Miras Hukuku

Aile Vakfının Kurulması ve Yararlanma Koşulları

Aile Vakfının Kurulması ve Yararlanma Koşulları; Aile bireylerinin eğitim, öğrenim, donanım ve destek giderlerini karşılamak amacıyla aile vakfı kurulabilir; vakıf senedi amaç, yararlanıcı çevresi, organlar ve gelir kullanımını kanunun yasakladığı kuşaktan kuşağa devredilemez mal düzenine dönüşmeyecek açıklıkta kurmalıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.726 kelime · 17 dk

Kapsam

Aile Vakfının Kurulması ve Yararlanma Koşulları yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Aile bireylerinin eğitim, öğrenim, donanım ve destek giderlerini karşılamak amacıyla aile vakfı kurulabilir; vakıf senedi amaç, yararlanıcı çevresi, organlar ve gelir kullanımını kanunun yasakladığı kuşaktan kuşağa devredilemez mal düzenine dönüşmeyecek açıklıkta kurmalıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, aile vakfının kurulması ve yararlanma koşulları konusunda 9 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “aile bireylerinin eğitim, öğrenim, donanım ve destek giderlerini karşılamak amacıyla aile vakfı kurulabilir; vakıf senedi amaç, yararlanıcı çevresi, organlar ve gelir kullanımını kanunun yasakladığı kuşaktan kuşağa devredilemez mal düzenine dönüşmeyecek açıklıkta kurmalıdır” kuralıdır. Aile bağı sınırsız ve sürekli yararlanma hakkı vermez; kurucunun iradesi, amaçla bağlılık, yararlanıcı tanımı, eşitlik, gelir ve ana mal ayrımı, senet değişikliği, denetim, zorunlu miras payları ve aile fideikomisi yasağı ayrı incelenmelidir. Ayrıca “resmî vakıf senedi ve değişiklikleri, kuruluş ve tescil kararı, vakıf sicili, özgülenen malvarlığı kayıtları, bütçe ve mali tablolar, yönetim kararları, yararlanıcı başvuruları, eğitim-sağlık ve destek belgeleri, denetim raporları ve mirasçılık kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Aile Vakfının Kurulması ve Yararlanma Koşulları bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.101-117 ve Özellikle 372

Aile vakfının kurulması ve yararlanma koşulları kapsamında m.101-117 ve özellikle 372 hükümleri vakıf, aile vakfı ve yasak sınırı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Vakıflar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5737 Sayılı Vakıflar Kanunu: m.4-11 ve 30-33

Aile vakfının kurulması ve yararlanma koşulları kapsamında m.4-11 ve 30-33 hükümleri sicil, yönetim ve denetim bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.2, 106 ve 389-399

Aile vakfının kurulması ve yararlanma koşulları kapsamında m.2, 106 ve 389-399 hükümleri görev, tespit ve tedbir bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

Aile bireylerinin eğitim, öğrenim, donanım ve destek giderlerini karşılamak amacıyla aile vakfı kurulabilir; vakıf senedi amaç, yararlanıcı çevresi, organlar ve gelir kullanımını kanunun yasakladığı kuşaktan kuşağa devredilemez mal düzenine dönüşmeyecek açıklıkta kurmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için resmî vakıf senedi ve değişiklikleri, kuruluş ve tescil kararı, vakıf sicili, özgülenen malvarlığı kayıtları, bütçe ve mali tablolar, yönetim kararları, yararlanıcı başvuruları, eğitim-sağlık ve destek belgeleri, denetim raporları ve mirasçılık kayıtları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Vakıflar Genel Müdürlüğü aile vakfının yararlanma koşulları resmî kayıtları yönünden aile bireylerinin eğitim, öğrenim, donanım ve destek giderlerini karşılamak amacıyla aile vakfı kurulabilir; vakıf senedi amaç, yararlanıcı çevresi, organlar ve gelir kullanımını kanunun yasakladığı kuşaktan kuşağa devredilemez mal düzenine dönüşmeyecek açıklıkta kurmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Aile bağı sınırsız ve sürekli yararlanma hakkı vermez; kurucunun iradesi, amaçla bağlılık, yararlanıcı tanımı, eşitlik, gelir ve ana mal ayrımı, senet değişikliği, denetim, zorunlu miras payları ve aile fideikomisi yasağı ayrı incelenmelidir.

