Kooperatifte Risturn Dağıtımı ve Anasözleşme Koşulu

Kapsam

Kooperatifte Risturn Dağıtımı ve Anasözleşme Koşulu yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Kooperatifin yıllık olumlu gelir-gider farkı, kural olarak yedek akçe ayrıldıktan ve anasözleşmede açık dayanak bulunduğunda ortakların kooperatifle yaptıkları işlem oranına göre risturn olarak dağıtılabilir; sermaye payına göre kâr dağıtımı risturnla aynı değildir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, kooperatifte risturn dağıtımı ve anasözleşme koşulu konusunda 15 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Hukukî Sorunun Çerçevesi ve Ayrımlar

İncelemenin ilk ölçütü “kooperatifin yıllık olumlu gelir-gider farkı, kural olarak yedek akçe ayrıldıktan ve anasözleşmede açık dayanak bulunduğunda ortakların kooperatifle yaptıkları işlem oranına göre risturn olarak dağıtılabilir; sermaye payına göre kâr dağıtımı risturnla aynı değildir” kuralıdır. Her bilanço fazlası ortaklara dağıtılabilir nakit değildir; geçmiş zarar, yedek akçe, özel fon, anasözleşme yasağı, ortak dışı işlem, vergi, sermaye payı faizi, eşit işlem ilkesi ve genel kurul kararı ayrı incelenmelidir. Ayrıca “kooperatif anasözleşmesi ve sicil kayıtları, genel kurul çağrı ve kararları, bilanço ve gelir-gider cetveli, denetim raporu, ortaklar defteri, ortak bazında alış-satış ve hizmet kayıtları, yedek akçe-fon hesapları, geçmiş zararlar, vergi beyanları ve ödeme listesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Kooperatifte Risturn Dağıtımı ve Anasözleşme Koşulu bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu: m.23, 38-40, 53 ve 62

Kooperatifte risturn dağıtımı ve anasözleşme koşulu kapsamında m.23, 38-40, 53 ve 62 hükümleri eşitlik, gelir-gider farkı, risturn, karar iptali ve sorumluluk bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.64-88 ve 514-519

Kooperatifte risturn dağıtımı ve anasözleşme koşulu kapsamında m.64-88 ve 514-519 hükümleri defter, finansal tablo ve yedek akçe ilkeleri bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.106-107, 190 ve 389-399

Kooperatifte risturn dağıtımı ve anasözleşme koşulu kapsamında m.106-107, 190 ve 389-399 hükümleri alacak, tespit, ispat ve tedbir bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Kooperatifler Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uygulanacak Ölçütler

Kooperatifin yıllık olumlu gelir-gider farkı, kural olarak yedek akçe ayrıldıktan ve anasözleşmede açık dayanak bulunduğunda ortakların kooperatifle yaptıkları işlem oranına göre risturn olarak dağıtılabilir; sermaye payına göre kâr dağıtımı risturnla aynı değildir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için kooperatif anasözleşmesi ve sicil kayıtları, genel kurul çağrı ve kararları, bilanço ve gelir-gider cetveli, denetim raporu, ortaklar defteri, ortak bazında alış-satış ve hizmet kayıtları, yedek akçe-fon hesapları, geçmiş zararlar, vergi beyanları ve ödeme listesi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Ticaret Bakanlığı kooperatifte risturn anasözleşme koşulu resmî kayıtları yönünden kooperatifin yıllık olumlu gelir-gider farkı, kural olarak yedek akçe ayrıldıktan ve anasözleşmede açık dayanak bulunduğunda ortakların kooperatifle yaptıkları işlem oranına göre risturn olarak dağıtılabilir; sermaye payına göre kâr dağıtımı risturnla aynı değildir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Her bilanço fazlası ortaklara dağıtılabilir nakit değildir; geçmiş zarar, yedek akçe, özel fon, anasözleşme yasağı, ortak dışı işlem, vergi, sermaye payı faizi, eşit işlem ilkesi ve genel kurul kararı ayrı incelenmelidir.

