Çevre, Enerji ve Maden Hukuku

Kıyıda Dolgu ve Kurutma Alanında Plan, Tahsis ve Yapı Ruhsatı

Kıyıda Dolgu ve Kurutma Alanında Plan, Tahsis ve Yapı Ruhsatı; Deniz, göl veya akarsuda dolgu ve kurutma yalnız kamu yararı, zorunluluk ve onaylı uygulama imar planıyla yapılabilir; kazanılan alan Devletin hüküm ve tasarrufu altında kalır ve yapı ruhsatı için plan yanında yetkili idarenin tahsis, kira veya irtifak belgesi gerekir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.819 kelime · 18 dk

Kapsam

Kıyıda Dolgu ve Kurutma Alanında Plan, Tahsis ve Yapı Ruhsatı yönünden kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem, zorunlu idari başvuru, görev ve yetki, dava süresi, hukuka uygunluk denetimi, yürütmenin durdurulması ve kararın uygulanması birlikte ele alınır. Deniz, göl veya akarsuda dolgu ve kurutma yalnız kamu yararı, zorunluluk ve onaylı uygulama imar planıyla yapılabilir; kazanılan alan Devletin hüküm ve tasarrufu altında kalır ve yapı ruhsatı için plan yanında yetkili idarenin tahsis, kira veya irtifak belgesi gerekir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, kıyıda dolgu ve kurutma alanında plan, tahsis ve yapı ruhsatı konusunda 11 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

İdari İşlemin Hukukî Niteliği ve Denetim Sınırı

İncelemenin ilk ölçütü “deniz, göl veya akarsuda dolgu ve kurutma yalnız kamu yararı, zorunluluk ve onaylı uygulama imar planıyla yapılabilir; kazanılan alan devletin hüküm ve tasarrufu altında kalır ve yapı ruhsatı için plan yanında yetkili idarenin tahsis, kira veya irtifak belgesi gerekir” kuralıdır. Dolgunun fiziksel olarak tamamlanması mülkiyet veya yapı hakkı kazandırmaz; alternatif yer, ekolojik etki, kıyı kenar çizgisi, plan yetkisi, Bakanlık ve kurum görüşleri, kullanım amacı, mali izin, ruhsat, denetim ve aykırılığın giderilmesi ayrı incelenmelidir. Ayrıca “kıyı kenar çizgisi ve halihazır harita, kamu yararı ve alternatif yer raporu, ekolojik ve teknik etütler, valilik ve kurum görüşleri, uygulama imar planı ve onayları, dolgu projesi, tahsis-kira-irtifak belgesi, yapı ruhsatı, denetim tutanakları, fotoğraf ve ölçümler, çevre izinleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Kıyıda Dolgu ve Kurutma Alanında Plan, Tahsis ve Yapı Ruhsatı bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

3621 Sayılı Kıyı Kanunu: m.5-11 ve Özellikle 7 ve 11

Kıyıda dolgu ve kurutma alanında plan, tahsis ve yapı ruhsatı kapsamında m.5-11 ve özellikle 7 ve 11 hükümleri kıyı, dolgu-kurutma, plan, izin ve yapılanma bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İmar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

3194 Sayılı İmar Kanunu: m.5-8, 21-32 ve 42

Kıyıda dolgu ve kurutma alanında plan, tahsis ve yapı ruhsatı kapsamında m.5-8, 21-32 ve 42 hükümleri plan, ruhsat, durdurma, yıkım ve yaptırım bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu: m.2, 7, 11 ve 27

Kıyıda dolgu ve kurutma alanında plan, tahsis ve yapı ruhsatı kapsamında m.2, 7, 11 ve 27 hükümleri idari başvuru, iptal ve yürütmenin durdurulması bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Kıyı Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Yetki, Şekil, Sebep, Konu ve Maksat Denetimi

