İcra ve İflas Hukuku

Hacizde Tertip ve Ölçülülük İlkesi

Hacizde Tertip ve Ölçülülük İlkesi; İcra müdürü haczi talep edilen mallar arasında alacak, faiz ve giderleri karşılayacak miktarla sınırlı tutmalı; satış kabiliyeti, borçlu ve alacaklının menfaatleri ile daha az külfetli tahsil olanağını gözeterek ölçülü bir sıra kurmalıdır. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

Sorumlu yazarAv. Ali Armağan KILIÇ
Yayın tarihi
Son güncelleme
Okuma süresi3.554 kelime · 17 dk

Kapsam

Hacizde Tertip ve Ölçülülük İlkesi yönünden takip yolu, taraf sıfatı, icra dairesi ve icra mahkemesinin görev sınırı, şikâyet veya itiraz, özel süreler, deliller ve takibin somut sonucu birlikte ele alınır. İcra müdürü haczi talep edilen mallar arasında alacak, faiz ve giderleri karşılayacak miktarla sınırlı tutmalı; satış kabiliyeti, borçlu ve alacaklının menfaatleri ile daha az külfetli tahsil olanağını gözeterek ölçülü bir sıra kurmalıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, hacizde tertip ve ölçülülük ilkesi konusunda 6 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Takip Yolunun ve İcra İşleminin Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “icra müdürü haczi talep edilen mallar arasında alacak, faiz ve giderleri karşılayacak miktarla sınırlı tutmalı; satış kabiliyeti, borçlu ve alacaklının menfaatleri ile daha az külfetli tahsil olanağını gözeterek ölçülü bir sıra kurmalıdır” kuralıdır. Borçlunun tercih ettiği malın önce haczedilmesi mutlak hak değildir; paraya dönüşme ihtimali, üçüncü kişi hakkı, rehin, muhafaza gideri, değer kaybı, konut ve geçim araçlarının korunması, haczedilmezlik ve alacaklının tahsil riski birlikte değerlendirilmelidir. Ayrıca “takip talebi ve kapak hesabı, haciz talebi ve tutanağı, banka ve maaş kayıtları, araç ve tapu kayıtları, rehin ve takyidat listesi, kıymet takdirleri, satış kabiliyeti verileri, muhafaza masrafları, haczedilmezlik belgeleri, borçlu önerisi ve alacaklı beyanları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Hacizde Tertip ve Ölçülülük İlkesi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.16, 79-99 ve Özellikle 85

Hacizde tertip ve ölçülülük ilkesi kapsamında m.16, 79-99 ve özellikle 85 hükümleri haciz, şikâyet ve ölçülülük bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası: m.13 ve 35

Hacizde tertip ve ölçülülük ilkesi kapsamında m.13 ve 35 hükümleri ölçülülük ve mülkiyet hakkı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190 ve 199

Hacizde tertip ve ölçülülük ilkesi kapsamında m.190 ve 199 hükümleri ispat ve belge bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İcra ve İflas Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Takibe Uygulanacak Özel Kurallar

İcra müdürü haczi talep edilen mallar arasında alacak, faiz ve giderleri karşılayacak miktarla sınırlı tutmalı; satış kabiliyeti, borçlu ve alacaklının menfaatleri ile daha az külfetli tahsil olanağını gözeterek ölçülü bir sıra kurmalıdır.

“Yargıtay hacizde tertip ölçülülük ilkesi resmî kayıtları yönünden icra müdürü haczi talep edilen mallar arasında alacak, faiz ve giderleri karşılayacak miktarla sınırlı tutmalı; satış kabiliyeti, borçlu ve alacaklının menfaatleri ile daha az külfetli tahsil olanağını gözeterek ölçülü bir sıra kurmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok takip talebi ve kapak hesabı, haciz talebi ve tutanağı, banka ve maaş kayıtları, araç ve tapu kayıtları, rehin ve takyidat listesi, kıymet takdirleri, satış kabiliyeti verileri, muhafaza masrafları, haczedilmezlik belgeleri, borçlu önerisi ve alacaklı beyanları ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve haciz talebini icra müdürünün hiçbir ölçülülük denetimi yapmadan aynen uygulaması gereken bir emir saymak veya yalnız brüt değere bakıp rehin ve satış giderlerini göz ardı etmek savunması da ayrıca incelenmelidir.

Borçlunun tercih ettiği malın önce haczedilmesi mutlak hak değildir; paraya dönüşme ihtimali, üçüncü kişi hakkı, rehin, muhafaza gideri, değer kaybı, konut ve geçim araçlarının korunması, haczedilmezlik ve alacaklının tahsil riski birlikte değerlendirilmelidir.

Yargıtay hacizde tertip ölçülülük ilkesi emsal taraması yönünden borçlunun tercih ettiği malın önce haczedilmesi mutlak hak değildir; paraya dönüşme ihtimali, üçüncü kişi hakkı, rehin, muhafaza gideri, değer kaybı, konut ve geçim araçlarının korunması, haczedilmezlik ve alacaklının tahsil riski birlikte değerlendirilmelidir. Bu ölçüt özellikle bu takip uyuşmazlığı bakımından takip talebi, ödeme veya icra emri, dayanak belge ve güncel dosya hesabı üzerinden sınanır. Takip yolunun, icra dairesi ile icra mahkemesi veya genel mahkeme arasındaki görev ayrımının ve taraf sıfatlarının doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Takip talebi ve kapak hesabı, haciz talebi ve tutanağı, banka ve maaş kayıtları, araç ve tapu kayıtları, rehin ve takyidat listesi, kıymet takdirleri, satış kabiliyeti verileri, muhafaza masrafları, haczedilmezlik belgeleri, borçlu önerisi ve alacaklı beyanları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebligat mazbataları, haciz ve satış tutanakları ile UYAP işlem zamanlarını gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete hacizde tertip ölçülülük ilkesi yürürlük denetimi yönünden takip talebi ve kapak hesabı, haciz talebi ve tutanağı, banka ve maaş kayıtları, araç ve tapu kayıtları, rehin ve takyidat listesi, kıymet takdirleri, satış kabiliyeti verileri, muhafaza masrafları, haczedilmezlik belgeleri, borçlu önerisi ve alacaklı beyanları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Takip Dosyası, Tebligat ve İspat

Takip talebi ve kapak hesabı, haciz talebi ve tutanağı, banka ve maaş kayıtları, araç ve tapu kayıtları, rehin ve takyidat listesi, kıymet takdirleri, satış kabiliyeti verileri, muhafaza masrafları, haczedilmezlik belgeleri, borçlu önerisi ve alacaklı beyanları.

“Yargıtay hacizde tertip ölçülülük ilkesi resmî kayıtları yönünden takip talebi ve kapak hesabı, haciz talebi ve tutanağı, banka ve maaş kayıtları, araç ve tapu kayıtları, rehin ve takyidat listesi, kıymet takdirleri, satış kabiliyeti verileri, muhafaza masrafları, haczedilmezlik belgeleri, borçlu önerisi ve alacaklı beyanları” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken takip talebi ve kapak hesabı, haciz talebi ve tutanağı, banka ve maaş kayıtları, araç ve tapu kayıtları, rehin ve takyidat listesi, kıymet takdirleri, satış kabiliyeti verileri, muhafaza masrafları, haczedilmezlik belgeleri, borçlu önerisi ve alacaklı beyanları ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Bu Takip Uyuşmazlığı Bakımından Takip Talebi, Ödeme veya İcra Emri, Dayanak Belge ve Güncel Dosya Hesabı.

“Yargıtay hacizde tertip ölçülülük ilkesi emsal taraması yönünden bu takip uyuşmazlığı bakımından takip talebi, ödeme veya icra emri, dayanak belge ve güncel dosya hesabı” kaydı, “Borçlunun tercih ettiği malın önce haczedilmesi mutlak hak değildir; paraya dönüşme ihtimali, üçüncü kişi hakkı, rehin, muhafaza gideri, değer kaybı, konut ve geçim araçlarının korunması, haczedilmezlik ve alacaklının tahsil riski birlikte değerlendirilmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebligat Mazbataları, Haciz ve Satış Tutanakları ile UYAP İşlem Zamanlarını Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “takip talebi ve kapak hesabı, haciz talebi ve tutanağı, banka ve maaş kayıtları, araç ve tapu kayıtları, rehin ve takyidat listesi, kıymet takdirleri, satış kabiliyeti verileri, muhafaza masrafları, haczedilmezlik belgeleri, borçlu önerisi ve alacaklı beyanları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete hacizde tertip ölçülülük ilkesi yürürlük denetimi yönünden tebligat mazbataları, haciz ve satış tutanakları ile UYAP işlem zamanlarını gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

İcra Dairesi, İcra Mahkemesi ve Genel Mahkeme Ayrımı

Dosya borcunu güncel hesaplayıp her malın net tahsil değeri, satış süresi, takyidatı ve borçlu üzerindeki etkisini karşılaştırmalı haciz tablosunda göstermek.

“Yargıtay hacizde tertip ölçülülük ilkesi resmî kayıtları yönünden dosya borcunu güncel hesaplayıp her malın net tahsil değeri, satış süresi, takyidatı ve borçlu üzerindeki etkisini karşılaştırmalı haciz tablosunda göstermek” işlemi yürütülürken takip türü, taraf sıfatı, tebligat ve özel süre birlikte incelenir. Eksik takip talebi ve kapak hesabı, haciz talebi ve tutanağı, banka ve maaş kayıtları, araç ve tapu kayıtları, rehin ve takyidat listesi, kıymet takdirleri, satış kabiliyeti verileri, muhafaza masrafları, haczedilmezlik belgeleri, borçlu önerisi ve alacaklı beyanları, aşkın haczin kaldırılması veya daraltılması, haciz sırasının değiştirilmesi, daha uygun malın haczi, haczedilmezlik, kıymet takdirinin yenilenmesi, muhafaza tedbirinin kaldırılması, şikâyet ve yargılama gideri talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Takip yolunun, icra dairesi ile icra mahkemesi veya genel mahkeme arasındaki görev ayrımının ve taraf sıfatlarının doğrulanması.

“Yargıtay hacizde tertip ölçülülük ilkesi emsal taraması yönünden takip yolunun, icra dairesi ile icra mahkemesi veya genel mahkeme arasındaki görev ayrımının ve taraf sıfatlarının doğrulanması” işlemi, takip yolunun ayrı bir aşamasıdır. Bu takip uyuşmazlığı bakımından takip talebi, ödeme veya icra emri, dayanak belge ve güncel dosya hesabı dosyaya alınmalı; icra dairesi, icra mahkemesi ve genel mahkeme arasındaki görev ayrımı somut işleme göre yapılmalıdır.

Şikâyet, itiraz, menfi tespit veya istirdat yolundan somut işleme uygun olanın özel süresi içinde seçilmesi.

Bu aşamanın amacı tebligat mazbataları, haciz ve satış tutanakları ile UYAP işlem zamanlarını gösteren resmî kayıtlar ile takip işlemi arasındaki bağı denetlemektir. “Resmî Gazete hacizde tertip ölçülülük ilkesi yürürlük denetimi yönünden şikâyet, itiraz, menfi tespit veya istirdat yolundan somut işleme uygun olanın özel süresi içinde seçilmesi” adımından sonra şikâyet, itiraz veya dava süresi ile takibin durup durmadığı ayrıca kaydedilmelidir.

Şikâyet, İtiraz ve Dava Süreleri

Haciz işleminin öğrenilmesinden itibaren şikâyet süresi somut işlem türüne göre derhal hesaplanmalı; haczedilmezlik şikâyeti, kıymet takdiri, satış talebi ve ihalenin feshi süreleri ayrı izlenmelidir.

“Yargıtay hacizde tertip ölçülülük ilkesi resmî kayıtları yönünden haciz işleminin öğrenilmesinden itibaren şikâyet süresi somut işlem türüne göre derhal hesaplanmalı; haczedilmezlik şikâyeti, kıymet takdiri, satış talebi ve ihalenin feshi süreleri ayrı izlenmelidir” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yargıtay hacizde tertip ölçülülük ilkesi emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Takibin ve İcra İşleminin Somut Sonucu

Aşkın haczin kaldırılması veya daraltılması, haciz sırasının değiştirilmesi, daha uygun malın haczi, haczedilmezlik, kıymet takdirinin yenilenmesi, muhafaza tedbirinin kaldırılması, şikâyet ve yargılama gideri.

“Yargıtay hacizde tertip ölçülülük ilkesi resmî kayıtları yönünden aşkın haczin kaldırılması veya daraltılması, haciz sırasının değiştirilmesi, daha uygun malın haczi, haczedilmezlik, kıymet takdirinin yenilenmesi, muhafaza tedbirinin kaldırılması, şikâyet ve yargılama gideri” isteminin şikâyet, itiraz veya dava yolundan hangisine ait olduğu belirtilmelidir. Takip talebi ve kapak hesabı, haciz talebi ve tutanağı, banka ve maaş kayıtları, araç ve tapu kayıtları, rehin ve takyidat listesi, kıymet takdirleri, satış kabiliyeti verileri, muhafaza masrafları, haczedilmezlik belgeleri, borçlu önerisi ve alacaklı beyanları bulunmadığında takip sonucu varsayımla genişletilmemelidir.

Bu takip uyuşmazlığı bakımından hukuka aykırı icra işleminin kaldırılması veya düzeltilmesi ve takibin kanuni sınırda sürdürülmesi.

“Yargıtay hacizde tertip ölçülülük ilkesi emsal taraması yönünden bu takip uyuşmazlığı bakımından hukuka aykırı icra işleminin kaldırılması veya düzeltilmesi ve takibin kanuni sınırda sürdürülmesi” istemi, “Borçlunun tercih ettiği malın önce haczedilmesi mutlak hak değildir; paraya dönüşme ihtimali, üçüncü kişi hakkı, rehin, muhafaza gideri, değer kaybı, konut ve geçim araçlarının korunması, haczedilmezlik ve alacaklının tahsil riski birlikte değerlendirilmelidir” koşuluyla ve bu takip uyuşmazlığı bakımından takip talebi, ödeme veya icra emri, dayanak belge ve güncel dosya hesabı ile ilişkilendirilmelidir. İşlemin kaldırılması, düzeltilmesi veya takibin durması sonucu açıkça gösterilmelidir.

Özel düzenleme izin veriyorsa satışın veya takibin geçici olarak durdurulması ve teminatın somutlaştırılması.

“Resmî Gazete hacizde tertip ölçülülük ilkesi yürürlük denetimi yönünden özel düzenleme izin veriyorsa satışın veya takibin geçici olarak durdurulması ve teminatın somutlaştırılması” sonucu isteniyorsa hüküm veya karar, takip dosyasında uygulanabilecek açıklıkta kurulmalıdır. Dayanak kayıt tebligat mazbataları, haciz ve satış tutanakları ile UYAP işlem zamanlarını gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “takip talebi ve kapak hesabı, haciz talebi ve tutanağı, banka ve maaş kayıtları, araç ve tapu kayıtları, rehin ve takyidat listesi, kıymet takdirleri, satış kabiliyeti verileri, muhafaza masrafları, haczedilmezlik belgeleri, borçlu önerisi ve alacaklı beyanları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Hacizde Tertip Ölçülülük İlkesi Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “hacizde tertip ölçülülük ilkesi resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu takip uyuşmazlığı bakımından icra müdürü haczi talep edilen mallar arasında alacak, faiz ve giderleri karşılayacak miktarla sınırlı tutmalı; satış kabiliyeti, borçlu ve alacaklının menfaatleri ile daha az külfetli tahsil olanağını gözeterek ölçülü bir sıra kurmalıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Hacizde Tertip Ölçülülük İlkesi Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “hacizde tertip ölçülülük ilkesi emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu takip uyuşmazlığı içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; borçlunun tercih ettiği malın önce haczedilmesi mutlak hak değildir; paraya dönüşme ihtimali, üçüncü kişi hakkı, rehin, muhafaza gideri, değer kaybı, konut ve geçim araçlarının korunması, haczedilmezlik ve alacaklının tahsil riski birlikte değerlendirilmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Hacizde Tertip Ölçülülük İlkesi Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “hacizde tertip ölçülülük ilkesi yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu takip uyuşmazlığı için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Takip Yolu, Süre ve Sıfat Hataları

Haciz talebini icra müdürünün hiçbir ölçülülük denetimi yapmadan aynen uygulaması gereken bir emir saymak veya yalnız brüt değere bakıp rehin ve satış giderlerini göz ardı etmek.

“Yargıtay hacizde tertip ölçülülük ilkesi resmî kayıtları yönünden haciz talebini icra müdürünün hiçbir ölçülülük denetimi yapmadan aynen uygulaması gereken bir emir saymak veya yalnız brüt değere bakıp rehin ve satış giderlerini göz ardı etmek” riski gerçekleşirse aşkın haczin kaldırılması veya daraltılması, haciz sırasının değiştirilmesi, daha uygun malın haczi, haczedilmezlik, kıymet takdirinin yenilenmesi, muhafaza tedbirinin kaldırılması, şikâyet ve yargılama gideri talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay hacizde tertip ölçülülük ilkesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Takip yolunun, icra dairesi ile icra mahkemesi veya genel mahkeme arasındaki görev ayrımının ve taraf sıfatlarının doğrulanması aşamasında bu takip uyuşmazlığı bakımından takip talebi, ödeme veya icra emri, dayanak belge ve güncel dosya hesabı kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete hacizde tertip ölçülülük ilkesi yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebligat mazbataları, haciz ve satış tutanakları ile UYAP işlem zamanlarını gösteren resmî kayıtlar delili ve “takip talebi ve kapak hesabı, haciz talebi ve tutanağı, banka ve maaş kayıtları, araç ve tapu kayıtları, rehin ve takyidat listesi, kıymet takdirleri, satış kabiliyeti verileri, muhafaza masrafları, haczedilmezlik belgeleri, borçlu önerisi ve alacaklı beyanları hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

  • takip talebi ve kapak hesabı, haciz talebi ve tutanağı, banka ve maaş kayıtları, araç ve tapu kayıtları, rehin ve takyidat listesi, kıymet takdirleri, satış kabiliyeti verileri, muhafaza masrafları, haczedilmezlik belgeleri, borçlu önerisi ve alacaklı beyanları
  • Hacizde Tertip ve Ölçülülük İlkesi bakımından takip talebi, ödeme veya icra emri, dayanak belge ve güncel dosya hesabı
  • tebligat mazbataları, haciz ve satış tutanakları ile UYAP işlem zamanlarını gösteren resmî kayıtlar
  • dosya borcunu güncel hesaplayıp her malın net tahsil değeri, satış süresi, takyidatı ve borçlu üzerindeki etkisini karşılaştırmalı haciz tablosunda göstermek
  • takip yolunun, icra dairesi ile icra mahkemesi veya genel mahkeme arasındaki görev ayrımının ve taraf sıfatlarının doğrulanması
  • şikâyet, itiraz, menfi tespit veya istirdat yolundan somut işleme uygun olanın özel süresi içinde seçilmesi
  • Süre çizelgesinde Haciz işleminin öğrenilmesinden itibaren şikâyet süresi somut işlem türüne göre derhal hesaplanmalı; haczedilmezlik şikâyeti, kıymet takdiri, satış talebi ve ihalenin feshi süreleri ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Hacizde Tertip ve Ölçülülük İlkesi Bakımından İlk Usul Adımı Hangisidir?

Dosya borcunu güncel hesaplayıp her malın net tahsil değeri, satış süresi, takyidatı ve borçlu üzerindeki etkisini karşılaştırmalı haciz tablosunda göstermek; takip yolunun, icra dairesi ile icra mahkemesi veya genel mahkeme arasındaki görev ayrımının ve taraf sıfatlarının doğrulanması; şikâyet, itiraz, menfi tespit veya istirdat yolundan somut işleme uygun olanın özel süresi içinde seçilmesi. Takip yolu, icra dairesi ile mahkeme arasındaki görev ayrımı, tebligat ve özel şikâyet veya itiraz süresi ayrıca doğrulanmalıdır.

Hacizde Tertip ve Ölçülülük İlkesi Bakımından Süre Çizelgesi Hangi Tarihler Esas Alınarak Hazırlanmalıdır?

Haciz işleminin öğrenilmesinden itibaren şikâyet süresi somut işlem türüne göre derhal hesaplanmalı; haczedilmezlik şikâyeti, kıymet takdiri, satış talebi ve ihalenin feshi süreleri ayrı izlenmelidir. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Aşkın haczin kaldırılması veya daraltılması, haciz sırasının değiştirilmesi, daha uygun malın haczi, haczedilmezlik, kıymet takdirinin yenilenmesi, muhafaza tedbirinin kaldırılması, şikâyet ve yargılama gideri ile diğer istemler nasıl ayrılır?

Aşkın haczin kaldırılması veya daraltılması, haciz sırasının değiştirilmesi, daha uygun malın haczi, haczedilmezlik, kıymet takdirinin yenilenmesi, muhafaza tedbirinin kaldırılması, şikâyet ve yargılama gideri, bu takip uyuşmazlığı bakımından hukuka aykırı icra işleminin kaldırılması veya düzeltilmesi ve takibin kanuni sınırda sürdürülmesi, özel düzenleme izin veriyorsa satışın veya takibin geçici olarak durdurulması ve teminatın somutlaştırılması somut takip işlemiyle ilişkilendirilmelidir. İşlemin kaldırılması, düzeltilmesi, takibin durması veya sürmesi sonucu infaza elverişli açıklıkta gösterilmelidir.

Sonuç

Bu takip uyuşmazlığı bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Hacizde Tertip ve Ölçülülük İlkesi bakımından hak kaybını önlemek için hangi tarihler, usul işlemleri ve talep sonuçları dosyanın başında netleştirilmelidir” sorusu, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu, 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. İcra müdürü haczi talep edilen mallar arasında alacak, faiz ve giderleri karşılayacak miktarla sınırlı tutmalı; satış kabiliyeti, borçlu ve alacaklının menfaatleri ile daha az külfetli tahsil olanağını gözeterek ölçülü bir sıra kurmalıdır.

Dosyanın ilk önceliği dosya borcunu güncel hesaplayıp her malın net tahsil değeri, satış süresi, takyidatı ve borçlu üzerindeki etkisini karşılaştırmalı haciz tablosunda göstermek, delil omurgası ise takip talebi ve kapak hesabı, haciz talebi ve tutanağı, banka ve maaş kayıtları, araç ve tapu kayıtları, rehin ve takyidat listesi, kıymet takdirleri, satış kabiliyeti verileri, muhafaza masrafları, haczedilmezlik belgeleri, borçlu önerisi ve alacaklı beyanları ile Hacizde Tertip ve Ölçülülük İlkesi bakımından takip talebi, ödeme veya icra emri, dayanak belge ve güncel dosya hesabı arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Haciz işleminin öğrenilmesinden itibaren şikâyet süresi somut işlem türüne göre derhal hesaplanmalı; haczedilmezlik şikâyeti, kıymet takdiri, satış talebi ve ihalenin feshi süreleri ayrı izlenmelidir. Aşkın haczin kaldırılması veya daraltılması, haciz sırasının değiştirilmesi, daha uygun malın haczi, haczedilmezlik, kıymet takdirinin yenilenmesi, muhafaza tedbirinin kaldırılması, şikâyet ve yargılama gideri talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; haciz talebini icra müdürünün hiçbir ölçülülük denetimi yapmadan aynen uygulaması gereken bir emir saymak veya yalnız brüt değere bakıp rehin ve satış giderlerini göz ardı etmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

İcra ve İflas Hukuku6 mevzuat, içtihat ve doktrin bağlantısıYayın ilkelerimiz
Hacizde Tertip ve Ölçülülük İlkesi konulu makale görseli
Makale görseli
AYNI ALANDA
İcra ve İflas HukukuKonutta Haciz İçin İcra Hakiminin Onayı ve Sınırları

Konutta Haciz İçin İcra Hakiminin Onayı ve Sınırları; Borçlunun veya üçüncü kişinin fiilen konut olarak kullandığı yerde haciz yapılabilmesi için icra müdürünün haciz kararını icra mahkemesinin onayına sunması gerekir; mahkeme dosya üzerinden yerin konut niteliğini ve haczin ölçülülüğünü denetler. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
İcra ve İflas Hukukuİcra Takibinde Borçlunun Ödeme Taahhüdünün Geçerlilik Şartları

İcra Takibinde Borçlunun Ödeme Taahhüdünün Geçerlilik Şartları; İcra dosyasında borçlunun ödeme taahhüdü; toplam borcun, taksitlerin, tarihler ile ferilerin belirli olması, borçlunun serbest iradesi ve yetkili icra organı önünde usulüne uygun tutanakla kurulması hâlinde ihlale bağlı icra cezası ve takip sonuçları doğurabilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →
İcra ve İflas Hukukuİflas Tasfiyesinde Masa Mallarının Pazarlıkla Satışı

İflas Tasfiyesinde Masa Mallarının Pazarlıkla Satışı; İflas masasındaki mal kural olarak açık artırmayla paraya çevrilir; pazarlıkla satış ancak kanunun izin verdiği özel durumlarda, alacaklı menfaatini koruyan karar, değerleme ve şeffaf kayıtla yapılabilir. Delil, başvuru sırası, süre ve karşı görüşlerle birlikte incelenmektedir.

İncele →