“Yargıtay kooperatifte risturn anasözleşme koşulu emsal taraması yönünden her bilanço fazlası ortaklara dağıtılabilir nakit değildir; geçmiş zarar, yedek akçe, özel fon, anasözleşme yasağı, ortak dışı işlem, vergi, sermaye payı faizi, eşit işlem ilkesi ve genel kurul kararı ayrı incelenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Kooperatif anasözleşmesi ve sicil kayıtları, genel kurul çağrı ve kararları, bilanço ve gelir-gider cetveli, denetim raporu, ortaklar defteri, ortak bazında alış-satış ve hizmet kayıtları, yedek akçe-fon hesapları, geçmiş zararlar, vergi beyanları ve ödeme listesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete kooperatifte risturn anasözleşme koşulu yürürlük denetimi yönünden kooperatif anasözleşmesi ve sicil kayıtları, genel kurul çağrı ve kararları, bilanço ve gelir-gider cetveli, denetim raporu, ortaklar defteri, ortak bazında alış-satış ve hizmet kayıtları, yedek akçe-fon hesapları, geçmiş zararlar, vergi beyanları ve ödeme listesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

İspat Planı ve Deliller

Kooperatif anasözleşmesi ve sicil kayıtları, genel kurul çağrı ve kararları, bilanço ve gelir-gider cetveli, denetim raporu, ortaklar defteri, ortak bazında alış-satış ve hizmet kayıtları, yedek akçe-fon hesapları, geçmiş zararlar, vergi beyanları ve ödeme listesi.

Bu delil öncelikle “kooperatifin yıllık olumlu gelir-gider farkı, kural olarak yedek akçe ayrıldıktan ve anasözleşmede açık dayanak bulunduğunda ortakların kooperatifle yaptıkları işlem oranına göre risturn olarak dağıtılabilir; sermaye payına göre kâr dağıtımı risturnla aynı değildir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Ticaret Bakanlığı kooperatifte risturn anasözleşme koşulu resmî kayıtları yönünden kooperatif anasözleşmesi ve sicil kayıtları, genel kurul çağrı ve kararları, bilanço ve gelir-gider cetveli, denetim raporu, ortaklar defteri, ortak bazında alış-satış ve hizmet kayıtları, yedek akçe-fon hesapları, geçmiş zararlar, vergi beyanları ve ödeme listesi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay kooperatifte risturn anasözleşme koşulu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete kooperatifte risturn anasözleşme koşulu yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “kooperatif anasözleşmesi ve sicil kayıtları, genel kurul çağrı ve kararları, bilanço ve gelir-gider cetveli, denetim raporu, ortaklar defteri, ortak bazında alış-satış ve hizmet kayıtları, yedek akçe-fon hesapları, geçmiş zararlar, vergi beyanları ve ödeme listesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “kooperatifin yıllık olumlu gelir-gider farkı, kural olarak yedek akçe ayrıldıktan ve anasözleşmede açık dayanak bulunduğunda ortakların kooperatifle yaptıkları işlem oranına göre risturn olarak dağıtılabilir; sermaye payına göre kâr dağıtımı risturnla aynı değildir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Ticaret Bakanlığı kooperatifte risturn anasözleşme koşulu resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Görevli Merci ve Başvuru Sırası

Olumlu farkı ortak içi ve ortak dışı işlemler itibarıyla ayırıp anasözleşmenin risturn ölçütü ile zorunlu yedek ve geçmiş zararları uygulanabilir dağıtım tablosuna işlemek.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; kooperatif anasözleşmesi ve sicil kayıtları, genel kurul çağrı ve kararları, bilanço ve gelir-gider cetveli, denetim raporu, ortaklar defteri, ortak bazında alış-satış ve hizmet kayıtları, yedek akçe-fon hesapları, geçmiş zararlar, vergi beyanları ve ödeme listesi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Ticaret Bakanlığı kooperatifte risturn anasözleşme koşulu resmî kayıtları yönünden olumlu farkı ortak içi ve ortak dışı işlemler itibarıyla ayırıp anasözleşmenin risturn ölçütü ile zorunlu yedek ve geçmiş zararları uygulanabilir dağıtım tablosuna işlemek” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay kooperatifte risturn anasözleşme koşulu emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete kooperatifte risturn anasözleşme koşulu yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Ticaret Bakanlığı kooperatifte risturn anasözleşme koşulu resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Sürelerin Hesabı

Finansal tablolar ve dağıtım önerisi genel kurul takviminde hazırlanmalı; karar iptali, sorumluluk, alacak ve vergi düzeltmesi süreleri toplantı ve öğrenme tarihine göre korunmalıdır.