Deniz, göl veya akarsuda dolgu ve kurutma yalnız kamu yararı, zorunluluk ve onaylı uygulama imar planıyla yapılabilir; kazanılan alan Devletin hüküm ve tasarrufu altında kalır ve yapı ruhsatı için plan yanında yetkili idarenin tahsis, kira veya irtifak belgesi gerekir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için kıyı kenar çizgisi ve halihazır harita, kamu yararı ve alternatif yer raporu, ekolojik ve teknik etütler, valilik ve kurum görüşleri, uygulama imar planı ve onayları, dolgu projesi, tahsis-kira-irtifak belgesi, yapı ruhsatı, denetim tutanakları, fotoğraf ve ölçümler, çevre izinleri ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı kıyıda dolgu yapı ruhsatı resmî kayıtları yönünden deniz, göl veya akarsuda dolgu ve kurutma yalnız kamu yararı, zorunluluk ve onaylı uygulama imar planıyla yapılabilir; kazanılan alan Devletin hüküm ve tasarrufu altında kalır ve yapı ruhsatı için plan yanında yetkili idarenin tahsis, kira veya irtifak belgesi gerekir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Dolgunun fiziksel olarak tamamlanması mülkiyet veya yapı hakkı kazandırmaz; alternatif yer, ekolojik etki, kıyı kenar çizgisi, plan yetkisi, Bakanlık ve kurum görüşleri, kullanım amacı, mali izin, ruhsat, denetim ve aykırılığın giderilmesi ayrı incelenmelidir.

“Danıştay kıyıda dolgu yapı ruhsatı emsal taraması yönünden dolgunun fiziksel olarak tamamlanması mülkiyet veya yapı hakkı kazandırmaz; alternatif yer, ekolojik etki, kıyı kenar çizgisi, plan yetkisi, Bakanlık ve kurum görüşleri, kullanım amacı, mali izin, ruhsat, denetim ve aykırılığın giderilmesi ayrı incelenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Kıyı kenar çizgisi ve halihazır harita, kamu yararı ve alternatif yer raporu, ekolojik ve teknik etütler, valilik ve kurum görüşleri, uygulama imar planı ve onayları, dolgu projesi, tahsis-kira-irtifak belgesi, yapı ruhsatı, denetim tutanakları, fotoğraf ve ölçümler, çevre izinleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete kıyıda dolgu yapı ruhsatı yürürlük denetimi yönünden kıyı kenar çizgisi ve halihazır harita, kamu yararı ve alternatif yer raporu, ekolojik ve teknik etütler, valilik ve kurum görüşleri, uygulama imar planı ve onayları, dolgu projesi, tahsis-kira-irtifak belgesi, yapı ruhsatı, denetim tutanakları, fotoğraf ve ölçümler, çevre izinleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları üzerinden sınanır. İşlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

İşlem Dosyası ve Teknik İspat

Kıyı kenar çizgisi ve halihazır harita, kamu yararı ve alternatif yer raporu, ekolojik ve teknik etütler, valilik ve kurum görüşleri, uygulama imar planı ve onayları, dolgu projesi, tahsis-kira-irtifak belgesi, yapı ruhsatı, denetim tutanakları, fotoğraf ve ölçümler, çevre izinleri.

Bu delil öncelikle “deniz, göl veya akarsuda dolgu ve kurutma yalnız kamu yararı, zorunluluk ve onaylı uygulama imar planıyla yapılabilir; kazanılan alan devletin hüküm ve tasarrufu altında kalır ve yapı ruhsatı için plan yanında yetkili idarenin tahsis, kira veya irtifak belgesi gerekir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı kıyıda dolgu yapı ruhsatı resmî kayıtları yönünden kıyı kenar çizgisi ve halihazır harita, kamu yararı ve alternatif yer raporu, ekolojik ve teknik etütler, valilik ve kurum görüşleri, uygulama imar planı ve onayları, dolgu projesi, tahsis-kira-irtifak belgesi, yapı ruhsatı, denetim tutanakları, fotoğraf ve ölçümler, çevre izinleri” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu.

“Danıştay kıyıda dolgu yapı ruhsatı emsal taraması yönünden bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Zorunlu İdari Başvuru, İtiraz ve Cevap Belgeleri ile Elektronik Başvuru Alındıları.

“Resmî Gazete kıyıda dolgu yapı ruhsatı yürürlük denetimi yönünden zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları” kaydı, “kıyı kenar çizgisi ve halihazır harita, kamu yararı ve alternatif yer raporu, ekolojik ve teknik etütler, valilik ve kurum görüşleri, uygulama imar planı ve onayları, dolgu projesi, tahsis-kira-irtifak belgesi, yapı ruhsatı, denetim tutanakları, fotoğraf ve ölçümler, çevre izinleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

İdari Başvurudan Yargısal Denetime

Dolgu sınırını onaylı kıyı kenar çizgisi ve plan paftasına koordinatlı olarak işleyip kullanımın Kanundaki izinli amaçlardan birine ve mali tahsis belgesine dayanıp dayanmadığını doğrulamak.

Bu aşamada kıyı kenar çizgisi ve halihazır harita, kamu yararı ve alternatif yer raporu, ekolojik ve teknik etütler, valilik ve kurum görüşleri, uygulama imar planı ve onayları, dolgu projesi, tahsis-kira-irtifak belgesi, yapı ruhsatı, denetim tutanakları, fotoğraf ve ölçümler, çevre izinleri ile işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları arasındaki bağ incelenir. “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı kıyıda dolgu yapı ruhsatı resmî kayıtları yönünden dolgu sınırını onaylı kıyı kenar çizgisi ve plan paftasına koordinatlı olarak işleyip kullanımın Kanundaki izinli amaçlardan birine ve mali tahsis belgesine dayanıp dayanmadığını doğrulamak” adımından sonra yürütmenin durdurulması ve esas kararın uygulanma takvimi ayrıca tutulmalıdır.

Kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması.

“Danıştay kıyıda dolgu yapı ruhsatı emsal taraması yönünden kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması” işlemi yürütülürken tebliğ, husumet, kesin işlem ve varsa ön karar başvurusu birlikte denetlenir. Eksik bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu, bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi isteminin dinlenebilirliğini etkileyebilir.

İşlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi.

“Resmî Gazete kıyıda dolgu yapı ruhsatı yürürlük denetimi yönünden işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi” işlemi, idari denetimin ayrı bir aşamasıdır. Zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları dosyaya alınmalı; kesin işlem, zorunlu idari başvuru, görevli yargı yeri ve dava süresi belirlenmelidir.

Tebliğ, İdari Başvuru ve Dava Süresi

Dolguya başlamadan plan ve gerekli kurum izinleri, yapıdan önce mali kullanım belgesi ve ruhsat alınmalı; plan askısı, mühürleme-yıkım, idari yaptırım ve iptal davası süreleri tebliğ veya ilandan itibaren izlenmelidir.

“Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı kıyıda dolgu yapı ruhsatı resmî kayıtları yönünden dolguya başlamadan plan ve gerekli kurum izinleri, yapıdan önce mali kullanım belgesi ve ruhsat alınmalı; plan askısı, mühürleme-yıkım, idari yaptırım ve iptal davası süreleri tebliğ veya ilandan itibaren izlenmelidir” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Dolgu sınırını onaylı kıyı kenar çizgisi ve plan paftasına koordinatlı olarak işleyip kullanımın Kanundaki izinli amaçlardan birine ve mali tahsis belgesine dayanıp dayanmadığını doğrulamak yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Danıştay kıyıda dolgu yapı ruhsatı emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

İptal, Tam Yargı ve Yürütmenin Durdurulması

Uygulama imar planı ve izinlerin alınması, tahsis-kira veya irtifak hakkı, yapı ruhsatı, aykırı plan ya da ruhsatın iptali, faaliyetin durdurulması, eski hâle getirme, çevre zararının giderimi ve yürütmenin durdurulması.

“Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı kıyıda dolgu yapı ruhsatı resmî kayıtları yönünden uygulama imar planı ve izinlerin alınması, tahsis-kira veya irtifak hakkı, yapı ruhsatı, aykırı plan ya da ruhsatın iptali, faaliyetin durdurulması, eski hâle getirme, çevre zararının giderimi ve yürütmenin durdurulması” sonucu isteniyorsa kararın idarece nasıl uygulanacağı işlem, kişi ve dönem bakımından açık olmalıdır. Dayanak kayıt kıyı kenar çizgisi ve halihazır harita, kamu yararı ve alternatif yer raporu, ekolojik ve teknik etütler, valilik ve kurum görüşleri, uygulama imar planı ve onayları, dolgu projesi, tahsis-kira-irtifak belgesi, yapı ruhsatı, denetim tutanakları, fotoğraf ve ölçümler, çevre izinleri, temel ölçüt ise “deniz, göl veya akarsuda dolgu ve kurutma yalnız kamu yararı, zorunluluk ve onaylı uygulama imar planıyla yapılabilir; kazanılan alan devletin hüküm ve tasarrufu altında kalır ve yapı ruhsatı için plan yanında yetkili idarenin tahsis, kira veya irtifak belgesi gerekir” olacaktır.

Bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi.

“Danıştay kıyıda dolgu yapı ruhsatı emsal taraması yönünden bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi” isteminin işlemin hangi kısmına ve hangi hukuka aykırılık nedenine dayandığı açıklanmalıdır. Bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu bulunmadığında talep varsayımla genişletilmemelidir.

Telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması.

“Resmî Gazete kıyıda dolgu yapı ruhsatı yürürlük denetimi yönünden telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması” istemi, “kıyı kenar çizgisi ve halihazır harita, kamu yararı ve alternatif yer raporu, ekolojik ve teknik etütler, valilik ve kurum görüşleri, uygulama imar planı ve onayları, dolgu projesi, tahsis-kira-irtifak belgesi, yapı ruhsatı, denetim tutanakları, fotoğraf ve ölçümler, çevre izinleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları ile ilişkilendirilmelidir. İptal, tam yargı ve yürütmenin durdurulması sonuçları ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı — Kıyıda Dolgu Yapı Ruhsatı Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kıyıda dolgu yapı ruhsatı resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık bakımından deniz, göl veya akarsuda dolgu ve kurutma yalnız kamu yararı, zorunluluk ve onaylı uygulama imar planıyla yapılabilir; kazanılan alan devletin hüküm ve tasarrufu altında kalır ve yapı ruhsatı için plan yanında yetkili idarenin tahsis, kira veya irtifak belgesi gerekir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Danıştay — Kıyıda Dolgu Yapı Ruhsatı Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kıyıda dolgu yapı ruhsatı emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; dolgunun fiziksel olarak tamamlanması mülkiyet veya yapı hakkı kazandırmaz; alternatif yer, ekolojik etki, kıyı kenar çizgisi, plan yetkisi, bakanlık ve kurum görüşleri, kullanım amacı, mali izin, ruhsat, denetim ve aykırılığın giderilmesi ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Kıyıda Dolgu Yapı Ruhsatı Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kıyıda dolgu yapı ruhsatı yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Kesin İşlem, Süre ve Husumet Riskleri

Dolgu alanını özel mülkiyete dönüşen arsa saymak veya uygulama imar planı bulunmadan yalnız kira ya da tahsis belgesine dayanarak yapı ruhsatı istemek.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı kıyıda dolgu yapı ruhsatı resmî kayıtları yönünden dolgu alanını özel mülkiyete dönüşen arsa saymak veya uygulama imar planı bulunmadan yalnız kira ya da tahsis belgesine dayanarak yapı ruhsatı istemek”. Bu savunmaya verilecek cevap, kıyı kenar çizgisi ve halihazır harita, kamu yararı ve alternatif yer raporu, ekolojik ve teknik etütler, valilik ve kurum görüşleri, uygulama imar planı ve onayları, dolgu projesi, tahsis-kira-irtifak belgesi, yapı ruhsatı, denetim tutanakları, fotoğraf ve ölçümler, çevre izinleri delili ve “Deniz, göl veya akarsuda dolgu ve kurutma yalnız kamu yararı, zorunluluk ve onaylı uygulama imar planıyla yapılabilir; kazanılan alan Devletin hüküm ve tasarrufu altında kalır ve yapı ruhsatı için plan yanında yetkili idarenin tahsis, kira veya irtifak belgesi gerekir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Danıştay kıyıda dolgu yapı ruhsatı emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete kıyıda dolgu yapı ruhsatı yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. İşlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi aşamasında zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • kıyı kenar çizgisi ve halihazır harita, kamu yararı ve alternatif yer raporu, ekolojik ve teknik etütler, valilik ve kurum görüşleri, uygulama imar planı ve onayları, dolgu projesi, tahsis-kira-irtifak belgesi, yapı ruhsatı, denetim tutanakları, fotoğraf ve ölçümler, çevre izinleri
  • Kıyıda Dolgu ve Kurutma Alanında Plan, Tahsis ve Yapı Ruhsatı konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu
  • zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları
  • dolgu sınırını onaylı kıyı kenar çizgisi ve plan paftasına koordinatlı olarak işleyip kullanımın Kanundaki izinli amaçlardan birine ve mali tahsis belgesine dayanıp dayanmadığını doğrulamak
  • kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması
  • işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi
  • Süre çizelgesinde Dolguya başlamadan plan ve gerekli kurum izinleri, yapıdan önce mali kullanım belgesi ve ruhsat alınmalı; plan askısı, mühürleme-yıkım, idari yaptırım ve iptal davası süreleri tebliğ veya ilandan itibaren izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Kıyıda Dolgu ve Kurutma Alanında Plan, Tahsis ve Yapı Ruhsatı Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?

Dolgu sınırını onaylı kıyı kenar çizgisi ve plan paftasına koordinatlı olarak işleyip kullanımın Kanundaki izinli amaçlardan birine ve mali tahsis belgesine dayanıp dayanmadığını doğrulamak; kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması; işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi. Kesin işlem, zorunlu idari başvuru, görevli yargı yeri, tebliğ ve dava süresi esas incelemesinden önce doğrulanmalıdır.

Kıyıda dolgu ve kurutma alanında plan, tahsis ve yapı ruhsatı bakımından süre çizelgesi hangi tarihler esas alınarak hazırlanmalıdır?

Dolguya başlamadan plan ve gerekli kurum izinleri, yapıdan önce mali kullanım belgesi ve ruhsat alınmalı; plan askısı, mühürleme-yıkım, idari yaptırım ve iptal davası süreleri tebliğ veya ilandan itibaren izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Uygulama imar planı ve izinlerin alınması, tahsis-kira veya irtifak hakkı, yapı ruhsatı, aykırı plan ya da ruhsatın iptali, faaliyetin durdurulması, eski hâle getirme, çevre zararının giderimi ve yürütmenin durdurulması ile diğer istemler nasıl ayrılır?

Uygulama imar planı ve izinlerin alınması, tahsis-kira veya irtifak hakkı, yapı ruhsatı, aykırı plan ya da ruhsatın iptali, faaliyetin durdurulması, eski hâle getirme, çevre zararının giderimi ve yürütmenin durdurulması, bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi, telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması somut işlemin niteliğine göre gündeme gelebilir. İptal, tam yargı ve yürütmenin durdurulması koşulları ile uygulanma sonuçları ayrı açıklanmalıdır.

Sonuç

Bu idari uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Kıyıda Dolgu ve Kurutma Alanında Plan, Tahsis ve Yapı Ruhsatı bakımından hak kaybını önlemek için hangi tarihler, usul işlemleri ve talep sonuçları dosyanın başında netleştirilmelidir” sorusu, 3621 Sayılı Kıyı Kanunu, 3194 Sayılı İmar Kanunu, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Deniz, göl veya akarsuda dolgu ve kurutma yalnız kamu yararı, zorunluluk ve onaylı uygulama imar planıyla yapılabilir; kazanılan alan Devletin hüküm ve tasarrufu altında kalır ve yapı ruhsatı için plan yanında yetkili idarenin tahsis, kira veya irtifak belgesi gerekir.

Dosyanın ilk önceliği dolgu sınırını onaylı kıyı kenar çizgisi ve plan paftasına koordinatlı olarak işleyip kullanımın Kanundaki izinli amaçlardan birine ve mali tahsis belgesine dayanıp dayanmadığını doğrulamak, delil omurgası ise kıyı kenar çizgisi ve halihazır harita, kamu yararı ve alternatif yer raporu, ekolojik ve teknik etütler, valilik ve kurum görüşleri, uygulama imar planı ve onayları, dolgu projesi, tahsis-kira-irtifak belgesi, yapı ruhsatı, denetim tutanakları, fotoğraf ve ölçümler, çevre izinleri ile Kıyıda Dolgu ve Kurutma Alanında Plan, Tahsis ve Yapı Ruhsatı konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Dolguya başlamadan plan ve gerekli kurum izinleri, yapıdan önce mali kullanım belgesi ve ruhsat alınmalı; plan askısı, mühürleme-yıkım, idari yaptırım ve iptal davası süreleri tebliğ veya ilandan itibaren izlenmelidir. Uygulama imar planı ve izinlerin alınması, tahsis-kira veya irtifak hakkı, yapı ruhsatı, aykırı plan ya da ruhsatın iptali, faaliyetin durdurulması, eski hâle getirme, çevre zararının giderimi ve yürütmenin durdurulması talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; dolgu alanını özel mülkiyete dönüşen arsa saymak veya uygulama imar planı bulunmadan yalnız kira ya da tahsis belgesine dayanarak yapı ruhsatı istemek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Çevre, Enerji ve Maden Hukuku6 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Kıyıda Dolgu ve Kurutma Alanında Plan, Tahsis ve Yapı Ruhsatı konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Çevre, Enerji ve Maden HukukuPetrol Piyasasında Ulusal Marker Eksikliği ve Lisans Yaptırımı

Petrol Piyasasında Ulusal Marker Eksikliği ve Lisans Yaptırımı; Yurt içinde piyasaya sunulan akaryakıtın mevzuata uygun ulusal marker seviyesini taşıması ve teknik düzenlemelere uygun olması gerekir; geçersiz marker sonucu ikmal zinciri, numune ve analiz usulüyle doğrulanır ve lisans sahibi hakkında ölçülü idari yaptırım uygulanır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Çevre, Enerji ve Maden HukukuElektrik Piyasası Lisansında Pay Devri ve Kontrol Değişikliği

Elektrik Piyasası Lisansında Pay Devri ve Kontrol Değişikliği; Elektrik piyasasında lisans veya önlisans sahibi tüzel kişinin doğrudan ya da dolaylı ortaklık yapısını ve kontrolünü değiştiren pay devirleri, işlemin türüne göre Kurul onayı veya bildirim yükümlülüğüne tabidir; şirketler hukuku işlemi enerji mevzuatındaki izin tamamlanmadan piyasa bakımından sonuç doğurmayabilir.

İncele →
Çevre, Enerji ve Maden HukukuSürekli Emisyon Ölçüm Sisteminde Kayıt ve İdari Yaptırım

Sürekli Emisyon Ölçüm Sisteminde Kayıt ve İdari Yaptırım; Sürekli emisyon ölçümüne tabi tesiste cihazın uygunluğu, kalibrasyonu, veri iletimi, geçerli ölçüm süresi, arıza-bakım kayıtları ve sınır değer aşımlarının yetkili sisteme doğru aktarılması gerekir; yaptırım ölçüm verisi ile fiil, tesis ve dönem arasında doğrulanabilir bağ kurulmasına dayanmalıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →