Miras Hukuku

Vasiyetnamenin Sulh Hakimine Teslimi ve Açılması

Vasiyetnamenin Sulh Hakimine Teslimi ve Açılması; Mirasbırakanın ölümünden sonra vasiyetnameyi saklayan veya bulan kişi belgeyi geçerli olup olmadığına karar vermeden derhâl sulh hâkimine teslim etmelidir; hâkim vasiyetnameyi kanuni sürede açarak ilgililere okur ve tebliğ işlemlerini yürütür. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.739 kelime · 17 dk

Kapsam

Vasiyetnamenin Sulh Hakimine Teslimi ve Açılması yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Mirasbırakanın ölümünden sonra vasiyetnameyi saklayan veya bulan kişi belgeyi geçerli olup olmadığına karar vermeden derhâl sulh hâkimine teslim etmelidir; hâkim vasiyetnameyi kanuni sürede açarak ilgililere okur ve tebliğ işlemlerini yürütür. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, vasiyetnamenin sulh hakimine teslimi ve açılması konusunda 6 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Maddî Hukuk ve Usulün Birlikte Değerlendirilmesi

İncelemenin ilk ölçütü “mirasbırakanın ölümünden sonra vasiyetnameyi saklayan veya bulan kişi belgeyi geçerli olup olmadığına karar vermeden derhâl sulh hâkimine teslim etmelidir; hâkim vasiyetnameyi kanuni sürede açarak ilgililere okur ve tebliğ işlemlerini yürütür” kuralıdır. Belgenin el yazılı, resmî veya sözlü vasiyetname olması teslim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; son yerleşim yeri, ölümün öğrenilmesi, birden çok vasiyetname, kapalı zarf, yabancı dil, mirasçıların çağrılması, açılmanın geçerliliğe etkisi ve iptal-tenkis yolları ayrı incelenmelidir. Ayrıca “ölüm ve nüfus kayıtları, vasiyetname aslı ve zarfı, noter veya konsolosluk kayıtları, belgeyi bulan kişinin tutanağı, teslim alındısı, mirasçılık ve adres kayıtları, çağrı-tebligat evrakı, açılma tutanağı, tercüme, önceki vasiyetnameler, ehliyet ve sağlık belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Vasiyetnamenin Sulh Hakimine Teslimi ve Açılması bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.595-598 ve 557-571

Vasiyetnamenin sulh hakimine teslimi ve açılması kapsamında m.595-598 ve 557-571 hükümleri teslim, açılma, iptal ve tenkis bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.382-388

Vasiyetnamenin sulh hakimine teslimi ve açılması kapsamında m.382-388 hükümleri çekişmesiz yargı ve sulh hukuk görevi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Noterlik Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

1512 Sayılı Noterlik Kanunu: m.69 ve İlgili Hükümler

Vasiyetnamenin sulh hakimine teslimi ve açılması kapsamında m.69 ve ilgili hükümler hükümleri ölüme bağlı tasarruf kayıtları bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Uyuşmazlığı Çözen Hukukî Kriterler

Mirasbırakanın ölümünden sonra vasiyetnameyi saklayan veya bulan kişi belgeyi geçerli olup olmadığına karar vermeden derhâl sulh hâkimine teslim etmelidir; hâkim vasiyetnameyi kanuni sürede açarak ilgililere okur ve tebliğ işlemlerini yürütür.

Yargıtay vasiyetnamenin sulh teslimi açılması resmî kayıtları yönünden mirasbırakanın ölümünden sonra vasiyetnameyi saklayan veya bulan kişi belgeyi geçerli olup olmadığına karar vermeden derhâl sulh hâkimine teslim etmelidir; hâkim vasiyetnameyi kanuni sürede açarak ilgililere okur ve tebliğ işlemlerini yürütür. Bu ölçüt özellikle ölüm ve nüfus kayıtları, vasiyetname aslı ve zarfı, noter veya konsolosluk kayıtları, belgeyi bulan kişinin tutanağı, teslim alındısı, mirasçılık ve adres kayıtları, çağrı-tebligat evrakı, açılma tutanağı, tercüme, önceki vasiyetnameler, ehliyet ve sağlık belgeleri üzerinden sınanır. Belgenin fiziki bütünlüğünü bozmadan bulunduğu tarih ve koşulları tutanak altına alıp mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine derhâl teslim etmek tamamlanmadan sonuca gidilmesi, vasiyetnamenin geçersiz olduğunu düşünen kişinin belgeyi teslim etmeyebileceğini sanmak veya açılma işlemini vasiyetnamenin maddi geçerliliği hakkında kesin hüküm saymak ihtimalini güçlendirebilir.

Belgenin el yazılı, resmî veya sözlü vasiyetname olması teslim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; son yerleşim yeri, ölümün öğrenilmesi, birden çok vasiyetname, kapalı zarf, yabancı dil, mirasçıların çağrılması, açılmanın geçerliliğe etkisi ve iptal-tenkis yolları ayrı incelenmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay vasiyetnamenin sulh teslimi açılması emsal taraması yönünden belgenin el yazılı, resmî veya sözlü vasiyetname olması teslim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; son yerleşim yeri, ölümün öğrenilmesi, birden çok vasiyetname, kapalı zarf, yabancı dil, mirasçıların çağrılması, açılmanın geçerliliğe etkisi ve iptal-tenkis yolları ayrı incelenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Ölüm ve nüfus kayıtları, vasiyetname aslı ve zarfı, noter veya konsolosluk kayıtları, belgeyi bulan kişinin tutanağı, teslim alındısı, mirasçılık ve adres kayıtları, çağrı-tebligat evrakı, açılma tutanağı, tercüme, önceki vasiyetnameler, ehliyet ve sağlık belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete vasiyetnamenin sulh teslimi açılması yürürlük denetimi yönünden ölüm ve nüfus kayıtları, vasiyetname aslı ve zarfı, noter veya konsolosluk kayıtları, belgeyi bulan kişinin tutanağı, teslim alındısı, mirasçılık ve adres kayıtları, çağrı-tebligat evrakı, açılma tutanağı, tercüme, önceki vasiyetnameler, ehliyet ve sağlık belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Çekişmeli Vakıalar Nasıl İspatlanır?

Ölüm ve nüfus kayıtları, vasiyetname aslı ve zarfı, noter veya konsolosluk kayıtları, belgeyi bulan kişinin tutanağı, teslim alındısı, mirasçılık ve adres kayıtları, çağrı-tebligat evrakı, açılma tutanağı, tercüme, önceki vasiyetnameler, ehliyet ve sağlık belgeleri.

“Yargıtay vasiyetnamenin sulh teslimi açılması resmî kayıtları yönünden ölüm ve nüfus kayıtları, vasiyetname aslı ve zarfı, noter veya konsolosluk kayıtları, belgeyi bulan kişinin tutanağı, teslim alındısı, mirasçılık ve adres kayıtları, çağrı-tebligat evrakı, açılma tutanağı, tercüme, önceki vasiyetnameler, ehliyet ve sağlık belgeleri” kaydı, “Mirasbırakanın ölümünden sonra vasiyetnameyi saklayan veya bulan kişi belgeyi geçerli olup olmadığına karar vermeden derhâl sulh hâkimine teslim etmelidir; hâkim vasiyetnameyi kanuni sürede açarak ilgililere okur ve tebliğ işlemlerini yürütür” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

Bu delil öncelikle “belgenin el yazılı, resmî veya sözlü vasiyetname olması teslim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; son yerleşim yeri, ölümün öğrenilmesi, birden çok vasiyetname, kapalı zarf, yabancı dil, mirasçıların çağrılması, açılmanın geçerliliğe etkisi ve iptal-tenkis yolları ayrı incelenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay vasiyetnamenin sulh teslimi açılması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete vasiyetnamenin sulh teslimi açılması yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay vasiyetnamenin sulh teslimi açılması resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Mirasbırakanın ölümünden sonra vasiyetnameyi saklayan veya bulan kişi belgeyi geçerli olup olmadığına karar vermeden derhâl sulh hâkimine teslim etmelidir; hâkim vasiyetnameyi kanuni sürede açarak ilgililere okur ve tebliğ işlemlerini yürütür” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Başvurudan Hükme Usul Haritası

Belgenin fiziki bütünlüğünü bozmadan bulunduğu tarih ve koşulları tutanak altına alıp mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine derhâl teslim etmek.

“Yargıtay vasiyetnamenin sulh teslimi açılması resmî kayıtları yönünden belgenin fiziki bütünlüğünü bozmadan bulunduğu tarih ve koşulları tutanak altına alıp mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine derhâl teslim etmek” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Ölüm ve nüfus kayıtları, vasiyetname aslı ve zarfı, noter veya konsolosluk kayıtları, belgeyi bulan kişinin tutanağı, teslim alındısı, mirasçılık ve adres kayıtları, çağrı-tebligat evrakı, açılma tutanağı, tercüme, önceki vasiyetnameler, ehliyet ve sağlık belgeleri dosyaya alınmalı ve vasiyetnamenin teslim alınması ve açılması, ilgililerin çağrılması ve tebliğ, mirasçılık belgesi, vasiyet alacaklısı belgesi, tereke koruma önlemi, iptal veya tenkis davası, belge incelemesi ve sorumluluk tazminatı talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay vasiyetnamenin sulh teslimi açılması emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete vasiyetnamenin sulh teslimi açılması yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Yargıtay vasiyetnamenin sulh teslimi açılması resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve vasiyetnamenin teslim alınması ve açılması, ilgililerin çağrılması ve tebliğ, mirasçılık belgesi, vasiyet alacaklısı belgesi, tereke koruma önlemi, iptal veya tenkis davası, belge incelemesi ve sorumluluk tazminatı talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Zamanaşımı, Hak Düşürücü Süre ve Tebligat

Teslim gecikmeden yapılmalı; vasiyetname ölümden başlayarak bir ay içinde açılmalı, iptal ve tenkis davalarının öğrenmeye bağlı bir yıllık ve her hâlde kanuni üst süreleri ayrıca hesaplanmalıdır.

Yargıtay vasiyetnamenin sulh teslimi açılması resmî kayıtları yönünden teslim gecikmeden yapılmalı; vasiyetname ölümden başlayarak bir ay içinde açılmalı, iptal ve tenkis davalarının öğrenmeye bağlı bir yıllık ve her hâlde kanuni üst süreleri ayrıca hesaplanmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay vasiyetnamenin sulh teslimi açılması emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Asıl, Ferî ve Geçici Talepler

Vasiyetnamenin teslim alınması ve açılması, ilgililerin çağrılması ve tebliğ, mirasçılık belgesi, vasiyet alacaklısı belgesi, tereke koruma önlemi, iptal veya tenkis davası, belge incelemesi ve sorumluluk tazminatı.

“Yargıtay vasiyetnamenin sulh teslimi açılması resmî kayıtları yönünden vasiyetnamenin teslim alınması ve açılması, ilgililerin çağrılması ve tebliğ, mirasçılık belgesi, vasiyet alacaklısı belgesi, tereke koruma önlemi, iptal veya tenkis davası, belge incelemesi ve sorumluluk tazminatı” talebi, “Mirasbırakanın ölümünden sonra vasiyetnameyi saklayan veya bulan kişi belgeyi geçerli olup olmadığına karar vermeden derhâl sulh hâkimine teslim etmelidir; hâkim vasiyetnameyi kanuni sürede açarak ilgililere okur ve tebliğ işlemlerini yürütür” koşuluyla ve ölüm ve nüfus kayıtları, vasiyetname aslı ve zarfı, noter veya konsolosluk kayıtları, belgeyi bulan kişinin tutanağı, teslim alındısı, mirasçılık ve adres kayıtları, çağrı-tebligat evrakı, açılma tutanağı, tercüme, önceki vasiyetnameler, ehliyet ve sağlık belgeleri deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay vasiyetnamenin sulh teslimi açılması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “belgenin el yazılı, resmî veya sözlü vasiyetname olması teslim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; son yerleşim yeri, ölümün öğrenilmesi, birden çok vasiyetname, kapalı zarf, yabancı dil, mirasçıların çağrılması, açılmanın geçerliliğe etkisi ve iptal-tenkis yolları ayrı incelenmelidir” olacaktır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete vasiyetnamenin sulh teslimi açılması yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Vasiyetnamenin Sulh Teslimi Açılması Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “vasiyetnamenin sulh teslimi açılması resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından mirasbırakanın ölümünden sonra vasiyetnameyi saklayan veya bulan kişi belgeyi geçerli olup olmadığına karar vermeden derhâl sulh hâkimine teslim etmelidir; hâkim vasiyetnameyi kanuni sürede açarak ilgililere okur ve tebliğ işlemlerini yürütür yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Vasiyetnamenin Sulh Teslimi Açılması Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “vasiyetnamenin sulh teslimi açılması emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; belgenin el yazılı, resmî veya sözlü vasiyetname olması teslim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; son yerleşim yeri, ölümün öğrenilmesi, birden çok vasiyetname, kapalı zarf, yabancı dil, mirasçıların çağrılması, açılmanın geçerliliğe etkisi ve iptal-tenkis yolları ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Vasiyetnamenin Sulh Teslimi Açılması Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “vasiyetnamenin sulh teslimi açılması yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Dosyanın Zayıf Noktaları ve Savunmalar

Vasiyetnamenin geçersiz olduğunu düşünen kişinin belgeyi teslim etmeyebileceğini sanmak veya açılma işlemini vasiyetnamenin maddi geçerliliği hakkında kesin hüküm saymak.

“Yargıtay vasiyetnamenin sulh teslimi açılması resmî kayıtları yönünden vasiyetnamenin geçersiz olduğunu düşünen kişinin belgeyi teslim etmeyebileceğini sanmak veya açılma işlemini vasiyetnamenin maddi geçerliliği hakkında kesin hüküm saymak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Belgenin fiziki bütünlüğünü bozmadan bulunduğu tarih ve koşulları tutanak altına alıp mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine derhâl teslim etmek aşamasında ölüm ve nüfus kayıtları, vasiyetname aslı ve zarfı, noter veya konsolosluk kayıtları, belgeyi bulan kişinin tutanağı, teslim alındısı, mirasçılık ve adres kayıtları, çağrı-tebligat evrakı, açılma tutanağı, tercüme, önceki vasiyetnameler, ehliyet ve sağlık belgeleri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay vasiyetnamenin sulh teslimi açılması emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Belgenin el yazılı, resmî veya sözlü vasiyetname olması teslim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; son yerleşim yeri, ölümün öğrenilmesi, birden çok vasiyetname, kapalı zarf, yabancı dil, mirasçıların çağrılması, açılmanın geçerliliğe etkisi ve iptal-tenkis yolları ayrı incelenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete vasiyetnamenin sulh teslimi açılması yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • ölüm ve nüfus kayıtları, vasiyetname aslı ve zarfı, noter veya konsolosluk kayıtları, belgeyi bulan kişinin tutanağı, teslim alındısı, mirasçılık ve adres kayıtları, çağrı-tebligat evrakı, açılma tutanağı, tercüme, önceki vasiyetnameler, ehliyet ve sağlık belgeleri
  • Vasiyetnamenin Sulh Hakimine Teslimi ve Açılması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
  • tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
  • taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
  • belgenin fiziki bütünlüğünü bozmadan bulunduğu tarih ve koşulları tutanak altına alıp mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine derhâl teslim etmek
  • görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
  • çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
  • somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
  • Süre çizelgesinde Teslim gecikmeden yapılmalı; vasiyetname ölümden başlayarak bir ay içinde açılmalı, iptal ve tenkis davalarının öğrenmeye bağlı bir yıllık ve her hâlde kanuni üst süreleri ayrıca hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Vasiyetnamenin Sulh Hakimine Teslimi ve Açılması Bakımından İlk Usul Adımı Neden Önemlidir?

Belgenin fiziki bütünlüğünü bozmadan bulunduğu tarih ve koşulları tutanak altına alıp mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine derhâl teslim etmek; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Vasiyetnamenin Sulh Hakimine Teslimi ve Açılması Bakımından Tebliğ ve Öğrenme Kayıtları Nasıl Tutulmalıdır?

Teslim gecikmeden yapılmalı; vasiyetname ölümden başlayarak bir ay içinde açılmalı, iptal ve tenkis davalarının öğrenmeye bağlı bir yıllık ve her hâlde kanuni üst süreleri ayrıca hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Vasiyetnamenin teslim alınması ve açılması, ilgililerin çağrılması ve tebliğ, mirasçılık belgesi, vasiyet alacaklısı belgesi, tereke koruma önlemi, iptal veya tenkis davası, belge incelemesi ve sorumluluk tazminatı hangi delillere dayanmalıdır?

Vasiyetnamenin teslim alınması ve açılması, ilgililerin çağrılması ve tebliğ, mirasçılık belgesi, vasiyet alacaklısı belgesi, tereke koruma önlemi, iptal veya tenkis davası, belge incelemesi ve sorumluluk tazminatı, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Vasiyetnamenin Sulh Hakimine Teslimi ve Açılması konusunda ilk hukuki adım nedir; hangi kayıtlar korunmalı ve hangi savunma veya kabul edilebilirlik engeli önceden değerlendirilmelidir” sorusu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 1512 Sayılı Noterlik Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Mirasbırakanın ölümünden sonra vasiyetnameyi saklayan veya bulan kişi belgeyi geçerli olup olmadığına karar vermeden derhâl sulh hâkimine teslim etmelidir; hâkim vasiyetnameyi kanuni sürede açarak ilgililere okur ve tebliğ işlemlerini yürütür.

Dosyanın ilk önceliği belgenin fiziki bütünlüğünü bozmadan bulunduğu tarih ve koşulları tutanak altına alıp mirasbırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine derhâl teslim etmek, delil omurgası ise ölüm ve nüfus kayıtları, vasiyetname aslı ve zarfı, noter veya konsolosluk kayıtları, belgeyi bulan kişinin tutanağı, teslim alındısı, mirasçılık ve adres kayıtları, çağrı-tebligat evrakı, açılma tutanağı, tercüme, önceki vasiyetnameler, ehliyet ve sağlık belgeleri ile Vasiyetnamenin Sulh Hakimine Teslimi ve Açılması uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Teslim gecikmeden yapılmalı; vasiyetname ölümden başlayarak bir ay içinde açılmalı, iptal ve tenkis davalarının öğrenmeye bağlı bir yıllık ve her hâlde kanuni üst süreleri ayrıca hesaplanmalıdır. Vasiyetnamenin teslim alınması ve açılması, ilgililerin çağrılması ve tebliğ, mirasçılık belgesi, vasiyet alacaklısı belgesi, tereke koruma önlemi, iptal veya tenkis davası, belge incelemesi ve sorumluluk tazminatı talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; vasiyetnamenin geçersiz olduğunu düşünen kişinin belgeyi teslim etmeyebileceğini sanmak veya açılma işlemini vasiyetnamenin maddi geçerliliği hakkında kesin hüküm saymak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

Miras Hukuku6 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Vasiyetnamenin Sulh Hakimine Teslimi ve Açılması konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
Miras HukukuCeninin Mirasçılığı ve Sağ Doğma Koşulu

Ceninin Mirasçılığı ve Sağ Doğma Koşulu; Miras açıldığında ana rahmine düşmüş bulunan çocuk, sağ doğmak koşuluyla mirasçı olur; miras payı bu koşul gerçekleşene kadar korunur, ölü doğum halinde ise kişilik ve mirasçılık kazanılmadığından paylaşım diğer hak sahiplerine göre yeniden belirlenir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Miras HukukuMirasçının Tereke Malını Gizlemesi ve Mirası Ret Hakkının Kaybı

Mirasçının Tereke Malını Gizlemesi ve Mirası Ret Hakkının Kaybı; Ret süresi dolmadan tereke malını gizleyen, kendisine mal eden veya olağan yönetim ve mirasbırakanın işlerini sürdürme sınırını aşan işlemler yapan mirasçı, mirası reddetme hakkını kaybedebilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
Miras HukukuMiras Paylaşımında Mirasçıların Ayıp ve Zapttan Sorumluluğu

Miras Paylaşımında Mirasçıların Ayıp ve Zapttan Sorumluluğu; Paylaşma sonunda tereke malı veya alacağı kendisine bırakılan mirasçı, malın üçüncü kişinin üstün hakkı nedeniyle elinden alınması ya da paylaşım anında mevcut önemli ayıbı yüzünden kayba uğrarsa diğer mirasçılara satış hükümlerine benzer paylaşım garantisi kapsamında başvurabilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →