Sigortacının Halefiyet Hakkından Feragat ve Rücu

Kapsam

Sigortacının Halefiyet Hakkından Feragat ve Rücu yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Sigortacı tazminat ödemesiyle kanuni sınırlar içinde sigortalının sorumlu üçüncü kişiye karşı haklarına halef olur; poliçe veya sonradan yapılan rücu feragati ise kapsamı, muhatabı ve emredici kurallar çerçevesinde bu hakkı sınırlayabilir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, sigortacının halefiyet hakkından feragat ve rücu konusunda 3 Ekim 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği

İncelemenin ilk ölçütü “sigortacı tazminat ödemesiyle kanuni sınırlar içinde sigortalının sorumlu üçüncü kişiye karşı haklarına halef olur; poliçe veya sonradan yapılan rücu feragati ise kapsamı, muhatabı ve emredici kurallar çerçevesinde bu hakkı sınırlayabilir” kuralıdır. Rücu edilmeyeceğine ilişkin her ifade tüm sorumluları ve kusur türlerini kapsamaz; ödeme, gerçek zarar, kusur, sözleşmedeki feragat, grup şirketi veya çalışan statüsü, kasıt-ağır kusur, müteselsil borç, sigortalının delilleri koruma borcu ve üçüncü kişinin defileri ayrı incelenmelidir. Ayrıca “poliçe ve zeyilnameler, rücu feragati kaydı, sigortalı-sorumlu ilişkisi, hasar dosyası, tazminat ödeme dekontu, ibraname, kusur ve olay raporları, sözleşmeler, üçüncü kişi ihtarları, delil devir tutanakları, alt sigortacı ve koasürans kayıtları, zamanaşımı kesen işlemler hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Sigortacının Halefiyet Hakkından Feragat ve Rücu bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu: m.1472 ve 1481

Sigortacının halefiyet hakkından feragat ve rücu kapsamında m.1472 ve 1481 hükümleri zarar ve sorumluluk sigortasında halefiyet bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.115, 129, 147 ve 162-168

Sigortacının halefiyet hakkından feragat ve rücu kapsamında m.115, 129, 147 ve 162-168 hükümleri sorumsuzluk, üçüncü kişi, zamanaşımı ve müteselsil borç bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Sigortacılık Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu: m.11, 22 ve 30

Sigortacının halefiyet hakkından feragat ve rücu kapsamında m.11, 22 ve 30 hükümleri poliçe, eksperlik ve sigorta tahkimi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ticaret Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Kural, İstisna ve Değerlendirme

Sigortacı tazminat ödemesiyle kanuni sınırlar içinde sigortalının sorumlu üçüncü kişiye karşı haklarına halef olur; poliçe veya sonradan yapılan rücu feragati ise kapsamı, muhatabı ve emredici kurallar çerçevesinde bu hakkı sınırlayabilir.

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sigortacının halefiyet feragat rücu resmî kayıtları yönünden sigortacı tazminat ödemesiyle kanuni sınırlar içinde sigortalının sorumlu üçüncü kişiye karşı haklarına halef olur; poliçe veya sonradan yapılan rücu feragati ise kapsamı, muhatabı ve emredici kurallar çerçevesinde bu hakkı sınırlayabilir. Bu ölçüt özellikle poliçe ve zeyilnameler, rücu feragati kaydı, sigortalı-sorumlu ilişkisi, hasar dosyası, tazminat ödeme dekontu, ibraname, kusur ve olay raporları, sözleşmeler, üçüncü kişi ihtarları, delil devir tutanakları, alt sigortacı ve koasürans kayıtları, zamanaşımı kesen işlemler üzerinden sınanır. Ödeme kalemlerini sigortalının üçüncü kişiye karşı mevcut haklarıyla eşleştirip feragat hükmünün kişi, olay, kusur ve tutar kapsamını dar ve açık biçimde yorumlamak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, sigortacının her ödemesini otomatik rücu alacağı saymak veya belirli kişiye yönelik feragati bütün sorumlulara ve kasıtlı fiillere genişletmek ihtimalini güçlendirebilir.

Rücu edilmeyeceğine ilişkin her ifade tüm sorumluları ve kusur türlerini kapsamaz; ödeme, gerçek zarar, kusur, sözleşmedeki feragat, grup şirketi veya çalışan statüsü, kasıt-ağır kusur, müteselsil borç, sigortalının delilleri koruma borcu ve üçüncü kişinin defileri ayrı incelenmelidir.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay sigortacının halefiyet feragat rücu emsal taraması yönünden rücu edilmeyeceğine ilişkin her ifade tüm sorumluları ve kusur türlerini kapsamaz; ödeme, gerçek zarar, kusur, sözleşmedeki feragat, grup şirketi veya çalışan statüsü, kasıt-ağır kusur, müteselsil borç, sigortalının delilleri koruma borcu ve üçüncü kişinin defileri ayrı incelenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Poliçe ve zeyilnameler, rücu feragati kaydı, sigortalı-sorumlu ilişkisi, hasar dosyası, tazminat ödeme dekontu, ibraname, kusur ve olay raporları, sözleşmeler, üçüncü kişi ihtarları, delil devir tutanakları, alt sigortacı ve koasürans kayıtları, zamanaşımı kesen işlemler hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

“Resmî Gazete sigortacının halefiyet feragat rücu yürürlük denetimi yönünden poliçe ve zeyilnameler, rücu feragati kaydı, sigortalı-sorumlu ilişkisi, hasar dosyası, tazminat ödeme dekontu, ibraname, kusur ve olay raporları, sözleşmeler, üçüncü kişi ihtarları, delil devir tutanakları, alt sigortacı ve koasürans kayıtları, zamanaşımı kesen işlemler hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Dosyanın Delil Omurgası

Poliçe ve zeyilnameler, rücu feragati kaydı, sigortalı-sorumlu ilişkisi, hasar dosyası, tazminat ödeme dekontu, ibraname, kusur ve olay raporları, sözleşmeler, üçüncü kişi ihtarları, delil devir tutanakları, alt sigortacı ve koasürans kayıtları, zamanaşımı kesen işlemler.

“Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sigortacının halefiyet feragat rücu resmî kayıtları yönünden poliçe ve zeyilnameler, rücu feragati kaydı, sigortalı-sorumlu ilişkisi, hasar dosyası, tazminat ödeme dekontu, ibraname, kusur ve olay raporları, sözleşmeler, üçüncü kişi ihtarları, delil devir tutanakları, alt sigortacı ve koasürans kayıtları, zamanaşımı kesen işlemler” kaydı, “Sigortacı tazminat ödemesiyle kanuni sınırlar içinde sigortalının sorumlu üçüncü kişiye karşı haklarına halef olur; poliçe veya sonradan yapılan rücu feragati ise kapsamı, muhatabı ve emredici kurallar çerçevesinde bu hakkı sınırlayabilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

Bu delil öncelikle “rücu edilmeyeceğine ilişkin her ifade tüm sorumluları ve kusur türlerini kapsamaz; ödeme, gerçek zarar, kusur, sözleşmedeki feragat, grup şirketi veya çalışan statüsü, kasıt-ağır kusur, müteselsil borç, sigortalının delilleri koruma borcu ve üçüncü kişinin defileri ayrı incelenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay sigortacının halefiyet feragat rücu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

“Resmî Gazete sigortacının halefiyet feragat rücu yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sigortacının halefiyet feragat rücu resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Sigortacı tazminat ödemesiyle kanuni sınırlar içinde sigortalının sorumlu üçüncü kişiye karşı haklarına halef olur; poliçe veya sonradan yapılan rücu feragati ise kapsamı, muhatabı ve emredici kurallar çerçevesinde bu hakkı sınırlayabilir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Doğru Merci ve İzlenecek Yol

Ödeme kalemlerini sigortalının üçüncü kişiye karşı mevcut haklarıyla eşleştirip feragat hükmünün kişi, olay, kusur ve tutar kapsamını dar ve açık biçimde yorumlamak.

“Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sigortacının halefiyet feragat rücu resmî kayıtları yönünden ödeme kalemlerini sigortalının üçüncü kişiye karşı mevcut haklarıyla eşleştirip feragat hükmünün kişi, olay, kusur ve tutar kapsamını dar ve açık biçimde yorumlamak” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Poliçe ve zeyilnameler, rücu feragati kaydı, sigortalı-sorumlu ilişkisi, hasar dosyası, tazminat ödeme dekontu, ibraname, kusur ve olay raporları, sözleşmeler, üçüncü kişi ihtarları, delil devir tutanakları, alt sigortacı ve koasürans kayıtları, zamanaşımı kesen işlemler dosyaya alınmalı ve halefiyet alacağının tahsili, feragatin kapsamının tespiti, müteselsil sorumlular arasında paylaştırma, sigortalının engelleyici işlemi nedeniyle zarar, mahsup, faiz, teminat ve karşı tarafın defilerinin değerlendirilmesi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay sigortacının halefiyet feragat rücu emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

“Resmî Gazete sigortacının halefiyet feragat rücu yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sigortacının halefiyet feragat rücu resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve halefiyet alacağının tahsili, feragatin kapsamının tespiti, müteselsil sorumlular arasında paylaştırma, sigortalının engelleyici işlemi nedeniyle zarar, mahsup, faiz, teminat ve karşı tarafın defilerinin değerlendirilmesi talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi

Rücu alacağına uygulanacak temel ilişki zamanaşımı ödeme ve öğrenme tarihleriyle birlikte hesaplanmalı; ihbar, delil koruma, arabuluculuk ve dava işlemleri süre dolmadan tamamlanmalıdır.

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sigortacının halefiyet feragat rücu resmî kayıtları yönünden rücu alacağına uygulanacak temel ilişki zamanaşımı ödeme ve öğrenme tarihleriyle birlikte hesaplanmalı; ihbar, delil koruma, arabuluculuk ve dava işlemleri süre dolmadan tamamlanmalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

“Yargıtay sigortacının halefiyet feragat rücu emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Hükümde Yer Alması Gereken Talepler

Halefiyet alacağının tahsili, feragatin kapsamının tespiti, müteselsil sorumlular arasında paylaştırma, sigortalının engelleyici işlemi nedeniyle zarar, mahsup, faiz, teminat ve karşı tarafın defilerinin değerlendirilmesi.

“Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sigortacının halefiyet feragat rücu resmî kayıtları yönünden halefiyet alacağının tahsili, feragatin kapsamının tespiti, müteselsil sorumlular arasında paylaştırma, sigortalının engelleyici işlemi nedeniyle zarar, mahsup, faiz, teminat ve karşı tarafın defilerinin değerlendirilmesi” talebi, “Sigortacı tazminat ödemesiyle kanuni sınırlar içinde sigortalının sorumlu üçüncü kişiye karşı haklarına halef olur; poliçe veya sonradan yapılan rücu feragati ise kapsamı, muhatabı ve emredici kurallar çerçevesinde bu hakkı sınırlayabilir” koşuluyla ve poliçe ve zeyilnameler, rücu feragati kaydı, sigortalı-sorumlu ilişkisi, hasar dosyası, tazminat ödeme dekontu, ibraname, kusur ve olay raporları, sözleşmeler, üçüncü kişi ihtarları, delil devir tutanakları, alt sigortacı ve koasürans kayıtları, zamanaşımı kesen işlemler deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay sigortacının halefiyet feragat rücu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “rücu edilmeyeceğine ilişkin her ifade tüm sorumluları ve kusur türlerini kapsamaz; ödeme, gerçek zarar, kusur, sözleşmedeki feragat, grup şirketi veya çalışan statüsü, kasıt-ağır kusur, müteselsil borç, sigortalının delilleri koruma borcu ve üçüncü kişinin defileri ayrı incelenmelidir” olacaktır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

“Resmî Gazete sigortacının halefiyet feragat rücu yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu — sigortacının halefiyet feragat rücu resmî kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sigortacının halefiyet feragat rücu resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından sigortacı tazminat ödemesiyle kanuni sınırlar içinde sigortalının sorumlu üçüncü kişiye karşı haklarına halef olur; poliçe veya sonradan yapılan rücu feragati ise kapsamı, muhatabı ve emredici kurallar çerçevesinde bu hakkı sınırlayabilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Sigortacının Halefiyet Feragat Rücu Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sigortacının halefiyet feragat rücu emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; rücu edilmeyeceğine ilişkin her ifade tüm sorumluları ve kusur türlerini kapsamaz; ödeme, gerçek zarar, kusur, sözleşmedeki feragat, grup şirketi veya çalışan statüsü, kasıt-ağır kusur, müteselsil borç, sigortalının delilleri koruma borcu ve üçüncü kişinin defileri ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Sigortacının Halefiyet Feragat Rücu Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “sigortacının halefiyet feragat rücu yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar

Sigortacının her ödemesini otomatik rücu alacağı saymak veya belirli kişiye yönelik feragati bütün sorumlulara ve kasıtlı fiillere genişletmek.

“Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu sigortacının halefiyet feragat rücu resmî kayıtları yönünden sigortacının her ödemesini otomatik rücu alacağı saymak veya belirli kişiye yönelik feragati bütün sorumlulara ve kasıtlı fiillere genişletmek” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Ödeme kalemlerini sigortalının üçüncü kişiye karşı mevcut haklarıyla eşleştirip feragat hükmünün kişi, olay, kusur ve tutar kapsamını dar ve açık biçimde yorumlamak aşamasında poliçe ve zeyilnameler, rücu feragati kaydı, sigortalı-sorumlu ilişkisi, hasar dosyası, tazminat ödeme dekontu, ibraname, kusur ve olay raporları, sözleşmeler, üçüncü kişi ihtarları, delil devir tutanakları, alt sigortacı ve koasürans kayıtları, zamanaşımı kesen işlemler kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay sigortacının halefiyet feragat rücu emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Rücu edilmeyeceğine ilişkin her ifade tüm sorumluları ve kusur türlerini kapsamaz; ödeme, gerçek zarar, kusur, sözleşmedeki feragat, grup şirketi veya çalışan statüsü, kasıt-ağır kusur, müteselsil borç, sigortalının delilleri koruma borcu ve üçüncü kişinin defileri ayrı incelenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

“Resmî Gazete sigortacının halefiyet feragat rücu yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• poliçe ve zeyilnameler, rücu feragati kaydı, sigortalı-sorumlu ilişkisi, hasar dosyası, tazminat ödeme dekontu, ibraname, kusur ve olay raporları, sözleşmeler, üçüncü kişi ihtarları, delil devir tutanakları, alt sigortacı ve koasürans kayıtları, zamanaşımı kesen işlemler
• Sigortacının Halefiyet Hakkından Feragat ve Rücu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• ödeme kalemlerini sigortalının üçüncü kişiye karşı mevcut haklarıyla eşleştirip feragat hükmünün kişi, olay, kusur ve tutar kapsamını dar ve açık biçimde yorumlamak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Rücu alacağına uygulanacak temel ilişki zamanaşımı ödeme ve öğrenme tarihleriyle birlikte hesaplanmalı; ihbar, delil koruma, arabuluculuk ve dava işlemleri süre dolmadan tamamlanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Sigortacının Halefiyet Hakkından Feragat ve Rücu Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Ödeme kalemlerini sigortalının üçüncü kişiye karşı mevcut haklarıyla eşleştirip feragat hükmünün kişi, olay, kusur ve tutar kapsamını dar ve açık biçimde yorumlamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Sigortacının halefiyet hakkından feragat ve rücu bakımından süre kaybını önlemek için hangi tarihler resmî kayıtla belgelenmelidir?

Rücu alacağına uygulanacak temel ilişki zamanaşımı ödeme ve öğrenme tarihleriyle birlikte hesaplanmalı; ihbar, delil koruma, arabuluculuk ve dava işlemleri süre dolmadan tamamlanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Halefiyet alacağının tahsili, feragatin kapsamının tespiti, müteselsil sorumlular arasında paylaştırma, sigortalının engelleyici işlemi nedeniyle zarar, mahsup, faiz, teminat ve karşı tarafın defilerinin değerlendirilmesi talep sonucunda nasıl somutlaştırılır?

Halefiyet alacağının tahsili, feragatin kapsamının tespiti, müteselsil sorumlular arasında paylaştırma, sigortalının engelleyici işlemi nedeniyle zarar, mahsup, faiz, teminat ve karşı tarafın defilerinin değerlendirilmesi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Sigortacının Halefiyet Hakkından Feragat ve Rücu dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Sigortacı tazminat ödemesiyle kanuni sınırlar içinde sigortalının sorumlu üçüncü kişiye karşı haklarına halef olur; poliçe veya sonradan yapılan rücu feragati ise kapsamı, muhatabı ve emredici kurallar çerçevesinde bu hakkı sınırlayabilir.

Dosyanın ilk önceliği ödeme kalemlerini sigortalının üçüncü kişiye karşı mevcut haklarıyla eşleştirip feragat hükmünün kişi, olay, kusur ve tutar kapsamını dar ve açık biçimde yorumlamak, delil omurgası ise poliçe ve zeyilnameler, rücu feragati kaydı, sigortalı-sorumlu ilişkisi, hasar dosyası, tazminat ödeme dekontu, ibraname, kusur ve olay raporları, sözleşmeler, üçüncü kişi ihtarları, delil devir tutanakları, alt sigortacı ve koasürans kayıtları, zamanaşımı kesen işlemler ile Sigortacının Halefiyet Hakkından Feragat ve Rücu uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Rücu alacağına uygulanacak temel ilişki zamanaşımı ödeme ve öğrenme tarihleriyle birlikte hesaplanmalı; ihbar, delil koruma, arabuluculuk ve dava işlemleri süre dolmadan tamamlanmalıdır. Halefiyet alacağının tahsili, feragatin kapsamının tespiti, müteselsil sorumlular arasında paylaştırma, sigortalının engelleyici işlemi nedeniyle zarar, mahsup, faiz, teminat ve karşı tarafın defilerinin değerlendirilmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; sigortacının her ödemesini otomatik rücu alacağı saymak veya belirli kişiye yönelik feragati bütün sorumlulara ve kasıtlı fiillere genişletmek riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu — sigortacının halefiyet feragat rücu resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından sigortacı tazminat ödemesiyle kanuni sınırlar içinde sigortalının sorumlu üçüncü kişiye karşı haklarına halef olur; poliçe veya sonradan yapılan rücu feragati ise kapsamı, muhatabı ve emredici kurallar çerçevesinde bu hakkı sınırlayabilir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — sigortacının halefiyet feragat rücu emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; rücu edilmeyeceğine ilişkin her ifade tüm sorumluları ve kusur türlerini kapsamaz; ödeme, gerçek zarar, kusur, sözleşmedeki feragat, grup şirketi veya çalışan statüsü, kasıt-ağır kusur, müteselsil borç, sigortalının delilleri koruma borcu ve üçüncü kişinin defileri ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — sigortacının halefiyet feragat rücu yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu — m.1472 ve 1481
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.115, 129, 147 ve 162-168
• 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu — m.11, 22 ve 30
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru