Kamu İhalesinde Aritmetik Hata ve Teklifin Değerlendirilmesi

Kapsam

Kamu İhalesinde Aritmetik Hata ve Teklifin Değerlendirilmesi yönünden kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem, zorunlu idari başvuru, görev ve yetki, dava süresi, hukuka uygunluk denetimi, yürütmenin durdurulması ve kararın uygulanması birlikte ele alınır. Kamu ihalesinde teklif cetveli ve birim fiyat çarpımlarındaki aritmetik hata, ihale türü ve uygulanacak mevzuat hükümlerine göre teklifin değerlendirme dışı bırakılması veya öngörülen düzeltme sonucunu doğurabilir; idare eşit muamele ve saydamlıkla işlem yapmalıdır. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, kamu ihalesinde aritmetik hata ve teklifin değerlendirilmesi konusunda 23 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

İdari İşlemin Hukukî Niteliği ve Denetim Sınırı

İncelemenin ilk ölçütü “kamu ihalesinde teklif cetveli ve birim fiyat çarpımlarındaki aritmetik hata, ihale türü ve uygulanacak mevzuat hükümlerine göre teklifin değerlendirme dışı bırakılması veya öngörülen düzeltme sonucunu doğurabilir; idare eşit muamele ve saydamlıkla işlem yapmalıdır” kuralıdır. Teklif toplamıyla yaklaşık maliyet veya elektronik sistem görünümü arasındaki her fark aritmetik hata değildir; birim fiyat, miktar, yuvarlama, KDV, iş kalemi, yazıyla-rakamla bedel, e-teklif doğrulaması, belge tamamlatma yasağı ve sonuca etkisi ayrı incelenmelidir. Ayrıca “ihale ilanı ve dokümanı, birim fiyat teklif mektubu ve cetveli, elektronik teklif kayıtları, yaklaşık maliyet, zeyilname, idarenin hesap tablosu, ihale komisyonu kararı, tebligat, şikayet ve itirazen şikayet belgeleri, kik kararı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Kamu İhalesinde Aritmetik Hata ve Teklifin Değerlendirilmesi bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu: m.5, 30, 37, 54-57

Kamu ihalesinde aritmetik hata ve teklifin değerlendirilmesi kapsamında m.5, 30, 37, 54-57 hükümleri temel ilkeler, teklif değerlendirmesi ve başvuru bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu: m.7, 11 ve 27

Kamu ihalesinde aritmetik hata ve teklifin değerlendirilmesi kapsamında m.7, 11 ve 27 hükümleri dava süresi ve yürütmenin durdurulması bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.199 ve 266

Kamu ihalesinde aritmetik hata ve teklifin değerlendirilmesi kapsamında m.199 ve 266 hükümleri elektronik belge ve uzman incelemesi bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Kamu İhale Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Yetki, Şekil, Sebep, Konu ve Maksat Denetimi

Kamu ihalesinde teklif cetveli ve birim fiyat çarpımlarındaki aritmetik hata, ihale türü ve uygulanacak mevzuat hükümlerine göre teklifin değerlendirme dışı bırakılması veya öngörülen düzeltme sonucunu doğurabilir; idare eşit muamele ve saydamlıkla işlem yapmalıdır.

“Kamu İhale Kurumu kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi resmî kayıtları yönünden kamu ihalesinde teklif cetveli ve birim fiyat çarpımlarındaki aritmetik hata, ihale türü ve uygulanacak mevzuat hükümlerine göre teklifin değerlendirme dışı bırakılması veya öngörülen düzeltme sonucunu doğurabilir; idare eşit muamele ve saydamlıkla işlem yapmalıdır” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok ihale ilanı ve dokümanı, birim fiyat teklif mektubu ve cetveli, elektronik teklif kayıtları, yaklaşık maliyet, zeyilname, idarenin hesap tablosu, ihale komisyonu kararı, tebligat, şikayet ve itirazen şikayet belgeleri, KİK kararı ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve maddi toplama hatasıyla teklifin esasını değiştiren yeni fiyatı aynı saymak veya eşit muamele ilkesini yalnız düşük bedelli teklif lehine yorumlamak savunması da ayrıca incelenmelidir.

Teklif toplamıyla yaklaşık maliyet veya elektronik sistem görünümü arasındaki her fark aritmetik hata değildir; birim fiyat, miktar, yuvarlama, KDV, iş kalemi, yazıyla-rakamla bedel, e-teklif doğrulaması, belge tamamlatma yasağı ve sonuca etkisi ayrı incelenmelidir.

Danıştay kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi emsal taraması yönünden teklif toplamıyla yaklaşık maliyet veya elektronik sistem görünümü arasındaki her fark aritmetik hata değildir; birim fiyat, miktar, yuvarlama, KDV, iş kalemi, yazıyla-rakamla bedel, e-teklif doğrulaması, belge tamamlatma yasağı ve sonuca etkisi ayrı incelenmelidir. Bu ölçüt özellikle bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu üzerinden sınanır. Kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

İhale ilanı ve dokümanı, birim fiyat teklif mektubu ve cetveli, elektronik teklif kayıtları, yaklaşık maliyet, zeyilname, idarenin hesap tablosu, ihale komisyonu kararı, tebligat, şikayet ve itirazen şikayet belgeleri, KİK kararı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi yürürlük denetimi yönünden ihale ilanı ve dokümanı, birim fiyat teklif mektubu ve cetveli, elektronik teklif kayıtları, yaklaşık maliyet, zeyilname, idarenin hesap tablosu, ihale komisyonu kararı, tebligat, şikayet ve itirazen şikayet belgeleri, KİK kararı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

İşlem Dosyası ve Teknik İspat

İhale ilanı ve dokümanı, birim fiyat teklif mektubu ve cetveli, elektronik teklif kayıtları, yaklaşık maliyet, zeyilname, idarenin hesap tablosu, ihale komisyonu kararı, tebligat, şikayet ve itirazen şikayet belgeleri, KİK kararı.

“Kamu İhale Kurumu kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi resmî kayıtları yönünden ihale ilanı ve dokümanı, birim fiyat teklif mektubu ve cetveli, elektronik teklif kayıtları, yaklaşık maliyet, zeyilname, idarenin hesap tablosu, ihale komisyonu kararı, tebligat, şikayet ve itirazen şikayet belgeleri, KİK kararı” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken ihale ilanı ve dokümanı, birim fiyat teklif mektubu ve cetveli, elektronik teklif kayıtları, yaklaşık maliyet, zeyilname, idarenin hesap tablosu, ihale komisyonu kararı, tebligat, şikayet ve itirazen şikayet belgeleri, KİK kararı ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu.

“Danıştay kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi emsal taraması yönünden bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu” kaydı, “Teklif toplamıyla yaklaşık maliyet veya elektronik sistem görünümü arasındaki her fark aritmetik hata değildir; birim fiyat, miktar, yuvarlama, KDV, iş kalemi, yazıyla-rakamla bedel, e-teklif doğrulaması, belge tamamlatma yasağı ve sonuca etkisi ayrı incelenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Zorunlu İdari Başvuru, İtiraz ve Cevap Belgeleri ile Elektronik Başvuru Alındıları.

Bu delil öncelikle “ihale ilanı ve dokümanı, birim fiyat teklif mektubu ve cetveli, elektronik teklif kayıtları, yaklaşık maliyet, zeyilname, idarenin hesap tablosu, ihale komisyonu kararı, tebligat, şikayet ve itirazen şikayet belgeleri, kik kararı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi yürürlük denetimi yönünden zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

İdari Başvurudan Yargısal Denetime

Her iş kaleminde miktar, birim fiyat, çarpım, yuvarlama ve toplamı yeniden hesaplayıp idarenin hata nitelendirmesiyle karşılaştırmalı cetvel oluşturmak.

“Kamu İhale Kurumu kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi resmî kayıtları yönünden her iş kaleminde miktar, birim fiyat, çarpım, yuvarlama ve toplamı yeniden hesaplayıp idarenin hata nitelendirmesiyle karşılaştırmalı cetvel oluşturmak” işlemi yürütülürken tebliğ, husumet, kesin işlem ve varsa ön karar başvurusu birlikte denetlenir. Eksik ihale ilanı ve dokümanı, birim fiyat teklif mektubu ve cetveli, elektronik teklif kayıtları, yaklaşık maliyet, zeyilname, idarenin hesap tablosu, ihale komisyonu kararı, tebligat, şikayet ve itirazen şikayet belgeleri, KİK kararı, değerlendirme dışı bırakma işleminin kaldırılması veya hukuka uygun uygulanması, teklifin yeniden değerlendirilmesi, düzeltici işlem, ihale kararının iptali, geçici teminatın iadesi ve koşulları varsa tazminat isteminin dinlenebilirliğini etkileyebilir.

Kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması.

“Danıştay kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi emsal taraması yönünden kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması” işlemi, idari denetimin ayrı bir aşamasıdır. Bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu dosyaya alınmalı; kesin işlem, zorunlu idari başvuru, görevli yargı yeri ve dava süresi belirlenmelidir.

İşlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi.

Bu aşamada zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları ile işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları arasındaki bağ incelenir. “Resmî Gazete kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi yürürlük denetimi yönünden işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi” adımından sonra yürütmenin durdurulması ve esas kararın uygulanma takvimi ayrıca tutulmalıdır.

Tebliğ, İdari Başvuru ve Dava Süresi

İdareye şikayet ve Kuruma itirazen şikayet süreleri işlem veya farkına varma tarihine göre korunmalı; sonrasında iptal davası ve yürütmenin durdurulması süresi ayrıca hesaplanmalıdır.

“Kamu İhale Kurumu kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi resmî kayıtları yönünden idareye şikayet ve Kuruma itirazen şikayet süreleri işlem veya farkına varma tarihine göre korunmalı; sonrasında iptal davası ve yürütmenin durdurulması süresi ayrıca hesaplanmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Danıştay kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

İptal, Tam Yargı ve Yürütmenin Durdurulması

Değerlendirme dışı bırakma işleminin kaldırılması veya hukuka uygun uygulanması, teklifin yeniden değerlendirilmesi, düzeltici işlem, ihale kararının iptali, geçici teminatın iadesi ve koşulları varsa tazminat.

“Kamu İhale Kurumu kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi resmî kayıtları yönünden değerlendirme dışı bırakma işleminin kaldırılması veya hukuka uygun uygulanması, teklifin yeniden değerlendirilmesi, düzeltici işlem, ihale kararının iptali, geçici teminatın iadesi ve koşulları varsa tazminat” isteminin işlemin hangi kısmına ve hangi hukuka aykırılık nedenine dayandığı açıklanmalıdır. İhale ilanı ve dokümanı, birim fiyat teklif mektubu ve cetveli, elektronik teklif kayıtları, yaklaşık maliyet, zeyilname, idarenin hesap tablosu, ihale komisyonu kararı, tebligat, şikayet ve itirazen şikayet belgeleri, KİK kararı bulunmadığında talep varsayımla genişletilmemelidir.

Bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi.

“Danıştay kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi emsal taraması yönünden bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi” istemi, “Teklif toplamıyla yaklaşık maliyet veya elektronik sistem görünümü arasındaki her fark aritmetik hata değildir; birim fiyat, miktar, yuvarlama, KDV, iş kalemi, yazıyla-rakamla bedel, e-teklif doğrulaması, belge tamamlatma yasağı ve sonuca etkisi ayrı incelenmelidir” koşuluyla ve bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu ile ilişkilendirilmelidir. İptal, tam yargı ve yürütmenin durdurulması sonuçları ayrı kurulmalıdır.

Telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması.

“Resmî Gazete kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi yürürlük denetimi yönünden telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması” sonucu isteniyorsa kararın idarece nasıl uygulanacağı işlem, kişi ve dönem bakımından açık olmalıdır. Dayanak kayıt zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları, temel ölçüt ise “ihale ilanı ve dokümanı, birim fiyat teklif mektubu ve cetveli, elektronik teklif kayıtları, yaklaşık maliyet, zeyilname, idarenin hesap tablosu, ihale komisyonu kararı, tebligat, şikayet ve itirazen şikayet belgeleri, kik kararı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Kamu İhale Kurumu — Kamu İhalesinde Teklifin Değerlendirilmesi Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık bakımından kamu ihalesinde teklif cetveli ve birim fiyat çarpımlarındaki aritmetik hata, ihale türü ve uygulanacak mevzuat hükümlerine göre teklifin değerlendirme dışı bırakılması veya öngörülen düzeltme sonucunu doğurabilir; idare eşit muamele ve saydamlıkla işlem yapmalıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Danıştay — Kamu İhalesinde Teklifin Değerlendirilmesi Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; teklif toplamıyla yaklaşık maliyet veya elektronik sistem görünümü arasındaki her fark aritmetik hata değildir; birim fiyat, miktar, yuvarlama, kdv, iş kalemi, yazıyla-rakamla bedel, e-teklif doğrulaması, belge tamamlatma yasağı ve sonuca etkisi ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Kamu İhalesinde Teklifin Değerlendirilmesi Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: bu idari uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Kesin İşlem, Süre ve Husumet Riskleri

Maddi toplama hatasıyla teklifin esasını değiştiren yeni fiyatı aynı saymak veya eşit muamele ilkesini yalnız düşük bedelli teklif lehine yorumlamak.

“Kamu İhale Kurumu kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi resmî kayıtları yönünden maddi toplama hatasıyla teklifin esasını değiştiren yeni fiyatı aynı saymak veya eşit muamele ilkesini yalnız düşük bedelli teklif lehine yorumlamak” riski gerçekleşirse değerlendirme dışı bırakma işleminin kaldırılması veya hukuka uygun uygulanması, teklifin yeniden değerlendirilmesi, düzeltici işlem, ihale kararının iptali, geçici teminatın iadesi ve koşulları varsa tazminat talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Danıştay kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması aşamasında bu idari uyuşmazlık konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları delili ve “ihale ilanı ve dokümanı, birim fiyat teklif mektubu ve cetveli, elektronik teklif kayıtları, yaklaşık maliyet, zeyilname, idarenin hesap tablosu, ihale komisyonu kararı, tebligat, şikayet ve itirazen şikayet belgeleri, KİK kararı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• ihale ilanı ve dokümanı, birim fiyat teklif mektubu ve cetveli, elektronik teklif kayıtları, yaklaşık maliyet, zeyilname, idarenin hesap tablosu, ihale komisyonu kararı, tebligat, şikayet ve itirazen şikayet belgeleri, KİK kararı
• Kamu İhalesinde Aritmetik Hata ve Teklifin Değerlendirilmesi konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu
• zorunlu idari başvuru, itiraz ve cevap belgeleri ile elektronik başvuru alındıları

• her iş kaleminde miktar, birim fiyat, çarpım, yuvarlama ve toplamı yeniden hesaplayıp idarenin hata nitelendirmesiyle karşılaştırmalı cetvel oluşturmak
• kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması
• işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi

• Süre çizelgesinde İdareye şikayet ve Kuruma itirazen şikayet süreleri işlem veya farkına varma tarihine göre korunmalı; sonrasında iptal davası ve yürütmenin durdurulması süresi ayrıca hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Kamu ihalesinde aritmetik hata ve teklifin değerlendirilmesi bakımından ilk usul adımından sonra hangi işlemler yapılmalıdır?

Her iş kaleminde miktar, birim fiyat, çarpım, yuvarlama ve toplamı yeniden hesaplayıp idarenin hata nitelendirmesiyle karşılaştırmalı cetvel oluşturmak; kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin, tebliğ tarihinin, zorunlu idari başvurunun ve görevli idari veya vergi yargı yerinin doğrulanması; işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları ile maddi olay ve teknik veriler arasındaki bağın incelenmesi. Kesin işlem, zorunlu idari başvuru, görevli yargı yeri, tebliğ ve dava süresi esas incelemesinden önce doğrulanmalıdır.

Kamu İhalesinde Aritmetik Hata ve Teklifin Değerlendirilmesi Bakımından Kritik Tarihler Nasıl Belirlenir?

İdareye şikayet ve Kuruma itirazen şikayet süreleri işlem veya farkına varma tarihine göre korunmalı; sonrasında iptal davası ve yürütmenin durdurulması süresi ayrıca hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Değerlendirme dışı bırakma işleminin kaldırılması veya hukuka uygun uygulanması, teklifin yeniden değerlendirilmesi, düzeltici işlem, ihale kararının iptali, geçici teminatın iadesi ve koşulları varsa tazminat talebi hangi vakıa ve delillerle somutlaştırılmalıdır?

Değerlendirme dışı bırakma işleminin kaldırılması veya hukuka uygun uygulanması, teklifin yeniden değerlendirilmesi, düzeltici işlem, ihale kararının iptali, geçici teminatın iadesi ve koşulları varsa tazminat, bu idari uyuşmazlık konusu işlemin hukuka aykırı kısmının iptali ve gerekli ise sonuçlarının idarece giderilmesi, telafisi güç veya imkânsız zarar ile açık hukuka aykırılık birlikte gösterilebiliyorsa yürütmenin durdurulması somut işlemin niteliğine göre gündeme gelebilir. İptal, tam yargı ve yürütmenin durdurulması koşulları ile uygulanma sonuçları ayrı açıklanmalıdır.

Sonuç

Bu idari uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Kamu İhalesinde Aritmetik Hata ve Teklifin Değerlendirilmesi bakımından uygulanacak ana kural, ispatlanması gereken maddi vakıalar ve doğru başvuru sırası nasıl belirlenir” sorusu, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu, 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Kamu ihalesinde teklif cetveli ve birim fiyat çarpımlarındaki aritmetik hata, ihale türü ve uygulanacak mevzuat hükümlerine göre teklifin değerlendirme dışı bırakılması veya öngörülen düzeltme sonucunu doğurabilir; idare eşit muamele ve saydamlıkla işlem yapmalıdır.

Dosyanın ilk önceliği her iş kaleminde miktar, birim fiyat, çarpım, yuvarlama ve toplamı yeniden hesaplayıp idarenin hata nitelendirmesiyle karşılaştırmalı cetvel oluşturmak, delil omurgası ise ihale ilanı ve dokümanı, birim fiyat teklif mektubu ve cetveli, elektronik teklif kayıtları, yaklaşık maliyet, zeyilname, idarenin hesap tablosu, ihale komisyonu kararı, tebligat, şikayet ve itirazen şikayet belgeleri, KİK kararı ile Kamu İhalesinde Aritmetik Hata ve Teklifin Değerlendirilmesi konusu işlemin tam metni, tebliğ evrakı, işlem dosyası ve dayanak inceleme veya denetim raporu arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: İdareye şikayet ve Kuruma itirazen şikayet süreleri işlem veya farkına varma tarihine göre korunmalı; sonrasında iptal davası ve yürütmenin durdurulması süresi ayrıca hesaplanmalıdır. Değerlendirme dışı bırakma işleminin kaldırılması veya hukuka uygun uygulanması, teklifin yeniden değerlendirilmesi, düzeltici işlem, ihale kararının iptali, geçici teminatın iadesi ve koşulları varsa tazminat talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; maddi toplama hatasıyla teklifin esasını değiştiren yeni fiyatı aynı saymak veya eşit muamele ilkesini yalnız düşük bedelli teklif lehine yorumlamak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Kamu İhale Kurumu — kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu idari uyuşmazlık bakımından kamu ihalesinde teklif cetveli ve birim fiyat çarpımlarındaki aritmetik hata, ihale türü ve uygulanacak mevzuat hükümlerine göre teklifin değerlendirme dışı bırakılması veya öngörülen düzeltme sonucunu doğurabilir; idare eşit muamele ve saydamlıkla işlem yapmalıdır yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Danıştay — kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu idari uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; teklif toplamıyla yaklaşık maliyet veya elektronik sistem görünümü arasındaki her fark aritmetik hata değildir; birim fiyat, miktar, yuvarlama, kdv, iş kalemi, yazıyla-rakamla bedel, e-teklif doğrulaması, belge tamamlatma yasağı ve sonuca etkisi ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — kamu ihalesinde teklifin değerlendirilmesi yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: bu idari uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu — m.5, 30, 37, 54-57
• 2577 Sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — m.7, 11 ve 27
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.199 ve 266
• Danıştay Karar Arama