“Yargıtay aile vakfının yararlanma koşulları emsal taraması yönünden aile bağı sınırsız ve sürekli yararlanma hakkı vermez; kurucunun iradesi, amaçla bağlılık, yararlanıcı tanımı, eşitlik, gelir ve ana mal ayrımı, senet değişikliği, denetim, zorunlu miras payları ve aile fideikomisi yasağı ayrı incelenmelidir” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Resmî vakıf senedi ve değişiklikleri, kuruluş ve tescil kararı, vakıf sicili, özgülenen malvarlığı kayıtları, bütçe ve mali tablolar, yönetim kararları, yararlanıcı başvuruları, eğitim-sağlık ve destek belgeleri, denetim raporları ve mirasçılık kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Resmî Gazete aile vakfının yararlanma koşulları yürürlük denetimi yönünden resmî vakıf senedi ve değişiklikleri, kuruluş ve tescil kararı, vakıf sicili, özgülenen malvarlığı kayıtları, bütçe ve mali tablolar, yönetim kararları, yararlanıcı başvuruları, eğitim-sağlık ve destek belgeleri, denetim raporları ve mirasçılık kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır. Bu ölçüt özellikle tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar üzerinden sınanır. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak ihtimalini güçlendirebilir.

Dosyanın Delil Omurgası

Resmî vakıf senedi ve değişiklikleri, kuruluş ve tescil kararı, vakıf sicili, özgülenen malvarlığı kayıtları, bütçe ve mali tablolar, yönetim kararları, yararlanıcı başvuruları, eğitim-sağlık ve destek belgeleri, denetim raporları ve mirasçılık kayıtları.

Bu delil öncelikle “aile bireylerinin eğitim, öğrenim, donanım ve destek giderlerini karşılamak amacıyla aile vakfı kurulabilir; vakıf senedi amaç, yararlanıcı çevresi, organlar ve gelir kullanımını kanunun yasakladığı kuşaktan kuşağa devredilemez mal düzenine dönüşmeyecek açıklıkta kurmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Vakıflar Genel Müdürlüğü aile vakfının yararlanma koşulları resmî kayıtları yönünden resmî vakıf senedi ve değişiklikleri, kuruluş ve tescil kararı, vakıf sicili, özgülenen malvarlığı kayıtları, bütçe ve mali tablolar, yönetim kararları, yararlanıcı başvuruları, eğitim-sağlık ve destek belgeleri, denetim raporları ve mirasçılık kayıtları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay aile vakfının yararlanma koşulları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete aile vakfının yararlanma koşulları yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” kaydı, “resmî vakıf senedi ve değişiklikleri, kuruluş ve tescil kararı, vakıf sicili, özgülenen malvarlığı kayıtları, bütçe ve mali tablolar, yönetim kararları, yararlanıcı başvuruları, eğitim-sağlık ve destek belgeleri, denetim raporları ve mirasçılık kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “aile bireylerinin eğitim, öğrenim, donanım ve destek giderlerini karşılamak amacıyla aile vakfı kurulabilir; vakıf senedi amaç, yararlanıcı çevresi, organlar ve gelir kullanımını kanunun yasakladığı kuşaktan kuşağa devredilemez mal düzenine dönüşmeyecek açıklıkta kurmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Vakıflar Genel Müdürlüğü aile vakfının yararlanma koşulları resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Vakıf amacını ve yararlanıcı tanımını senetteki nesnel ölçütlerle eşleştirip talebin gelirden destek mi yoksa malın kuşaktan kuşağa devri yasağını ihlal eden ayrıcalık mı olduğunu belirlemek.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; resmî vakıf senedi ve değişiklikleri, kuruluş ve tescil kararı, vakıf sicili, özgülenen malvarlığı kayıtları, bütçe ve mali tablolar, yönetim kararları, yararlanıcı başvuruları, eğitim-sağlık ve destek belgeleri, denetim raporları ve mirasçılık kayıtları ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Vakıflar Genel Müdürlüğü aile vakfının yararlanma koşulları resmî kayıtları yönünden vakıf amacını ve yararlanıcı tanımını senetteki nesnel ölçütlerle eşleştirip talebin gelirden destek mi yoksa malın kuşaktan kuşağa devri yasağını ihlal eden ayrıcalık mı olduğunu belirlemek” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay aile vakfının yararlanma koşulları emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete aile vakfının yararlanma koşulları yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Vakıflar Genel Müdürlüğü aile vakfının yararlanma koşulları resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Kuruluşta resmî senet ve tescil işlemleri tamamlanmalı; yararlanma başvurusu senetteki dönem içinde yapılmalı, organ kararına karşı iç yol ve dava süreleri kararın tebliğinden itibaren korunmalıdır.

“Vakıflar Genel Müdürlüğü aile vakfının yararlanma koşulları resmî kayıtları yönünden kuruluşta resmî senet ve tescil işlemleri tamamlanmalı; yararlanma başvurusu senetteki dönem içinde yapılmalı, organ kararına karşı iç yol ve dava süreleri kararın tebliğinden itibaren korunmalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Vakıf amacını ve yararlanıcı tanımını senetteki nesnel ölçütlerle eşleştirip talebin gelirden destek mi yoksa malın kuşaktan kuşağa devri yasağını ihlal eden ayrıcalık mı olduğunu belirlemek yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay aile vakfının yararlanma koşulları emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Vakfın tescili, yararlanma hakkının tespiti, hukuka aykırı organ kararının iptali, senet hükmünün uygulanması veya kanuna uygun değiştirilmesi, hesap verilmesi, geçici ödeme ve zarar tazmini.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Vakıflar Genel Müdürlüğü aile vakfının yararlanma koşulları resmî kayıtları yönünden vakfın tescili, yararlanma hakkının tespiti, hukuka aykırı organ kararının iptali, senet hükmünün uygulanması veya kanuna uygun değiştirilmesi, hesap verilmesi, geçici ödeme ve zarar tazmini olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil resmî vakıf senedi ve değişiklikleri, kuruluş ve tescil kararı, vakıf sicili, özgülenen malvarlığı kayıtları, bütçe ve mali tablolar, yönetim kararları, yararlanıcı başvuruları, eğitim-sağlık ve destek belgeleri, denetim raporları ve mirasçılık kayıtları, temel ölçüt ise “aile bireylerinin eğitim, öğrenim, donanım ve destek giderlerini karşılamak amacıyla aile vakfı kurulabilir; vakıf senedi amaç, yararlanıcı çevresi, organlar ve gelir kullanımını kanunun yasakladığı kuşaktan kuşağa devredilemez mal düzenine dönüşmeyecek açıklıkta kurmalıdır” olacaktır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay aile vakfının yararlanma koşulları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete aile vakfının yararlanma koşulları yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” talebi, “resmî vakıf senedi ve değişiklikleri, kuruluş ve tescil kararı, vakıf sicili, özgülenen malvarlığı kayıtları, bütçe ve mali tablolar, yönetim kararları, yararlanıcı başvuruları, eğitim-sağlık ve destek belgeleri, denetim raporları ve mirasçılık kayıtları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” koşuluyla ve tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Vakıflar Genel Müdürlüğü — Aile Vakfının Yararlanma Koşulları Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “aile vakfının yararlanma koşulları resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından aile bireylerinin eğitim, öğrenim, donanım ve destek giderlerini karşılamak amacıyla aile vakfı kurulabilir; vakıf senedi amaç, yararlanıcı çevresi, organlar ve gelir kullanımını kanunun yasakladığı kuşaktan kuşağa devredilemez mal düzenine dönüşmeyecek açıklıkta kurmalıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Aile Vakfının