“Ticaret Bakanlığı kooperatifte risturn anasözleşme koşulu resmî kayıtları yönünden finansal tablolar ve dağıtım önerisi genel kurul takviminde hazırlanmalı; karar iptali, sorumluluk, alacak ve vergi düzeltmesi süreleri toplantı ve öğrenme tarihine göre korunmalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Olumlu farkı ortak içi ve ortak dışı işlemler itibarıyla ayırıp anasözleşmenin risturn ölçütü ile zorunlu yedek ve geçmiş zararları uygulanabilir dağıtım tablosuna işlemek yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay kooperatifte risturn anasözleşme koşulu emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Talep Sonucunun Kurulması

Risturn alacağının ödenmesi, genel kurul kararının iptali veya hükümsüzlüğü, dağıtım hesabının düzeltilmesi, haksız ödemenin iadesi, yönetim sorumluluğu, tedbir ve yargılama gideri.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Ticaret Bakanlığı kooperatifte risturn anasözleşme koşulu resmî kayıtları yönünden risturn alacağının ödenmesi, genel kurul kararının iptali veya hükümsüzlüğü, dağıtım hesabının düzeltilmesi, haksız ödemenin iadesi, yönetim sorumluluğu, tedbir ve yargılama gideri olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil kooperatif anasözleşmesi ve sicil kayıtları, genel kurul çağrı ve kararları, bilanço ve gelir-gider cetveli, denetim raporu, ortaklar defteri, ortak bazında alış-satış ve hizmet kayıtları, yedek akçe-fon hesapları, geçmiş zararlar, vergi beyanları ve ödeme listesi, temel ölçüt ise “kooperatifin yıllık olumlu gelir-gider farkı, kural olarak yedek akçe ayrıldıktan ve anasözleşmede açık dayanak bulunduğunda ortakların kooperatifle yaptıkları işlem oranına göre risturn olarak dağıtılabilir; sermaye payına göre kâr dağıtımı risturnla aynı değildir” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay kooperatifte risturn anasözleşme koşulu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete kooperatifte risturn anasözleşme koşulu yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “kooperatif anasözleşmesi ve sicil kayıtları, genel kurul çağrı ve kararları, bilanço ve gelir-gider cetveli, denetim raporu, ortaklar defteri, ortak bazında alış-satış ve hizmet kayıtları, yedek akçe-fon hesapları, geçmiş zararlar, vergi beyanları ve ödeme listesi hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Ticaret Bakanlığı — Kooperatifte Risturn Anasözleşme Koşulu Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kooperatifte risturn anasözleşme koşulu resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından kooperatifin yıllık olumlu gelir-gider farkı, kural olarak yedek akçe ayrıldıktan ve anasözleşmede açık dayanak bulunduğunda ortakların kooperatifle yaptıkları işlem oranına göre risturn olarak dağıtılabilir; sermaye payına göre kâr dağıtımı risturnla aynı değildir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Kooperatifte Risturn Anasözleşme Koşulu Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kooperatifte risturn anasözleşme koşulu emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her bilanço fazlası ortaklara dağıtılabilir nakit değildir; geçmiş zarar, yedek akçe, özel fon, anasözleşme yasağı, ortak dışı işlem, vergi, sermaye payı faizi, eşit işlem ilkesi ve genel kurul kararı ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Kooperatifte Risturn Anasözleşme Koşulu Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kooperatifte risturn anasözleşme koşulu yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Karşı Görüşler ve Ret Riskleri

Risturnu sermaye oranında temettü gibi hesaplamak veya anasözleşmede dağıtım hükmü ve zorunlu yedekler incelenmeden faaliyet fazlasının tamamını ortaklara ödemek.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Ticaret Bakanlığı kooperatifte risturn anasözleşme koşulu resmî kayıtları yönünden risturnu sermaye oranında temettü gibi hesaplamak veya anasözleşmede dağıtım hükmü ve zorunlu yedekler incelenmeden faaliyet fazlasının tamamını ortaklara ödemek”. Bu savunmaya verilecek cevap, kooperatif anasözleşmesi ve sicil kayıtları, genel kurul çağrı ve kararları, bilanço ve gelir-gider cetveli, denetim raporu, ortaklar defteri, ortak bazında alış-satış ve hizmet kayıtları, yedek akçe-fon hesapları, geçmiş zararlar, vergi beyanları ve ödeme listesi delili ve “Kooperatifin yıllık olumlu gelir-gider farkı, kural olarak yedek akçe ayrıldıktan ve anasözleşmede açık dayanak bulunduğunda ortakların kooperatifle yaptıkları işlem oranına göre risturn olarak dağıtılabilir; sermaye payına göre kâr dağıtımı risturnla aynı değildir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay kooperatifte risturn anasözleşme koşulu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete kooperatifte risturn anasözleşme koşulu yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• kooperatif anasözleşmesi ve sicil kayıtları, genel kurul çağrı ve kararları, bilanço ve gelir-gider cetveli, denetim raporu, ortaklar defteri, ortak bazında alış-satış ve hizmet kayıtları, yedek akçe-fon hesapları, geçmiş zararlar, vergi beyanları ve ödeme listesi
• Kooperatifte Risturn Dağıtımı ve Anasözleşme Koşulu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• olumlu farkı ortak içi ve ortak dışı işlemler itibarıyla ayırıp anasözleşmenin risturn ölçütü ile zorunlu yedek ve geçmiş zararları uygulanabilir dağıtım tablosuna işlemek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Finansal tablolar ve dağıtım önerisi genel kurul takviminde hazırlanmalı; karar iptali, sorumluluk, alacak ve vergi düzeltmesi süreleri toplantı ve öğrenme tarihine göre korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Kooperatifte Risturn Dağıtımı ve Anasözleşme Koşulu Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Olumlu farkı ortak içi ve ortak dışı işlemler itibarıyla ayırıp anasözleşmenin risturn ölçütü ile zorunlu yedek ve geçmiş zararları uygulanabilir dağıtım tablosuna işlemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Kooperatifte Risturn Dağıtımı ve Anasözleşme Koşulu Bakımından Tebliğ ve Öğrenme Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?

Finansal tablolar ve dağıtım önerisi genel kurul takviminde hazırlanmalı; karar iptali, sorumluluk, alacak ve vergi düzeltmesi süreleri toplantı ve öğrenme tarihine göre korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Risturn alacağının ödenmesi, genel kurul kararının iptali veya hükümsüzlüğü, dağıtım hesabının düzeltilmesi, haksız ödemenin iadesi, yönetim sorumluluğu, tedbir ve yargılama gideri hangi delillere dayanmalıdır?

Risturn alacağının ödenmesi, genel kurul kararının iptali veya hükümsüzlüğü, dağıtım hesabının düzeltilmesi, haksız ödemenin iadesi, yönetim sorumluluğu, tedbir ve yargılama gideri, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Kooperatifte Risturn Dağıtımı ve Anasözleşme Koşulu konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Kooperatifin yıllık olumlu gelir-gider farkı, kural olarak yedek akçe ayrıldıktan ve anasözleşmede açık dayanak bulunduğunda ortakların kooperatifle yaptıkları işlem oranına göre risturn olarak dağıtılabilir; sermaye payına göre kâr dağıtımı risturnla aynı değildir.

Dosyanın ilk önceliği olumlu farkı ortak içi ve ortak dışı işlemler itibarıyla ayırıp anasözleşmenin risturn ölçütü ile zorunlu yedek ve geçmiş zararları uygulanabilir dağıtım tablosuna işlemek, delil omurgası ise kooperatif anasözleşmesi ve sicil kayıtları, genel kurul çağrı ve kararları, bilanço ve gelir-gider cetveli, denetim raporu, ortaklar defteri, ortak bazında alış-satış ve hizmet kayıtları, yedek akçe-fon hesapları, geçmiş zararlar, vergi beyanları ve ödeme listesi ile Kooperatifte Risturn Dağıtımı ve Anasözleşme Koşulu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Finansal tablolar ve dağıtım önerisi genel kurul takviminde hazırlanmalı; karar iptali, sorumluluk, alacak ve vergi düzeltmesi süreleri toplantı ve öğrenme tarihine göre korunmalıdır. Risturn alacağının ödenmesi, genel kurul kararının iptali veya hükümsüzlüğü, dağıtım hesabının düzeltilmesi, haksız ödemenin iadesi, yönetim sorumluluğu, tedbir ve yargılama gideri talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; risturnu sermaye oranında temettü gibi hesaplamak veya anasözleşmede dağıtım hükmü ve zorunlu yedekler incelenmeden faaliyet fazlasının tamamını ortaklara ödemek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Ticaret Bakanlığı — kooperatifte risturn anasözleşme koşulu resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından kooperatifin yıllık olumlu gelir-gider farkı, kural olarak yedek akçe ayrıldıktan ve anasözleşmede açık dayanak bulunduğunda ortakların kooperatifle yaptıkları işlem oranına göre risturn olarak dağıtılabilir; sermaye payına göre kâr dağıtımı risturnla aynı değildir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — kooperatifte risturn anasözleşme koşulu emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; her bilanço fazlası ortaklara dağıtılabilir nakit değildir; geçmiş zarar, yedek akçe, özel fon, anasözleşme yasağı, ortak dışı işlem, vergi, sermaye payı faizi, eşit işlem ilkesi ve genel kurul kararı ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — kooperatifte risturn anasözleşme koşulu yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu — m.23, 38-40, 53 ve 62
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.64-88 ve 514-519
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.106-107, 190 ve 389-399
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru