Bilgisayar ve programlarında arama için somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememe koşulu aranır” kuralının değerlendirilmesi sonunda somut olaya uygun beraat, düşme, ceza verilmesine yer olmadığı veya yaptırım hükmü kurulması seçeneklerinin koşullarını ayrı kurmalıdır. Talep; hukuka aykırı delilin dışlanması, koruma tedbirinin kaldırılması veya değiştirilmesi, beraat, düşme, ceza verilmesine yer olmadığı, kanuna uygun nitelendirme ya da kanun yolu sonucu şeklinde açıkça kurulmalıdır.
Dijital Materyallerde Arama, Elkoyma ve İmaj Alma hakkında karşı görüş analizi özellikle genel arama kararını dijital inceleme için yeterli saymak ihtimalini iddianın en güçlü açıklaması kabul ederek sınamalıdır. Kararın yalnız lehe cümlesi değil, maddi olay, uygulanan suç tipi, delil seti, bozma veya onama nedeni ve hüküm sonucu birlikte değerlendirilmelidir. Belirleyici vakıa farklıysa karar, doğrudan emsal diye değil ayrıştırılarak kullanılmalıdır.
Suçun Unsurları ve Uygulanacak Ölçütler
Bilgisayar ve Programlarında Arama İçin Somut Delile Dayanan Kuvvetli Şüphe ve Başka Surette Delil Elde Edilememe Koşulu Aranır.
Bu kuralın olayda karşılık bulması için arama ve elkoyma kararı ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay 12. Ceza Dairesi E. 2022/3269, K. 2024/3082 yönünden bilgisayar ve programlarında arama için somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememe koşulu aranır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.
Kural Olarak Hâkim Kararı, Gecikmesinde Sakınca Bulunan Halde Savcı Kararı ve Sonradan Onay Süreci Gerekir.
“Yargıtay 12. Ceza Dairesi E. 2022/3269, K. 2024/3082 yönünden kural olarak hâkim kararı, gecikmesinde sakınca bulunan halde savcı kararı ve sonradan onay süreci gerekir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok “Bilgisayar ve programlarında arama için somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememe koşulu aranır” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve başka surette delil elde edilememe koşulunu gerekçesiz bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.
Sistem Verileri Değiştirilmeden Adli Kopya Alınmalı ve Bütünlük Hash Değerleriyle Doğrulanmalıdır.
Yargıtay 12. Ceza Dairesi E. 2022/3269, K. 2024/3082 yönünden sistem verileri değiştirilmeden adli kopya alınmalı ve bütünlük hash değerleriyle doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle arama ve elkoyma kararı üzerinden sınanır. Arama ve elkoyma kararı temelinde koruma tedbiri, savunma, hüküm ve itiraz-istinaf-temyiz takviminin ayrı kurulması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, hash almadan inceleme yapmak ihtimalini güçlendirebilir.
Lehe ve Aleyhe Delillerin Denetimi
Arama ve Elkoyma Kararı.
Bu delil öncelikle “bilgisayar ve programlarında arama için somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememe koşulu aranır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay 12. Ceza Dairesi E. 2022/3269, K. 2024/3082 yönünden arama ve elkoyma kararı” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
“Bilgisayar ve Programlarında Arama İçin Somut Delile Dayanan Kuvvetli Şüphe ve Başka Surette Delil Elde Edilememe Koşulu Aranır” Kuralı Bakımından Arama, Elkoyma, Bilirkişi ve Dijital İnceleme Delillerinin Elde Edilme ve Muhafaza Zinciri Kayıtları.
“Yargıtay 12. Ceza Dairesi E. 2022/3269, K. 2024/3082 yönünden “bilgisayar ve programlarında arama için somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememe koşulu aranır” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken “Bilgisayar ve programlarında arama için somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememe koşulu aranır” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.
Soruşturmadan Hükme Ceza Muhakemesi
Kararın Kapsam ve Gerekçesinin Denetlenmesi.
Bu aşamada dayanak delilin hukuka uygun elde edilip edilmediği ve savunmaya inceleme imkânı tanınıp tanınmadığı belirlenir. “Yargıtay 12. Ceza Dairesi E. 2022/3269, K. 2024/3082 yönünden kararın kapsam ve gerekçesinin denetlenmesi” adımından sonra koruma tedbiri ve kanun yolu süreleri için ayrı kayıt açılmalıdır.
Bu Ceza Uyuşmazlığı Bakımından Görevli Ceza Mercii ile Şikâyet, İzin ve Uzlaştırma Gibi Muhakeme Koşullarının Belirlenmesi.
“Yargıtay 12. Ceza Dairesi E. 2022/3269, K. 2024/3082 yönünden bu ceza uyuşmazlığı bakımından görevli ceza mercii ile şikâyet, izin ve uzlaştırma gibi muhakeme koşullarının belirlenmesi” işlemi yürütülürken isnadın kapsamı, müdafi yardımından yararlanma, lehe delillerin toplanması ve gerekçeli karar güvenceleri birlikte denetlenir. Eksik “Bilgisayar ve programlarında arama için somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememe koşulu aranır” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları, “Bilgisayar ve programlarında arama için somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememe koşulu aranır” kuralının değerlendirilmesi sonunda somut olaya uygun beraat, düşme, ceza verilmesine yer olmadığı veya yaptırım hükmü kurulması sonucunu doğrudan etkileyebilir.
Arama ve Elkoyma Kararı Temelinde Koruma Tedbiri, Savunma, Hüküm ve İtiraz-İstinaf-Temyiz Takviminin Ayrı Kurulması.
“Yargıtay 12. Ceza Dairesi E. 2022/3269, K. 2024/3082 yönünden arama ve elkoyma kararı temelinde koruma tedbiri, savunma, hüküm ve itiraz-istinaf-temyiz takviminin ayrı kurulması” adımı, ceza muhakemesinin ayrı bir evresidir. Arama ve elkoyma kararı dosyaya alınmalı; görevli ve yetkili ceza mercii ile şikâyet, izin veya uzlaştırma koşulları somut suç tipi bakımından kontrol edilmelidir.
Şikâyet, Koruma Tedbiri ve Kanun Yolu Süreleri
Savcı Kararı Kanundaki Kısa Süre İçinde Hâkim Onayına Sunulmalıdır.
“Yargıtay 12. Ceza Dairesi E. 2022/3269, K. 2024/3082 yönünden savcı kararı kanundaki kısa süre içinde hâkim onayına sunulmalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Kararın kapsam ve gerekçesinin denetlenmesi yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Elkoyma Kararına İtiraz Süresi Genel CMK Hükümlerine Göre Korunmalıdır.
“Yargıtay 12. Ceza Dairesi E. 2022/3269, K. 2024/3082 yönünden elkoyma kararına itiraz süresi genel CMK hükümlerine göre korunmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.
Savunma, Koruma Tedbiri ve Hüküm Sonuçları
El Koymanın Kaldırılması.
“Yargıtay 12. Ceza Dairesi E. 2022/3269, K. 2024/3082 yönünden el koymanın kaldırılması” sonucu isteniyorsa suçun unsurları, hukuka uygunluk nedenleri ve delil yeterliliği somutlaştırılmalıdır. Dayanak delil arama ve elkoyma kararı, temel ölçüt ise “bilgisayar ve programlarında arama için somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememe koşulu aranır” olacaktır.
“Bilgisayar ve Programlarında Arama İçin Somut Delile Dayanan Kuvvetli Şüphe ve Başka Surette Delil Elde Edilememe Koşulu Aranır” Kuralının Değerlendirilmesi Sonunda Somut Olaya Uygun Beraat, Düşme, Ceza Verilmesine Yer Olmadığı veya Yaptırım Hükmü Kurulması.
“Yargıtay 12. Ceza Dairesi E. 2022/3269, K. 2024/3082 yönünden “bilgisayar ve programlarında arama için somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememe koşulu aranır” kuralının değerlendirilmesi sonunda somut olaya uygun beraat, düşme, ceza verilmesine yer olmadığı veya yaptırım hükmü kurulması” istemi dosyanın bulunduğu soruşturma, kovuşturma veya kanun yolu evresine uygun kurulmalıdır. “Bilgisayar ve programlarında arama için somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememe koşulu aranır” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları bulunmadığında sonuç varsayımla ağırlaştırılmamalıdır.
Resmî Karar ve Kurum Uygulaması
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2022/3269, K. 2024/3082, 10.06.2024 — Resmî Tam Metin ve Doğrulanmış Alıntı
Doğrulanmış Karar Alıntısı
“davacıya ait bilgisayarlara elkoyma tarihinde imajlarının alınarak davacıya iadesi yerine” — Alıntının yeri: IV. Gerekçe ve Karar; imaj alma zamanı ile cihazların geç iadesinin değerlendirildiği paragraf
Alıntı, resmî tam metin üzerinden 31.08.2026 tarihinde doğrulanmıştır. Kararın sonucu: bozma.
Dijital materyallerde arama, elkoyma ve imaj alma bağlamında resmî karar kaynağı üzerinden doğrulanan hukuki ilke şöyle özetlenebilir: Dijital inceleme için cihaza elkonulduğunda imajın gecikmeksizin alınması ve cihazın sahibine iadesi gerekir; uzun süreli fiziksel elkoyma tazminat sorumluluğu doğurabilir. Bu özet doğrudan alıntı değildir; yukarıdaki kısa pasaj karar metninden kelimesi kelimesine alınmıştır. Karar, maddi olayı ve sonucu ile birlikte okunmalıdır.
Somut olayla benzerlik: İşyerinde CMK m.134 kararına dayanılarak bir dizüstü ve iki masaüstü bilgisayara elkonulmuş; bilgisayarlar iki ay, sabit diskler ise imaj alınıncaya kadar yaklaşık dört ay tutulmuştur.
Kararın uygulanma sınırı: Karar, usulüne uygun arama ve elkoyma kararından sonra cihazların zamanında geri verilmemesine ilişkin tazminatı inceler; ilk kararın şüphe koşulunu, hash doğrulamasını veya savunmaya kopya verilmesini çözmez.
Nitelendirme, Delil Yasağı ve Savunma Riskleri
Genel Arama Kararını Dijital İnceleme İçin Yeterli Saymak.
Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay 12. Ceza Dairesi E. 2022/3269, K. 2024/3082 yönünden genel arama kararını dijital inceleme için yeterli saymak”. Bu savunmaya verilecek cevap, arama ve elkoyma kararı delili ve “Bilgisayar ve programlarında arama için somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememe koşulu aranır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.
Başka Surette Delil Elde Edilememe Koşulunu Gerekçesiz Bırakmak.
“Yargıtay 12. Ceza Dairesi E. 2022/3269, K. 2024/3082 yönünden başka surette delil elde edilememe koşulunu gerekçesiz bırakmak” riski gerçekleşirse “Bilgisayar ve programlarında arama için somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememe koşulu aranır” kuralının değerlendirilmesi sonunda somut olaya uygun beraat, düşme, ceza verilmesine yer olmadığı veya yaptırım hükmü kurulması talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.
Hash Almadan İnceleme Yapmak.
“Yargıtay 12. Ceza Dairesi E. 2022/3269, K. 2024/3082 yönünden hash almadan inceleme yapmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Arama ve elkoyma kararı temelinde koruma tedbiri, savunma, hüküm ve itiraz-istinaf-temyiz takviminin ayrı kurulması aşamasında arama ve elkoyma kararı kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.
Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi
- arama ve elkoyma kararı
- “Bilgisayar ve programlarında arama için somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememe koşulu aranır” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları
- kararın kapsam ve gerekçesinin denetlenmesi
- Dijital Materyallerde Arama, Elkoyma ve İmaj Alma bakımından görevli ceza mercii ile şikâyet, izin ve uzlaştırma gibi muhakeme koşullarının belirlenmesi
- arama ve elkoyma kararı temelinde koruma tedbiri, savunma, hüküm ve itiraz-istinaf-temyiz takviminin ayrı kurulması
- Süre çizelgesinde Savcı kararı kanundaki kısa süre içinde hâkim onayına sunulmalıdır. Elkoyma kararına itiraz süresi genel CMK hükümlerine göre korunmalıdır.
Sık Sorulan Uygulama Soruları
Telefon, Bilgisayar veya Dijital Depolama Aygıtındaki Veriler Hangi Karar ve Teknik Güvencelerle Hukuka Uygun Delile Dönüştürülebilir?
Dijital verinin içeriği kadar elde edilme hukuku ve bütünlüğü önemlidir; orijinal üzerinde inceleme yerine doğrulanabilir adli kopya, hash ve teslim zinciri kullanılmalıdır. Dosyanın ilk işleminde görev, süre ve delil koruma planı kurulmalı; arama ve elkoyma kararı ise mümkünse doğrudan düzenleyen kurum veya özgün kaynaktan alınmalıdır.
Arama ve Elkoyma Kararı Tek Başına Yeterli Midir?
Arama ve elkoyma kararı, “Bilgisayar ve programlarında arama için somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememe koşulu aranır” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları birlikte okunmalıdır. Her kayıt yalnız bağlantılı olduğu çekişmeli vakıa bakımından kullanılır; düzenleyeni, tarihi ve bütünlüğü ayrıca denetlenir.
Dijital Materyallerde Arama, Elkoyma ve İmaj Alma Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?
Kararın kapsam ve gerekçesinin denetlenmesi; bu ceza uyuşmazlığı bakımından görevli ceza mercii ile şikâyet, izin ve uzlaştırma gibi muhakeme koşullarının belirlenmesi; arama ve elkoyma kararı temelinde koruma tedbiri, savunma, hüküm ve itiraz-istinaf-temyiz takviminin ayrı kurulması. Soruşturma veya kovuşturma evresi, görevli ve yetkili ceza mercii, şikâyet, izin, uzlaştırma ve kanun yolu koşulları ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Dijital Materyallerde Arama, Elkoyma ve İmaj Alma Bakımından Tebliğ ve Öğrenme Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?
Savcı kararı kanundaki kısa süre içinde hâkim onayına sunulmalıdır. Elkoyma kararına itiraz süresi genel CMK hükümlerine göre korunmalıdır.
El Koymanın Kaldırılması Hangi Delillere Dayanmalıdır?
El koymanın kaldırılması, “Bilgisayar ve programlarında arama için somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememe koşulu aranır” kuralının değerlendirilmesi sonunda somut olaya uygun beraat, düşme, ceza verilmesine yer olmadığı veya yaptırım hükmü kurulması somut olayın ve dosyanın evresinin elverdiği ölçüde istenebilir. Delilin dışlanması, koruma tedbiri, beraat, düşme, yaptırım ve kanun yolu sonuçlarının her biri ayrı hukuki koşulla açıklanmalıdır.
Sonuç
Bu ceza uyuşmazlığı bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Telefon, bilgisayar veya dijital depolama aygıtındaki veriler hangi karar ve teknik güvencelerle hukuka uygun delile dönüştürülebilir” sorusu, 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Dijital verinin içeriği kadar elde edilme hukuku ve bütünlüğü önemlidir; orijinal üzerinde inceleme yerine doğrulanabilir adli kopya, hash ve teslim zinciri kullanılmalıdır.
Dosyanın ilk önceliği kararın kapsam ve gerekçesinin denetlenmesi, delil omurgası ise arama ve elkoyma kararı ile “Bilgisayar ve programlarında arama için somut delile dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde edilememe koşulu aranır” kuralı bakımından arama, elkoyma, bilirkişi ve dijital inceleme delillerinin elde edilme ve muhafaza zinciri kayıtları arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Savcı kararı kanundaki kısa süre içinde hâkim onayına sunulmalıdır. El koymanın kaldırılması talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; genel arama kararını dijital inceleme için yeterli saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.
Kaynakça ve Karar Doğrulaması
- Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2022/3269, K. 2024/3082, 10.06.2024 — resmî tam metin ve doğrulanmış alıntı — künye, karar sonucu ve kısa alıntı 31.08.2026 tarihinde resmî tam metinden doğrulandı; araştırma ölçütü: Dijital inceleme için cihaza elkonulduğunda imajın gecikmeksizin alınması ve cihazın sahibine iadesi gerekir; uzun süreli fiziksel elkoyma tazminat sorumluluğu doğurabilir.
- 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu — m.134/1
- TBMM, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu kabul metni, m.134/1 — alıntı yeri: Ceza Muhakemesi Kanunu m.134/1, tedbir koşulu
- 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu — m.134-136
- Neslihan Ateş Benek, “Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde Arama, Kopyalama ve Elkoyma”, Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi, 2022, C. 10, S. 2, s. 367-411
- Yargıtay Karar Arama
- Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.