Yararlanma Koşulları Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “aile vakfının yararlanma koşulları emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; aile bağı sınırsız ve sürekli yararlanma hakkı vermez; kurucunun iradesi, amaçla bağlılık, yararlanıcı tanımı, eşitlik, gelir ve ana mal ayrımı, senet değişikliği, denetim, zorunlu miras payları ve aile fideikomisi yasağı ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Aile Vakfının Yararlanma Koşulları Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “aile vakfının yararlanma koşulları yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Aile vakfını malın aynı soydan gelenlere devredilemez biçimde kuşaktan kuşağa bırakılmasının aracı yapmak veya her aile üyesini koşulsuz hak sahibi saymak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Vakıflar Genel Müdürlüğü aile vakfının yararlanma koşulları resmî kayıtları yönünden aile vakfını malın aynı soydan gelenlere devredilemez biçimde kuşaktan kuşağa bırakılmasının aracı yapmak veya her aile üyesini koşulsuz hak sahibi saymak”. Bu savunmaya verilecek cevap, resmî vakıf senedi ve değişiklikleri, kuruluş ve tescil kararı, vakıf sicili, özgülenen malvarlığı kayıtları, bütçe ve mali tablolar, yönetim kararları, yararlanıcı başvuruları, eğitim-sağlık ve destek belgeleri, denetim raporları ve mirasçılık kayıtları delili ve “Aile bireylerinin eğitim, öğrenim, donanım ve destek giderlerini karşılamak amacıyla aile vakfı kurulabilir; vakıf senedi amaç, yararlanıcı çevresi, organlar ve gelir kullanımını kanunun yasakladığı kuşaktan kuşağa devredilemez mal düzenine dönüşmeyecek açıklıkta kurmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay aile vakfının yararlanma koşulları emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski gerçekleşirse somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete aile vakfının yararlanma koşulları yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması aşamasında tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • resmî vakıf senedi ve değişiklikleri, kuruluş ve tescil kararı, vakıf sicili, özgülenen malvarlığı kayıtları, bütçe ve mali tablolar, yönetim kararları, yararlanıcı başvuruları, eğitim-sağlık ve destek belgeleri, denetim raporları ve mirasçılık kayıtları
  • Aile Vakfının Kurulması ve Yararlanma Koşulları uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • vakıf amacını ve yararlanıcı tanımını senetteki nesnel ölçütlerle eşleştirip talebin gelirden destek mi yoksa malın kuşaktan kuşağa devri yasağını ihlal eden ayrıcalık mı olduğunu belirlemek
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Kuruluşta resmî senet ve tescil işlemleri tamamlanmalı; yararlanma başvurusu senetteki dönem içinde yapılmalı, organ kararına karşı iç yol ve dava süreleri kararın tebliğinden itibaren korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Aile vakfının kurulması ve yararlanma koşulları bakımından doğru merci ve usul yolu hangi verilerle belirlenir?

Vakıf amacını ve yararlanıcı tanımını senetteki nesnel ölçütlerle eşleştirip talebin gelirden destek mi yoksa malın kuşaktan kuşağa devri yasağını ihlal eden ayrıcalık mı olduğunu belirlemek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Aile Vakfının Kurulması ve Yararlanma Koşulları Bakımından Hangi Başlangıç Olayı Süreyi Başlatır?

Kuruluşta resmî senet ve tescil işlemleri tamamlanmalı; yararlanma başvurusu senetteki dönem içinde yapılmalı, organ kararına karşı iç yol ve dava süreleri kararın tebliğinden itibaren korunmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Vakfın tescili, yararlanma hakkının tespiti, hukuka aykırı organ kararının iptali, senet hükmünün uygulanması veya kanuna uygun değiştirilmesi, hesap verilmesi, geçici ödeme ve zarar tazmini istemi mahkemeden veya yetkili merciden nasıl istenmelidir?

Vakfın tescili, yararlanma hakkının tespiti, hukuka aykırı organ kararının iptali, senet hükmünün uygulanması veya kanuna uygun değiştirilmesi, hesap verilmesi, geçici ödeme ve zarar tazmini, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Aile Vakfının Kurulması ve Yararlanma Koşulları incelemesinde iddia, karşı görüş, kanun dayanağı ve içtihat somut olayla nasıl eşleştirilmelidir” sorusu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 5737 Sayılı Vakıflar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Aile bireylerinin eğitim, öğrenim, donanım ve destek giderlerini karşılamak amacıyla aile vakfı kurulabilir; vakıf senedi amaç, yararlanıcı çevresi, organlar ve gelir kullanımını kanunun yasakladığı kuşaktan kuşağa devredilemez mal düzenine dönüşmeyecek açıklıkta kurmalıdır.

Dosyanın ilk önceliği vakıf amacını ve yararlanıcı tanımını senetteki nesnel ölçütlerle eşleştirip talebin gelirden destek mi yoksa malın kuşaktan kuşağa devri yasağını ihlal eden ayrıcalık mı olduğunu belirlemek, delil omurgası ise resmî vakıf senedi ve değişiklikleri, kuruluş ve tescil kararı, vakıf sicili, özgülenen malvarlığı kayıtları, bütçe ve mali tablolar, yönetim kararları, yararlanıcı başvuruları, eğitim-sağlık ve destek belgeleri, denetim raporları ve mirasçılık kayıtları ile Aile Vakfının Kurulması ve Yararlanma Koşulları uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Kuruluşta resmî senet ve tescil işlemleri tamamlanmalı; yararlanma başvurusu senetteki dönem içinde yapılmalı, organ kararına karşı iç yol ve dava süreleri kararın tebliğinden itibaren korunmalıdır. Vakfın tescili, yararlanma hakkının tespiti, hukuka aykırı organ kararının iptali, senet hükmünün uygulanması veya kanuna uygun değiştirilmesi, hesap verilmesi, geçici ödeme ve zarar tazmini talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; aile vakfını malın aynı soydan gelenlere devredilemez biçimde kuşaktan kuşağa bırakılmasının aracı yapmak veya her aile üyesini koşulsuz hak sahibi saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Miras Hukuku7 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Aile Vakfının Kurulması ve Yararlanma Koşulları konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Miras HukukuCeninin Mirasçılığı ve Sağ Doğma Koşulu

Ceninin Mirasçılığı ve Sağ Doğma Koşulu; Miras açıldığında ana rahmine düşmüş bulunan çocuk, sağ doğmak koşuluyla mirasçı olur; miras payı bu koşul gerçekleşene kadar korunur, ölü doğum halinde ise kişilik ve mirasçılık kazanılmadığından paylaşım diğer hak sahiplerine göre yeniden belirlenir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Miras HukukuMirasçının Tereke Malını Gizlemesi ve Mirası Ret Hakkının Kaybı

Mirasçının Tereke Malını Gizlemesi ve Mirası Ret Hakkının Kaybı; Ret süresi dolmadan tereke malını gizleyen, kendisine mal eden veya olağan yönetim ve mirasbırakanın işlerini sürdürme sınırını aşan işlemler yapan mirasçı, mirası reddetme hakkını kaybedebilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Miras HukukuMiras Paylaşımında Mirasçıların Ayıp ve Zapttan Sorumluluğu

Miras Paylaşımında Mirasçıların Ayıp ve Zapttan Sorumluluğu; Paylaşma sonunda tereke malı veya alacağı kendisine bırakılan mirasçı, malın üçüncü kişinin üstün hakkı nedeniyle elinden alınması ya da paylaşım anında mevcut önemli ayıbı yüzünden kayba uğrarsa diğer mirasçılara satış hükümlerine benzer paylaşım garantisi kapsamında başvurabilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →