Hava Aracı İpoteğinin Kurulması, Derecesi ve Paraya Çevrilmesi

Kapsam

Hava Aracı İpoteğinin Kurulması, Derecesi ve Paraya Çevrilmesi yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Türk sivil hava aracı siciline kayıtlı uçak veya helikopter üzerinde ipotek, yazılı anlaşma ve sicile tescille kurulur; derece ve kapsam sicil kaydına göre belirlenir, temerrütte alacak özel sicil ve icra hükümleri gözetilerek ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip edilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, hava aracı ipoteğinin kurulması, derecesi ve paraya çevrilmesi konusunda 15 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “türk sivil hava aracı siciline kayıtlı uçak veya helikopter üzerinde ipotek, yazılı anlaşma ve sicile tescille kurulur; derece ve kapsam sicil kaydına göre belirlenir, temerrütte alacak özel sicil ve icra hükümleri gözetilerek ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip edilir” kuralıdır. Hava aracı üzerindeki her teminat taşınır rehni değildir; mülkiyet ve sicil devleti, yabancı kayıt, motor ve yedek parçalar, alacağın kapsamı, derece, sıra, kanuni imtiyaz, uluslararası menfaat, sefer durumu ve satış yetkisi ayrı incelenmelidir. Ayrıca “hava aracı sicil kaydı, mülkiyet ve tescil sertifikası, ipotek sözleşmesi ve tescil talebi, alacak sözleşmesi, değerleme, derece-sıra kaydı, sigorta poliçesi, bakım ve uçuş kayıtları, temerrüt ihtarı, yabancı veya uluslararası sicil kayıtları, icra dosyası hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Hava Aracı İpoteğinin Kurulması, Derecesi ve Paraya Çevrilmesi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

2920 Sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu: m.50-84 ve Özellikle 69-76

Hava aracı ipoteğinin kurulması, derecesi ve paraya çevrilmesi kapsamında m.50-84 ve özellikle 69-76 hükümleri hava aracı sicili, ipotek, derece ve kapsam bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.23, 145-153 ve 257-268

Hava aracı ipoteğinin kurulması, derecesi ve paraya çevrilmesi kapsamında m.23, 145-153 ve 257-268 hükümleri rehinli alacağın takibi, muhafaza ve ihtiyati haciz bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.875-930 ve 1352-1400

Hava aracı ipoteğinin kurulması, derecesi ve paraya çevrilmesi kapsamında m.875-930 ve 1352-1400 hükümleri taşıma ilişkileri, alacak ve ihtiyati hacizle kesişen hükümler bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Sivil Havacılık Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

Türk sivil hava aracı siciline kayıtlı uçak veya helikopter üzerinde ipotek, yazılı anlaşma ve sicile tescille kurulur; derece ve kapsam sicil kaydına göre belirlenir, temerrütte alacak özel sicil ve icra hükümleri gözetilerek ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip edilir.

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü hava aracı paraya çevrilmesi resmî kayıtları yönünden türk sivil hava aracı siciline kayıtlı uçak veya helikopter üzerinde ipotek, yazılı anlaşma ve sicile tescille kurulur; derece ve kapsam sicil kaydına göre belirlenir, temerrütte alacak özel sicil ve icra hükümleri gözetilerek ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip edilir. Bu ölçüt özellikle hava aracı sicil kaydı, mülkiyet ve tescil sertifikası, ipotek sözleşmesi ve tescil talebi, alacak sözleşmesi, değerleme, derece-sıra kaydı, sigorta poliçesi, bakım ve uçuş kayıtları, temerrüt ihtarı, yabancı veya uluslararası sicil kayıtları, icra dosyası üzerinden sınanır. Hava aracının güncel sicil ve mülkiyet statüsünü teyit edip ipoteğin tescil tarihini, derecesini, güvence altındaki alacağı ve önceki imtiyazları tek takyidat tablosunda göstermek tamamlanmadan sonuca gidilmesi, noterde yapılan ipotek sözleşmesini sicil tescili olmadan ayni hak saymak veya hava aracının motor ve ekipmanının her durumda ipoteğe aynı kapsamda dahil olduğunu varsaymak ihtimalini güçlendirebilir.

Hava aracı üzerindeki her teminat taşınır rehni değildir; mülkiyet ve sicil devleti, yabancı kayıt, motor ve yedek parçalar, alacağın kapsamı, derece, sıra, kanuni imtiyaz, uluslararası menfaat, sefer durumu ve satış yetkisi ayrı incelenmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay hava aracı paraya çevrilmesi emsal taraması yönünden hava aracı üzerindeki her teminat taşınır rehni değildir; mülkiyet ve sicil devleti, yabancı kayıt, motor ve yedek parçalar, alacağın kapsamı, derece, sıra, kanuni imtiyaz, uluslararası menfaat, sefer durumu ve satış yetkisi ayrı incelenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Hava aracı sicil kaydı, mülkiyet ve tescil sertifikası, ipotek sözleşmesi ve tescil talebi, alacak sözleşmesi, değerleme, derece-sıra kaydı, sigorta poliçesi, bakım ve uçuş kayıtları, temerrüt ihtarı, yabancı veya uluslararası sicil kayıtları, icra dosyası hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete hava aracı paraya çevrilmesi yürürlük denetimi yönünden hava aracı sicil kaydı, mülkiyet ve tescil sertifikası, ipotek sözleşmesi ve tescil talebi, alacak sözleşmesi, değerleme, derece-sıra kaydı, sigorta poliçesi, bakım ve uçuş kayıtları, temerrüt ihtarı, yabancı veya uluslararası sicil kayıtları, icra dosyası hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Dosyanın Delil Omurgası

Hava aracı sicil kaydı, mülkiyet ve tescil sertifikası, ipotek sözleşmesi ve tescil talebi, alacak sözleşmesi, değerleme, derece-sıra kaydı, sigorta poliçesi, bakım ve uçuş kayıtları, temerrüt ihtarı, yabancı veya uluslararası sicil kayıtları, icra dosyası.

“Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü hava aracı paraya çevrilmesi resmî kayıtları yönünden hava aracı sicil kaydı, mülkiyet ve tescil sertifikası, ipotek sözleşmesi ve tescil talebi, alacak sözleşmesi, değerleme, derece-sıra kaydı, sigorta poliçesi, bakım ve uçuş kayıtları, temerrüt ihtarı, yabancı veya uluslararası sicil kayıtları, icra dosyası” kaydı, “Türk sivil hava aracı siciline kayıtlı uçak veya helikopter üzerinde ipotek, yazılı anlaşma ve sicile tescille kurulur; derece ve kapsam sicil kaydına göre belirlenir, temerrütte alacak özel sicil ve icra hükümleri gözetilerek ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip edilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

Bu delil öncelikle “hava aracı üzerindeki her teminat taşınır rehni değildir; mülkiyet ve sicil devleti, yabancı kayıt, motor ve yedek parçalar, alacağın kapsamı, derece, sıra, kanuni imtiyaz, uluslararası menfaat, sefer durumu ve satış yetkisi ayrı incelenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay hava aracı paraya çevrilmesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete hava aracı paraya çevrilmesi yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü hava aracı paraya çevrilmesi resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Türk sivil hava aracı siciline kayıtlı uçak veya helikopter üzerinde ipotek, yazılı anlaşma ve sicile tescille kurulur; derece ve kapsam sicil kaydına göre belirlenir, temerrütte alacak özel sicil ve icra hükümleri gözetilerek ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip edilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Hava aracının güncel sicil ve mülkiyet statüsünü teyit edip ipoteğin tescil tarihini, derecesini, güvence altındaki alacağı ve önceki imtiyazları tek takyidat tablosunda göstermek.

“Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü hava aracı paraya çevrilmesi resmî kayıtları yönünden hava aracının güncel sicil ve mülkiyet statüsünü teyit edip ipoteğin tescil tarihini, derecesini, güvence altındaki alacağı ve önceki imtiyazları tek takyidat tablosunda göstermek” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Hava aracı sicil kaydı, mülkiyet ve tescil sertifikası, ipotek sözleşmesi ve tescil talebi, alacak sözleşmesi, değerleme, derece-sıra kaydı, sigorta poliçesi, bakım ve uçuş kayıtları, temerrüt ihtarı, yabancı veya uluslararası sicil kayıtları, icra dosyası dosyaya alınmalı ve ipoteğin tescili veya terkini, derecenin düzeltilmesi, borcun ve teminat kapsamının tespiti, ipoteğin paraya çevrilmesi, hava aracının muhafazası, satış, sıra cetveline itiraz ve yargılama gideri talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay hava aracı paraya çevrilmesi emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete hava aracı paraya çevrilmesi yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü hava aracı paraya çevrilmesi resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve ipoteğin tescili veya terkini, derecenin düzeltilmesi, borcun ve teminat kapsamının tespiti, ipoteğin paraya çevrilmesi, hava aracının muhafazası, satış, sıra cetveline itiraz ve yargılama gideri talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

İpotek tescil edilmeden üçüncü kişilere karşı kurulmuş sayılmaz; muacceliyet ve ihbar, ihtiyati tedbir veya seferden men, kıymet takdiri, satış ve sıra cetveli süreleri icra dosyasında ayrıca korunmalıdır.

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü hava aracı paraya çevrilmesi resmî kayıtları yönünden ipotek tescil edilmeden üçüncü kişilere karşı kurulmuş sayılmaz; muacceliyet ve ihbar, ihtiyati tedbir veya seferden men, kıymet takdiri, satış ve sıra cetveli süreleri icra dosyasında ayrıca korunmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay hava aracı paraya çevrilmesi emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

İpoteğin tescili veya terkini, derecenin düzeltilmesi, borcun ve teminat kapsamının tespiti, ipoteğin paraya çevrilmesi, hava aracının muhafazası, satış, sıra cetveline itiraz ve yargılama gideri.

“Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü hava aracı paraya çevrilmesi resmî kayıtları yönünden ipoteğin tescili veya terkini, derecenin düzeltilmesi, borcun ve teminat kapsamının tespiti, ipoteğin paraya çevrilmesi, hava aracının muhafazası, satış, sıra cetveline itiraz ve yargılama gideri” talebi, “Türk sivil hava aracı siciline kayıtlı uçak veya helikopter üzerinde ipotek, yazılı anlaşma ve sicile tescille kurulur; derece ve kapsam sicil kaydına göre belirlenir, temerrütte alacak özel sicil ve icra hükümleri gözetilerek ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip edilir” koşuluyla ve hava aracı sicil kaydı, mülkiyet ve tescil sertifikası, ipotek sözleşmesi ve tescil talebi, alacak sözleşmesi, değerleme, derece-sıra kaydı, sigorta poliçesi, bakım ve uçuş kayıtları, temerrüt ihtarı, yabancı veya uluslararası sicil kayıtları, icra dosyası deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay hava aracı paraya çevrilmesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “hava aracı üzerindeki her teminat taşınır rehni değildir; mülkiyet ve sicil devleti, yabancı kayıt, motor ve yedek parçalar, alacağın kapsamı, derece, sıra, kanuni imtiyaz, uluslararası menfaat, sefer durumu ve satış yetkisi ayrı incelenmelidir” olacaktır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete hava aracı paraya çevrilmesi yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü — Hava Aracı Paraya Çevrilmesi Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “hava aracı paraya çevrilmesi resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından türk sivil hava aracı siciline kayıtlı uçak veya helikopter üzerinde ipotek, yazılı anlaşma ve sicile tescille kurulur; derece ve kapsam sicil kaydına göre belirlenir, temerrütte alacak özel sicil ve icra hükümleri gözetilerek ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip edilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Hava Aracı Paraya Çevrilmesi Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “hava aracı paraya çevrilmesi emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; hava aracı üzerindeki her teminat taşınır rehni değildir; mülkiyet ve sicil devleti, yabancı kayıt, motor ve yedek parçalar, alacağın kapsamı, derece, sıra, kanuni imtiyaz, uluslararası menfaat, sefer durumu ve satış yetkisi ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Hava Aracı Paraya Çevrilmesi Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “hava aracı paraya çevrilmesi yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Noterde yapılan ipotek sözleşmesini sicil tescili olmadan ayni hak saymak veya hava aracının motor ve ekipmanının her durumda ipoteğe aynı kapsamda dahil olduğunu varsaymak.

“Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü hava aracı paraya çevrilmesi resmî kayıtları yönünden noterde yapılan ipotek sözleşmesini sicil tescili olmadan ayni hak saymak veya hava aracının motor ve ekipmanının her durumda ipoteğe aynı kapsamda dahil olduğunu varsaymak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Hava aracının güncel sicil ve mülkiyet statüsünü teyit edip ipoteğin tescil tarihini, derecesini, güvence altındaki alacağı ve önceki imtiyazları tek takyidat tablosunda göstermek aşamasında hava aracı sicil kaydı, mülkiyet ve tescil sertifikası, ipotek sözleşmesi ve tescil talebi, alacak sözleşmesi, değerleme, derece-sıra kaydı, sigorta poliçesi, bakım ve uçuş kayıtları, temerrüt ihtarı, yabancı veya uluslararası sicil kayıtları, icra dosyası kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay hava aracı paraya çevrilmesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Hava aracı üzerindeki her teminat taşınır rehni değildir; mülkiyet ve sicil devleti, yabancı kayıt, motor ve yedek parçalar, alacağın kapsamı, derece, sıra, kanuni imtiyaz, uluslararası menfaat, sefer durumu ve satış yetkisi ayrı incelenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete hava aracı paraya çevrilmesi yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• hava aracı sicil kaydı, mülkiyet ve tescil sertifikası, ipotek sözleşmesi ve tescil talebi, alacak sözleşmesi, değerleme, derece-sıra kaydı, sigorta poliçesi, bakım ve uçuş kayıtları, temerrüt ihtarı, yabancı veya uluslararası sicil kayıtları, icra dosyası
• Hava Aracı İpoteğinin Kurulması, Derecesi ve Paraya Çevrilmesi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• hava aracının güncel sicil ve mülkiyet statüsünü teyit edip ipoteğin tescil tarihini, derecesini, güvence altındaki alacağı ve önceki imtiyazları tek takyidat tablosunda göstermek
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde İpotek tescil edilmeden üçüncü kişilere karşı kurulmuş sayılmaz; muacceliyet ve ihbar, ihtiyati tedbir veya seferden men, kıymet takdiri, satış ve sıra cetveli süreleri icra dosyasında ayrıca korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Hava Aracı İpoteğinin Kurulması, Derecesi ve Paraya Çevrilmesi Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Hava aracının güncel sicil ve mülkiyet statüsünü teyit edip ipoteğin tescil tarihini, derecesini, güvence altındaki alacağı ve önceki imtiyazları tek takyidat tablosunda göstermek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Hava aracı ipoteğinin kurulması, derecesi ve paraya çevrilmesi bakımından süre kaybını önlemek için hangi tarihler resmî kayıtla belgelenmelidir?

İpotek tescil edilmeden üçüncü kişilere karşı kurulmuş sayılmaz; muacceliyet ve ihbar, ihtiyati tedbir veya seferden men, kıymet takdiri, satış ve sıra cetveli süreleri icra dosyasında ayrıca korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

İpoteğin tescili veya terkini, derecenin düzeltilmesi, borcun ve teminat kapsamının tespiti, ipoteğin paraya çevrilmesi, hava aracının muhafazası, satış, sıra cetveline itiraz ve yargılama gideri talep sonucunda nasıl somutlaştırılır?

İpoteğin tescili veya terkini, derecenin düzeltilmesi, borcun ve teminat kapsamının tespiti, ipoteğin paraya çevrilmesi, hava aracının muhafazası, satış, sıra cetveline itiraz ve yargılama gideri, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Hava Aracı İpoteğinin Kurulması, Derecesi ve Paraya Çevrilmesi dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 2920 Sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Türk sivil hava aracı siciline kayıtlı uçak veya helikopter üzerinde ipotek, yazılı anlaşma ve sicile tescille kurulur; derece ve kapsam sicil kaydına göre belirlenir, temerrütte alacak özel sicil ve icra hükümleri gözetilerek ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip edilir.

Dosyanın ilk önceliği hava aracının güncel sicil ve mülkiyet statüsünü teyit edip ipoteğin tescil tarihini, derecesini, güvence altındaki alacağı ve önceki imtiyazları tek takyidat tablosunda göstermek, delil omurgası ise hava aracı sicil kaydı, mülkiyet ve tescil sertifikası, ipotek sözleşmesi ve tescil talebi, alacak sözleşmesi, değerleme, derece-sıra kaydı, sigorta poliçesi, bakım ve uçuş kayıtları, temerrüt ihtarı, yabancı veya uluslararası sicil kayıtları, icra dosyası ile Hava Aracı İpoteğinin Kurulması, Derecesi ve Paraya Çevrilmesi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: İpotek tescil edilmeden üçüncü kişilere karşı kurulmuş sayılmaz; muacceliyet ve ihbar, ihtiyati tedbir veya seferden men, kıymet takdiri, satış ve sıra cetveli süreleri icra dosyasında ayrıca korunmalıdır. İpoteğin tescili veya terkini, derecenin düzeltilmesi, borcun ve teminat kapsamının tespiti, ipoteğin paraya çevrilmesi, hava aracının muhafazası, satış, sıra cetveline itiraz ve yargılama gideri talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; noterde yapılan ipotek sözleşmesini sicil tescili olmadan ayni hak saymak veya hava aracının motor ve ekipmanının her durumda ipoteğe aynı kapsamda dahil olduğunu varsaymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü — hava aracı paraya çevrilmesi resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından türk sivil hava aracı siciline kayıtlı uçak veya helikopter üzerinde ipotek, yazılı anlaşma ve sicile tescille kurulur; derece ve kapsam sicil kaydına göre belirlenir, temerrütte alacak özel sicil ve icra hükümleri gözetilerek ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip edilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — hava aracı paraya çevrilmesi emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; hava aracı üzerindeki her teminat taşınır rehni değildir; mülkiyet ve sicil devleti, yabancı kayıt, motor ve yedek parçalar, alacağın kapsamı, derece, sıra, kanuni imtiyaz, uluslararası menfaat, sefer durumu ve satış yetkisi ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — hava aracı paraya çevrilmesi yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 2920 Sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu — m.50-84 ve özellikle 69-76
• 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu — m.23, 145-153 ve 257-268
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.875-930 ve 1352-1400
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru