Kapsam
Gaiplik Kararından Sonra Evliliğin Feshi yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Hakkında gaiplik kararı verilen kişinin eşi, evliliğin kendiliğinden sona erdiğini varsayamaz; evliliğin feshini gaiplik başvurusuyla birlikte veya ayrı bir dava ile istemeli ve yeni evlilikten önce kesinleşen sonucu nüfus kaydına işletmelidir. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.
Bu çalışma, gaiplik kararından sonra evliliğin feshi konusunda 27 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.
Uyuşmazlığın Hukukî Niteliği
İncelemenin ilk ölçütü “hakkında gaiplik kararı verilen kişinin eşi, evliliğin kendiliğinden sona erdiğini varsayamaz; evliliğin feshini gaiplik başvurusuyla birlikte veya ayrı bir dava ile istemeli ve yeni evlilikten önce kesinleşen sonucu nüfus kaydına işletmelidir” kuralıdır. Gaiplik kararı ölüm kaydıyla aynı sonucu her alanda doğurmaz ve uzun süre haber alınamama tek başına evliliği sona erdirmez; ölüm tehlikesi veya son haber süresi, ilan, yetki, birlikte talep, kararın kesinleşmesi, mal rejimi ve miras etkisi ayrı incelenmelidir. Ayrıca “evlenme ve nüfus kayıtları, kaybolma olayına ilişkin kolluk ve resmi kurum belgeleri, son haber kayıtları, ilanlar, gaiplik dosyası ve kararı, tebligat ve kesinleşme şerhi, malvarlığı kayıtları, mirasçılık belgesi ve nüfus tescil belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.
Gaiplik Kararından Sonra Evliliğin Feshi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.
Resmî Mevzuat Haritası
4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu: m.32-35, 131 ve 225
Gaiplik kararından sonra evliliğin feshi kapsamında m.32-35, 131 ve 225 hükümleri gaiplik, evliliğin feshi ve mal rejimi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.382-388 ve 389-399
Gaiplik kararından sonra evliliğin feshi kapsamında m.382-388 ve 389-399 hükümleri çekişmesiz yargı ve tedbir bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun: m.13-15 ve 40-41
Gaiplik kararından sonra evliliğin feshi kapsamında m.13-15 ve 40-41 hükümleri yabancılık unsuru ve yetki bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Medeni Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.
Kural, İstisna ve Değerlendirme
Hakkında gaiplik kararı verilen kişinin eşi, evliliğin kendiliğinden sona erdiğini varsayamaz; evliliğin feshini gaiplik başvurusuyla birlikte veya ayrı bir dava ile istemeli ve yeni evlilikten önce kesinleşen sonucu nüfus kaydına işletmelidir.
Yargıtay gaiplik kararından evliliğin feshi resmî kayıtları yönünden hakkında gaiplik kararı verilen kişinin eşi, evliliğin kendiliğinden sona erdiğini varsayamaz; evliliğin feshini gaiplik başvurusuyla birlikte veya ayrı bir dava ile istemeli ve yeni evlilikten önce kesinleşen sonucu nüfus kaydına işletmelidir. Bu ölçüt özellikle evlenme ve nüfus kayıtları, kaybolma olayına ilişkin kolluk ve resmi kurum belgeleri, son haber kayıtları, ilanlar, gaiplik dosyası ve kararı, tebligat ve kesinleşme şerhi, malvarlığı kayıtları, mirasçılık belgesi ve nüfus tescil belgeleri üzerinden sınanır. Kaybolma nedenini, son haber tarihini, gaiplik için bekleme süresini, ilanları ve evliliğin feshi talebinin dosyada bulunup bulunmadığını kronolojik olarak doğrulamak tamamlanmadan sonuca gidilmesi, gaiplik kararının evliliği kendiliğinden sona erdirdiğini sanarak ayrıca fesih istememek veya kesinleşme ve nüfus tescili tamamlanmadan yeni evlilik yapmak ihtimalini güçlendirebilir.
Gaiplik kararı ölüm kaydıyla aynı sonucu her alanda doğurmaz ve uzun süre haber alınamama tek başına evliliği sona erdirmez; ölüm tehlikesi veya son haber süresi, ilan, yetki, birlikte talep, kararın kesinleşmesi, mal rejimi ve miras etkisi ayrı incelenmelidir.
Bu kuralın olayda karşılık bulması için somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Yargıtay gaiplik kararından evliliğin feshi emsal taraması yönünden gaiplik kararı ölüm kaydıyla aynı sonucu her alanda doğurmaz ve uzun süre haber alınamama tek başına evliliği sona erdirmez; ölüm tehlikesi veya son haber süresi, ilan, yetki, birlikte talep, kararın kesinleşmesi, mal rejimi ve miras etkisi ayrı incelenmelidir” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.
Evlenme ve nüfus kayıtları, kaybolma olayına ilişkin kolluk ve resmi kurum belgeleri, son haber kayıtları, ilanlar, gaiplik dosyası ve kararı, tebligat ve kesinleşme şerhi, malvarlığı kayıtları, mirasçılık belgesi ve nüfus tescil belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.
“Resmî Gazete gaiplik kararından evliliğin feshi yürürlük denetimi yönünden evlenme ve nüfus kayıtları, kaybolma olayına ilişkin kolluk ve resmi kurum belgeleri, son haber kayıtları, ilanlar, gaiplik dosyası ve kararı, tebligat ve kesinleşme şerhi, malvarlığı kayıtları, mirasçılık belgesi ve nüfus tescil belgeleri hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak savunması da ayrıca incelenmelidir.
Dosyanın Delil Omurgası
Evlenme ve nüfus kayıtları, kaybolma olayına ilişkin kolluk ve resmi kurum belgeleri, son haber kayıtları, ilanlar, gaiplik dosyası ve kararı, tebligat ve kesinleşme şerhi, malvarlığı kayıtları, mirasçılık belgesi ve nüfus tescil belgeleri.
“Yargıtay gaiplik kararından evliliğin feshi resmî kayıtları yönünden evlenme ve nüfus kayıtları, kaybolma olayına ilişkin kolluk ve resmi kurum belgeleri, son haber kayıtları, ilanlar, gaiplik dosyası ve kararı, tebligat ve kesinleşme şerhi, malvarlığı kayıtları, mirasçılık belgesi ve nüfus tescil belgeleri” kaydı, “Hakkında gaiplik kararı verilen kişinin eşi, evliliğin kendiliğinden sona erdiğini varsayamaz; evliliğin feshini gaiplik başvurusuyla birlikte veya ayrı bir dava ile istemeli ve yeni evlilikten önce kesinleşen sonucu nüfus kaydına işletmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.
Bu delil öncelikle “gaiplik kararı ölüm kaydıyla aynı sonucu her alanda doğurmaz ve uzun süre haber alınamama tek başına evliliği sona erdirmez; ölüm tehlikesi veya son haber süresi, ilan, yetki, birlikte talep, kararın kesinleşmesi, mal rejimi ve miras etkisi ayrı incelenmelidir” iddiasını sınamak için kullanılır. “Yargıtay gaiplik kararından evliliğin feshi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.
Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.
“Resmî Gazete gaiplik kararından evliliğin feshi yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.
Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.
“Yargıtay gaiplik kararından evliliğin feshi resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” kaydı, “Hakkında gaiplik kararı verilen kişinin eşi, evliliğin kendiliğinden sona erdiğini varsayamaz; evliliğin feshini gaiplik başvurusuyla birlikte veya ayrı bir dava ile istemeli ve yeni evlilikten önce kesinleşen sonucu nüfus kaydına işletmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.
Doğru Merci ve İzlenecek Yol
Kaybolma nedenini, son haber tarihini, gaiplik için bekleme süresini, ilanları ve evliliğin feshi talebinin dosyada bulunup bulunmadığını kronolojik olarak doğrulamak.
“Yargıtay gaiplik kararından evliliğin feshi resmî kayıtları yönünden kaybolma nedenini, son haber tarihini, gaiplik için bekleme süresini, ilanları ve evliliğin feshi talebinin dosyada bulunup bulunmadığını kronolojik olarak doğrulamak” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Evlenme ve nüfus kayıtları, kaybolma olayına ilişkin kolluk ve resmi kurum belgeleri, son haber kayıtları, ilanlar, gaiplik dosyası ve kararı, tebligat ve kesinleşme şerhi, malvarlığı kayıtları, mirasçılık belgesi ve nüfus tescil belgeleri dosyaya alınmalı ve gaiplik ve evliliğin feshi, nüfus kaydının düzeltilmesi, mal rejiminin tasfiyesi, aile konutu ve malvarlığı tedbirleri, mirasçılık belgesi ve kayyım işlemleri talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.
Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.
Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Yargıtay gaiplik kararından evliliğin feshi emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.
Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.
“Resmî Gazete gaiplik kararından evliliğin feshi yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.
Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.
“Yargıtay gaiplik kararından evliliğin feshi resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar dosyaya alınmalı ve gaiplik ve evliliğin feshi, nüfus kaydının düzeltilmesi, mal rejiminin tasfiyesi, aile konutu ve malvarlığı tedbirleri, mirasçılık belgesi ve kayyım işlemleri talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.
Kritik Tarihler ve Süre Çizelgesi
Gaiplik için kanuni bekleme ve ilan süreleri tamamlanmalı; evliliğin feshi kararı kesinleşip nüfusa işlenmeden yeni evlilik işlemi yapılmamalıdır.
Yargıtay gaiplik kararından evliliğin feshi resmî kayıtları yönünden gaiplik için kanuni bekleme ve ilan süreleri tamamlanmalı; evliliğin feshi kararı kesinleşip nüfusa işlenmeden yeni evlilik işlemi yapılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.
Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
“Yargıtay gaiplik kararından evliliğin feshi emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır” takvim kuralında önce süreyi başlatan belge tespit edilmelidir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması yapılırken zamanaşımı, hak düşürücü süre ve usul süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Hükümde Yer Alması Gereken Talepler
Gaiplik ve evliliğin feshi, nüfus kaydının düzeltilmesi, mal rejiminin tasfiyesi, aile konutu ve malvarlığı tedbirleri, mirasçılık belgesi ve kayyım işlemleri.
“Yargıtay gaiplik kararından evliliğin feshi resmî kayıtları yönünden gaiplik ve evliliğin feshi, nüfus kaydının düzeltilmesi, mal rejiminin tasfiyesi, aile konutu ve malvarlığı tedbirleri, mirasçılık belgesi ve kayyım işlemleri” talebi, “Hakkında gaiplik kararı verilen kişinin eşi, evliliğin kendiliğinden sona erdiğini varsayamaz; evliliğin feshini gaiplik başvurusuyla birlikte veya ayrı bir dava ile istemeli ve yeni evlilikten önce kesinleşen sonucu nüfus kaydına işletmelidir” koşuluyla ve evlenme ve nüfus kayıtları, kaybolma olayına ilişkin kolluk ve resmi kurum belgeleri, son haber kayıtları, ilanlar, gaiplik dosyası ve kararı, tebligat ve kesinleşme şerhi, malvarlığı kayıtları, mirasçılık belgesi ve nüfus tescil belgeleri deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.
Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.
Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Yargıtay gaiplik kararından evliliğin feshi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi, temel ölçüt ise “gaiplik kararı ölüm kaydıyla aynı sonucu her alanda doğurmaz ve uzun süre haber alınamama tek başına evliliği sona erdirmez; ölüm tehlikesi veya son haber süresi, ilan, yetki, birlikte talep, kararın kesinleşmesi, mal rejimi ve miras etkisi ayrı incelenmelidir” olacaktır.
Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.
“Resmî Gazete gaiplik kararından evliliğin feshi yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.
Resmî Karar ve Kurum Uygulaması
Yargıtay — Gaiplik Kararından Evliliğin Feshi Resmî Kayıtları
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “gaiplik kararından evliliğin feshi resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından hakkında gaiplik kararı verilen kişinin eşi, evliliğin kendiliğinden sona erdiğini varsayamaz; evliliğin feshini gaiplik başvurusuyla birlikte veya ayrı bir dava ile istemeli ve yeni evlilikten önce kesinleşen sonucu nüfus kaydına işletmelidir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
Yargıtay — Gaiplik Kararından Evliliğin Feshi Emsal Taraması
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “gaiplik kararından evliliğin feshi emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; gaiplik kararı ölüm kaydıyla aynı sonucu her alanda doğurmaz ve uzun süre haber alınamama tek başına evliliği sona erdirmez; ölüm tehlikesi veya son haber süresi, ilan, yetki, birlikte talep, kararın kesinleşmesi, mal rejimi ve miras etkisi ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
Resmî Gazete — Gaiplik Kararından Evliliğin Feshi Yürürlük Denetimi
Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “gaiplik kararından evliliğin feshi yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Muhtemel Savunmalar ve Ayrılan Durumlar
Gaiplik kararının evliliği kendiliğinden sona erdirdiğini sanarak ayrıca fesih istememek veya kesinleşme ve nüfus tescili tamamlanmadan yeni evlilik yapmak.
“Yargıtay gaiplik kararından evliliğin feshi resmî kayıtları yönünden gaiplik kararının evliliği kendiliğinden sona erdirdiğini sanarak ayrıca fesih istememek veya kesinleşme ve nüfus tescili tamamlanmadan yeni evlilik yapmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Kaybolma nedenini, son haber tarihini, gaiplik için bekleme süresini, ilanları ve evliliğin feshi talebinin dosyada bulunup bulunmadığını kronolojik olarak doğrulamak aşamasında evlenme ve nüfus kayıtları, kaybolma olayına ilişkin kolluk ve resmi kurum belgeleri, son haber kayıtları, ilanlar, gaiplik dosyası ve kararı, tebligat ve kesinleşme şerhi, malvarlığı kayıtları, mirasçılık belgesi ve nüfus tescil belgeleri kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.
Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.
Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Yargıtay gaiplik kararından evliliğin feshi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi delili ve “Gaiplik kararı ölüm kaydıyla aynı sonucu her alanda doğurmaz ve uzun süre haber alınamama tek başına evliliği sona erdirmez; ölüm tehlikesi veya son haber süresi, ilan, yetki, birlikte talep, kararın kesinleşmesi, mal rejimi ve miras etkisi ayrı incelenmelidir” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.
Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.
“Resmî Gazete gaiplik kararından evliliğin feshi yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak” riski gerçekleşirse asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.
Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi
- evlenme ve nüfus kayıtları, kaybolma olayına ilişkin kolluk ve resmi kurum belgeleri, son haber kayıtları, ilanlar, gaiplik dosyası ve kararı, tebligat ve kesinleşme şerhi, malvarlığı kayıtları, mirasçılık belgesi ve nüfus tescil belgeleri
- Gaiplik Kararından Sonra Evliliğin Feshi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
- tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
- taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar
- kaybolma nedenini, son haber tarihini, gaiplik için bekleme süresini, ilanları ve evliliğin feshi talebinin dosyada bulunup bulunmadığını kronolojik olarak doğrulamak
- görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
- çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
- somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi
- Süre çizelgesinde Gaiplik için kanuni bekleme ve ilan süreleri tamamlanmalı; evliliğin feshi kararı kesinleşip nüfusa işlenmeden yeni evlilik işlemi yapılmamalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Sık Sorulan Uygulama Soruları
Gaiplik Kararından Sonra Evliliğin Feshi Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?
Kaybolma nedenini, son haber tarihini, gaiplik için bekleme süresini, ilanları ve evliliğin feshi talebinin dosyada bulunup bulunmadığını kronolojik olarak doğrulamak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.
Gaiplik kararından sonra evliliğin feshi bakımından süre kaybını önlemek için hangi tarihler resmî kayıtla belgelenmelidir?
Gaiplik için kanuni bekleme ve ilan süreleri tamamlanmalı; evliliğin feshi kararı kesinleşip nüfusa işlenmeden yeni evlilik işlemi yapılmamalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.
Gaiplik ve evliliğin feshi, nüfus kaydının düzeltilmesi, mal rejiminin tasfiyesi, aile konutu ve malvarlığı tedbirleri, mirasçılık belgesi ve kayyım işlemleri talep sonucunda nasıl somutlaştırılır?
Gaiplik ve evliliğin feshi, nüfus kaydının düzeltilmesi, mal rejiminin tasfiyesi, aile konutu ve malvarlığı tedbirleri, mirasçılık belgesi ve kayyım işlemleri, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.
Sonuç
Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Gaiplik Kararından Sonra Evliliğin Feshi dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Hakkında gaiplik kararı verilen kişinin eşi, evliliğin kendiliğinden sona erdiğini varsayamaz; evliliğin feshini gaiplik başvurusuyla birlikte veya ayrı bir dava ile istemeli ve yeni evlilikten önce kesinleşen sonucu nüfus kaydına işletmelidir.
Dosyanın ilk önceliği kaybolma nedenini, son haber tarihini, gaiplik için bekleme süresini, ilanları ve evliliğin feshi talebinin dosyada bulunup bulunmadığını kronolojik olarak doğrulamak, delil omurgası ise evlenme ve nüfus kayıtları, kaybolma olayına ilişkin kolluk ve resmi kurum belgeleri, son haber kayıtları, ilanlar, gaiplik dosyası ve kararı, tebligat ve kesinleşme şerhi, malvarlığı kayıtları, mirasçılık belgesi ve nüfus tescil belgeleri ile Gaiplik Kararından Sonra Evliliğin Feshi uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Gaiplik için kanuni bekleme ve ilan süreleri tamamlanmalı; evliliğin feshi kararı kesinleşip nüfusa işlenmeden yeni evlilik işlemi yapılmamalıdır. Gaiplik ve evliliğin feshi, nüfus kaydının düzeltilmesi, mal rejiminin tasfiyesi, aile konutu ve malvarlığı tedbirleri, mirasçılık belgesi ve kayyım işlemleri talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; gaiplik kararının evliliği kendiliğinden sona erdirdiğini sanarak ayrıca fesih istememek veya kesinleşme ve nüfus tescili tamamlanmadan yeni evlilik yapmak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.
Kaynakça ve Karar Doğrulaması
- Yargıtay — gaiplik kararından evliliğin feshi resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından hakkında gaiplik kararı verilen kişinin eşi, evliliğin kendiliğinden sona erdiğini varsayamaz; evliliğin feshini gaiplik başvurusuyla birlikte veya ayrı bir dava ile istemeli ve yeni evlilikten önce kesinleşen sonucu nüfus kaydına işletmelidir yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
- Yargıtay — gaiplik kararından evliliğin feshi emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; gaiplik kararı ölüm kaydıyla aynı sonucu her alanda doğurmaz ve uzun süre haber alınamama tek başına evliliği sona erdirmez; ölüm tehlikesi veya son haber süresi, ilan, yetki, birlikte talep, kararın kesinleşmesi, mal rejimi ve miras etkisi ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
- Resmî Gazete — gaiplik kararından evliliğin feshi yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
- 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu — m.32-35, 131 ve 225
- 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.382-388 ve 389-399
- 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun — m.13-15 ve 40-41
- Yargıtay Karar Arama
- Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.
