Vekalet Sözleşmesinde İkame Vekil ve Sorumluluk

Kapsam

Vekalet Sözleşmesinde İkame Vekil ve Sorumluluk yönünden hakkın doğumu, sınırları, taraf sıfatı, görevli mahkeme, varsa zorunlu ön başvuru, süre, ispat yükü, deliller, talep sonucu, feriler ve kanun yolu birlikte ele alınır. Vekil işi bizzat görme borcu altında olmakla birlikte yetki, teamül veya zorunluluk varsa işi başkasına gördürebilir; ikame yetkisi ve seçilen kişinin niteliği asıl vekil, ikame vekil ve vekalet veren arasındaki sorumluluk bağını belirler. Sonuca giderken işlemin adı değil gerçek hukuki niteliği, tarafların sıfatı ve korunan menfaat belirleyicidir.

Bu çalışma, vekalet sözleşmesinde ikame vekil ve sorumluluk konusunda 23 Eylül 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Kaynakça, Mevzuat Bilgi Sistemi ile resmî karar ve kurum sayfalarına yönelir. Doğrudan resmî tam metni bulunmayan bir kayıt belirli esas-karar numarasıyla emsal gibi sunulmamış; veri tabanı bağlantıları güncel içtihadın somut dosya üzerinden yeniden araştırılması için verilmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Taraf Sıfatı, İşlem ve Hukukî Sonuç

İncelemenin ilk ölçütü “vekil işi bizzat görme borcu altında olmakla birlikte yetki, teamül veya zorunluluk varsa işi başkasına gördürebilir; ikame yetkisi ve seçilen kişinin niteliği asıl vekil, ikame vekil ve vekalet veren arasındaki sorumluluk bağını belirler” kuralıdır. İşin başka avukat veya uzmana bırakılması her durumda yetkisiz devir veya sorumluluktan kurtulma değildir; sözleşme, özel yetki, zorunluluk, seçim ve talimat kusuru, ücret, bilgi verme, doğrudan talep ve zararın nedeni ayrı incelenmelidir. Ayrıca “vekalet ve hizmet sözleşmeleri, vekaletname ve özel yetkiler, ikame veya alt vekalet belgesi, iş bölümü ve talimatlar, yazışmalar, ücret ve gider kayıtları, teslim edilen dosyalar, işlem tarihleri, karşı taraf ve mahkeme kayıtları, zarar hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” yaklaşımının somut olayda uygulanıp uygulanmayacağı, özel hüküm ve dosya belgeleri üzerinden sınanmalıdır.

Vekalet Sözleşmesinde İkame Vekil ve Sorumluluk bakımından maddi hukuk hakkın doğup doğmadığını; usul hukuku ise bu hakkın hangi merci önünde, hangi sürede ve hangi delille korunacağını belirler. Hakimin hukuku kendiliğinden uygulaması, tarafın vakıaları ve talep sonucunu açıkça ortaya koyma yükünü ortadan kaldırmaz. Bu nedenle olay kronolojisi, her çekişmeli vakıanın karşısında dayanak belge ve hukuki sonuç bulunacak şekilde hazırlanmalıdır.

Resmî Mevzuat Haritası

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.502-514 ve Özellikle m.506-507

Vekalet sözleşmesinde ikame vekil ve sorumluluk kapsamında m.502-514 ve özellikle m.506-507 hükümleri vekalet, bizzat ifa, ikame ve sorumluluk bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m.190, 199 ve 400-406

Vekalet sözleşmesinde ikame vekil ve sorumluluk kapsamında m.190, 199 ve 400-406 hükümleri ispat ve delil tespiti bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Ceza Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu: m.155

Vekalet sözleşmesinde ikame vekil ve sorumluluk kapsamında m.155 hükümleri emanet edilen değer bakımından güveni kötüye kullanma sınırı bakımından önem taşır. Hüküm, yürürlük tarihi ve geçiş kurallarıyla birlikte resmî güncel metinden okunmalıdır. Olayın hükmün varsayımına neden girdiği, yaptırımın hangi koşulda doğduğu ve Türk Borçlar Kanunu ile ilişkinin özel-genel norm mu yoksa tamamlayıcı uygulama mı olduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Somut Olayda Uygulanacak Kurallar

Vekil işi bizzat görme borcu altında olmakla birlikte yetki, teamül veya zorunluluk varsa işi başkasına gördürebilir; ikame yetkisi ve seçilen kişinin niteliği asıl vekil, ikame vekil ve vekalet veren arasındaki sorumluluk bağını belirler.

“Yargıtay vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk resmî kayıtları yönünden vekil işi bizzat görme borcu altında olmakla birlikte yetki, teamül veya zorunluluk varsa işi başkasına gördürebilir; ikame yetkisi ve seçilen kişinin niteliği asıl vekil, ikame vekil ve vekalet veren arasındaki sorumluluk bağını belirler” ölçütünün değerlendirilmesinde belirleyici nokta, taraf anlatısından çok vekalet ve hizmet sözleşmeleri, vekaletname ve özel yetkiler, ikame veya alt vekalet belgesi, iş bölümü ve talimatlar, yazışmalar, ücret ve gider kayıtları, teslim edilen dosyalar, işlem tarihleri, karşı taraf ve mahkeme kayıtları, zarar hesabı ile ortaya çıkan fiilî durumdur. Usul planı kurulurken kuralın istisnası ve ikame vekil ile yardımcı kişiyi aynı saymak veya vekalet verenin ikameye rızasını asıl vekilin her türlü seçim ve talimat kusurunu ortadan kaldıran ibra gibi yorumlamak savunması da ayrıca incelenmelidir.

İşin başka avukat veya uzmana bırakılması her durumda yetkisiz devir veya sorumluluktan kurtulma değildir; sözleşme, özel yetki, zorunluluk, seçim ve talimat kusuru, ücret, bilgi verme, doğrudan talep ve zararın nedeni ayrı incelenmelidir.

Yargıtay vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk emsal taraması yönünden işin başka avukat veya uzmana bırakılması her durumda yetkisiz devir veya sorumluluktan kurtulma değildir; sözleşme, özel yetki, zorunluluk, seçim ve talimat kusuru, ücret, bilgi verme, doğrudan talep ve zararın nedeni ayrı incelenmelidir. Bu ölçüt özellikle somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi üzerinden sınanır. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması tamamlanmadan sonuca gidilmesi, somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak ihtimalini güçlendirebilir.

Vekalet ve hizmet sözleşmeleri, vekaletname ve özel yetkiler, ikame veya alt vekalet belgesi, iş bölümü ve talimatlar, yazışmalar, ücret ve gider kayıtları, teslim edilen dosyalar, işlem tarihleri, karşı taraf ve mahkeme kayıtları, zarar hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır.

Bu kuralın olayda karşılık bulması için tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile maddi vakıa arasında açık bağ kurulmalıdır. “Resmî Gazete vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk yürürlük denetimi yönünden vekalet ve hizmet sözleşmeleri, vekaletname ve özel yetkiler, ikame veya alt vekalet belgesi, iş bölümü ve talimatlar, yazışmalar, ücret ve gider kayıtları, teslim edilen dosyalar, işlem tarihleri, karşı taraf ve mahkeme kayıtları, zarar hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” değerlendirmesi, ilgili usul adımındaki kayıtlarla doğrulanmadıkça soyut kabul olarak bırakılamaz.

Belge, Kayıt ve İspat Yükü

Vekalet ve hizmet sözleşmeleri, vekaletname ve özel yetkiler, ikame veya alt vekalet belgesi, iş bölümü ve talimatlar, yazışmalar, ücret ve gider kayıtları, teslim edilen dosyalar, işlem tarihleri, karşı taraf ve mahkeme kayıtları, zarar hesabı.

“Yargıtay vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk resmî kayıtları yönünden vekalet ve hizmet sözleşmeleri, vekaletname ve özel yetkiler, ikame veya alt vekalet belgesi, iş bölümü ve talimatlar, yazışmalar, ücret ve gider kayıtları, teslim edilen dosyalar, işlem tarihleri, karşı taraf ve mahkeme kayıtları, zarar hesabı” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken vekalet ve hizmet sözleşmeleri, vekaletname ve özel yetkiler, ikame veya alt vekalet belgesi, iş bölümü ve talimatlar, yazışmalar, ücret ve gider kayıtları, teslim edilen dosyalar, işlem tarihleri, karşı taraf ve mahkeme kayıtları, zarar hesabı ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi.

“Yargıtay vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk emsal taraması yönünden somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi” kaydı, “İşin başka avukat veya uzmana bırakılması her durumda yetkisiz devir veya sorumluluktan kurtulma değildir; sözleşme, özel yetki, zorunluluk, seçim ve talimat kusuru, ücret, bilgi verme, doğrudan talep ve zararın nedeni ayrı incelenmelidir” ölçütünün ispat alanına girer. Kaydın kişi, işlem ve tarih bağlantısı kurulmalı; özgünlük ve bütünlük karşı kayıtlarla sınanmalıdır.

Tebliğ, Başvuru, Teslim, Ödeme ve Elektronik Gönderim Tarihlerini Gösteren Resmî Kayıtlar.

Bu delil öncelikle “vekalet ve hizmet sözleşmeleri, vekaletname ve özel yetkiler, ikame veya alt vekalet belgesi, iş bölümü ve talimatlar, yazışmalar, ücret ve gider kayıtları, teslim edilen dosyalar, işlem tarihleri, karşı taraf ve mahkeme kayıtları, zarar hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” iddiasını sınamak için kullanılır. “Resmî Gazete vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk yürürlük denetimi yönünden tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar” tek başına bütün uyuşmazlığı değil, bağlı olduğu çekişmeli vakıayı kanıtlayabilir.

Taraf Sıfatını, Temsil Yetkisini ve Somut Hukuki İlişkiyi Gösteren Konuya Özgü Resmî Kayıtlar.

“Yargıtay vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk resmî kayıtları yönünden taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar” değerlendirilirken kaydın kim tarafından, hangi amaçla ve ne zaman oluşturulduğu açıklanmalıdır. İlgili usul adımı yürütülürken taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar ile çelişen kayıtlar da dosyaya getirtilmelidir.

Dava Şartları ve Usul Adımları

Hangi işin kimin tarafından, hangi yetki ve talimatla yapıldığını asıl vekalet, ikame ilişkisi ve üçüncü kişi işlemleri halinde görev matrisiyle ayırmak.

“Yargıtay vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk resmî kayıtları yönünden hangi işin kimin tarafından, hangi yetki ve talimatla yapıldığını asıl vekalet, ikame ilişkisi ve üçüncü kişi işlemleri halinde görev matrisiyle ayırmak” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik vekalet ve hizmet sözleşmeleri, vekaletname ve özel yetkiler, ikame veya alt vekalet belgesi, iş bölümü ve talimatlar, yazışmalar, ücret ve gider kayıtları, teslim edilen dosyalar, işlem tarihleri, karşı taraf ve mahkeme kayıtları, zarar hesabı, hesap ve bilgi verilmesi, dosya ve belgenin iadesi, ücretin düzeltilmesi, yetkisiz işlemden doğan zararın tazmini, ikame vekile doğrudan talep ve sözleşmenin sona erdirilmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması.

“Yargıtay vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk emsal taraması yönünden görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması” işlemi, başvurunun ayrı bir aşamasıdır. Somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi dosyaya alınmalı ve somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma talebinin görevli merci önündeki somut sonucu açıklanmalıdır.

Çekişmeli Her Vakıanın Karşısına İspat Yükünü Taşıyan Taraf ile Dayanak Delilin Yazılması.

Bu aşamanın amacı yalnız şekli tamamlamak değildir; tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar ile talep arasındaki bağlantıyı doğru mercie taşımaktır. “Resmî Gazete vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk yürürlük denetimi yönünden çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması” adımından sonra bir sonraki işlem için ayrıca süre kaydı açılmalıdır.

Somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi.

“Yargıtay vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk resmî kayıtları yönünden somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi” işlemi yürütülürken görev, yetki ve yalnız kanunun açıkça aradığı dava şartları kadar istenen hükmün uygulanabilirliği de denetlenir. Eksik taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar, hesap ve bilgi verilmesi, dosya ve belgenin iadesi, ücretin düzeltilmesi, yetkisiz işlemden doğan zararın tazmini, ikame vekile doğrudan talep ve sözleşmenin sona erdirilmesi talebinin kapsamını doğrudan etkileyebilir.

Başvuru Takvimi ve Süre Riskleri

Eksik veya hatalı işlem öğrenildiğinde delil ve dosya kayıtları korunmalı; sözleşmesel tazminat, ücret, hesap verme ve mesleki sorumluluk süreleri olay bazında hesaplanmalıdır.

“Yargıtay vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk resmî kayıtları yönünden eksik veya hatalı işlem öğrenildiğinde delil ve dosya kayıtları korunmalı; sözleşmesel tazminat, ücret, hesap verme ve mesleki sorumluluk süreleri olay bazında hesaplanmalıdır” uyarısının uygulanması, başlangıç ve son günün ayrı ayrı hesaplanmasını gerektirir. Elektronik gönderim, tebligat ve başvuru alındıları dosyada korunmalıdır.

Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Yargıtay vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk emsal taraması yönünden tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır. Başlangıç anı varsayımla değil tebligat, öğrenme, ödeme veya işlem kaydıyla belirlenir; sürenin hukukî niteliği ayrıca gösterilir.

İstenebilecek Hukukî Koruma

Hesap ve bilgi verilmesi, dosya ve belgenin iadesi, ücretin düzeltilmesi, yetkisiz işlemden doğan zararın tazmini, ikame vekile doğrudan talep ve sözleşmenin sona erdirilmesi.

“Yargıtay vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk resmî kayıtları yönünden hesap ve bilgi verilmesi, dosya ve belgenin iadesi, ücretin düzeltilmesi, yetkisiz işlemden doğan zararın tazmini, ikame vekile doğrudan talep ve sözleşmenin sona erdirilmesi” isteminin diğer taleplerle asli, ferî veya terditli ilişkisi açıklanmalıdır. Vekalet ve hizmet sözleşmeleri, vekaletname ve özel yetkiler, ikame veya alt vekalet belgesi, iş bölümü ve talimatlar, yazışmalar, ücret ve gider kayıtları, teslim edilen dosyalar, işlem tarihleri, karşı taraf ve mahkeme kayıtları, zarar hesabı bulunmadığında talebin kapsamı varsayımla genişletilmemelidir.

Somut Uyuşmazlık Bakımından Somut Tehlikeyle Sınırlı ve İnfazı Mümkün Geçici Hukuki Koruma.

“Yargıtay vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk emsal taraması yönünden somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma” talebi, “İşin başka avukat veya uzmana bırakılması her durumda yetkisiz devir veya sorumluluktan kurtulma değildir; sözleşme, özel yetki, zorunluluk, seçim ve talimat kusuru, ücret, bilgi verme, doğrudan talep ve zararın nedeni ayrı incelenmelidir” koşuluyla ve somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi deliliyle ilişkilendirilmelidir. Asıl talep ile faiz, gider ve geçici koruma ayrı kurulmalıdır.

Asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi.

Mahkemeden veya yetkili merciden istenen sonuç Resmî Gazete vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk yürürlük denetimi yönünden asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi olarak belirlenecekse, kabul hâlinde uygulanacak hüküm kişi, dönem ve miktar yönünden açık olmalıdır. Dayanak delil tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar, temel ölçüt ise “vekalet ve hizmet sözleşmeleri, vekaletname ve özel yetkiler, ikame veya alt vekalet belgesi, iş bölümü ve talimatlar, yazışmalar, ücret ve gider kayıtları, teslim edilen dosyalar, işlem tarihleri, karşı taraf ve mahkeme kayıtları, zarar hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” olacaktır.

Resmî Karar ve Kurum Uygulaması

Yargıtay — Vekalet Sözleşmesinde Vekil Sorumluluk Resmî Kayıtları

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk resmî kayıtları” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık bakımından vekil işi bizzat görme borcu altında olmakla birlikte yetki, teamül veya zorunluluk varsa işi başkasına gördürebilir; ikame yetkisi ve seçilen kişinin niteliği asıl vekil, ikame vekil ve vekalet veren arasındaki sorumluluk bağını belirler yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.

Yargıtay — Vekalet Sözleşmesinde Vekil Sorumluluk Emsal Taraması

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk emsal taraması” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; işin başka avukat veya uzmana bırakılması her durumda yetkisiz devir veya sorumluluktan kurtulma değildir; sözleşme, özel yetki, zorunluluk, seçim ve talimat kusuru, ücret, bilgi verme, doğrudan talep ve zararın nedeni ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.

Resmî Gazete — Vekalet Sözleşmesinde Vekil Sorumluluk Yürürlük Denetimi

Resmî karar veya kurum veri tabanı üzerindeki “vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk yürürlük denetimi” taraması konuya ilişkin güncel içtihat araştırmasının başlangıç noktasıdır. Belirli bir karar tam metni açılmadan künye veya birebir alıntı kullanılmaz. Araştırma ölçütü şöyledir: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

İtirazlar, İstisnalar ve Uygulama Hataları

İkame vekil ile yardımcı kişiyi aynı saymak veya vekalet verenin ikameye rızasını asıl vekilin her türlü seçim ve talimat kusurunu ortadan kaldıran ibra gibi yorumlamak.

“Yargıtay vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk resmî kayıtları yönünden ikame vekil ile yardımcı kişiyi aynı saymak veya vekalet verenin ikameye rızasını asıl vekilin her türlü seçim ve talimat kusurunu ortadan kaldıran ibra gibi yorumlamak” riski gerçekleşirse hesap ve bilgi verilmesi, dosya ve belgenin iadesi, ücretin düzeltilmesi, yetkisiz işlemden doğan zararın tazmini, ikame vekile doğrudan talep ve sözleşmenin sona erdirilmesi talebi bütünüyle veya kısmen etkisiz kalabilir. Bu nedenle usul işlemleri yürütülürken olay kronolojisi ve karşı deliller birlikte incelenmelidir.

Somut Uyuşmazlıkta Olay Tarihindeki Metin Yerine Yalnız Güncel veya İkincil Bir Özete Dayanmak.

“Yargıtay vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk emsal taraması yönünden somut uyuşmazlıkta olay tarihindeki metin yerine yalnız güncel veya ikincil bir özete dayanmak” riski hem maddi hakkı hem başvurunun dinlenebilirliğini zayıflatabilir. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması aşamasında somut uyuşmazlığa dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi kontrol edilmeli; eksiklik giderilemiyorsa iddianın kapsamı daraltılmalıdır.

Maddi Vakıa, Hukuki Nitelendirme, Delil ve Talep Sonucunu Aynı Belirsiz Anlatım İçinde Bırakmak.

Bu risk, karşı tarafın en güçlü savunmalarından biri olarak ele alınmalıdır: “Resmî Gazete vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk yürürlük denetimi yönünden maddi vakıa, hukuki nitelendirme, delil ve talep sonucunu aynı belirsiz anlatım içinde bırakmak”. Bu savunmaya verilecek cevap, tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar delili ve “vekalet ve hizmet sözleşmeleri, vekaletname ve özel yetkiler, ikame veya alt vekalet belgesi, iş bölümü ve talimatlar, yazışmalar, ücret ve gider kayıtları, teslim edilen dosyalar, işlem tarihleri, karşı taraf ve mahkeme kayıtları, zarar hesabı hukuki sonuca bağlanmadan önce kaynağı, tarihi, kapsamı ve karşı kayıtlarla uyumu bakımından doğrulanmalıdır” ölçütü üzerinden somutlaştırılmalıdır.

Avukat İçin Dosya Hazırlık Kontrol Listesi

• vekalet ve hizmet sözleşmeleri, vekaletname ve özel yetkiler, ikame veya alt vekalet belgesi, iş bölümü ve talimatlar, yazışmalar, ücret ve gider kayıtları, teslim edilen dosyalar, işlem tarihleri, karşı taraf ve mahkeme kayıtları, zarar hesabı
• Vekalet Sözleşmesinde İkame Vekil ve Sorumluluk uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi
• tebliğ, başvuru, teslim, ödeme ve elektronik gönderim tarihlerini gösteren resmî kayıtlar
• taraf sıfatını, temsil yetkisini ve somut hukuki ilişkiyi gösteren konuya özgü resmî kayıtlar

• hangi işin kimin tarafından, hangi yetki ve talimatla yapıldığını asıl vekalet, ikame ilişkisi ve üçüncü kişi işlemleri halinde görev matrisiyle ayırmak
• görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması
• çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması
• somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi

• Süre çizelgesinde Eksik veya hatalı işlem öğrenildiğinde delil ve dosya kayıtları korunmalı; sözleşmesel tazminat, ücret, hesap verme ve mesleki sorumluluk süreleri olay bazında hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sık Sorulan Uygulama Soruları

Vekalet Sözleşmesinde İkame Vekil ve Sorumluluk Bakımından Başvuru Sırası Nasıl Kurulmalıdır?

Hangi işin kimin tarafından, hangi yetki ve talimatla yapıldığını asıl vekalet, ikame ilişkisi ve üçüncü kişi işlemleri halinde görev matrisiyle ayırmak; görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde dava şartı veya zorunlu ön başvurunun ayrı ayrı doğrulanması; çekişmeli her vakıanın karşısına ispat yükünü taşıyan taraf ile dayanak delilin yazılması; somut tehlike varsa geçici hukuki koruma ihtiyacının yaklaşık ispat, ölçülülük, teminat ve karşı tarafın dinlenilmesi yönlerinden değerlendirilmesi. Görev, yetki, taraf sıfatı, harç ve yalnız kanunun açıkça aradığı hâllerde zorunlu ön başvuru esas incelemesinden önce tamamlanmalıdır.

Vekalet sözleşmesinde ikame vekil ve sorumluluk bakımından süre kaybını önlemek için hangi tarihler resmî kayıtla belgelenmelidir?

Eksik veya hatalı işlem öğrenildiğinde delil ve dosya kayıtları korunmalı; sözleşmesel tazminat, ücret, hesap verme ve mesleki sorumluluk süreleri olay bazında hesaplanmalıdır. Tebliğ, öğrenme, ilan, ödeme ve elektronik erişim tarihlerinden hangisinin süreyi başlattığı ilgili özel hükümle eşleştirilmeli; hak düşürücü süre, zamanaşımı ve kanun yolu süresi birbirine karıştırılmamalıdır.

Hesap ve bilgi verilmesi, dosya ve belgenin iadesi, ücretin düzeltilmesi, yetkisiz işlemden doğan zararın tazmini, ikame vekile doğrudan talep ve sözleşmenin sona erdirilmesi talep sonucunda nasıl somutlaştırılır?

Hesap ve bilgi verilmesi, dosya ve belgenin iadesi, ücretin düzeltilmesi, yetkisiz işlemden doğan zararın tazmini, ikame vekile doğrudan talep ve sözleşmenin sona erdirilmesi, somut uyuşmazlık bakımından somut tehlikeyle sınırlı ve infazı mümkün geçici hukuki koruma, asıl talebe bağlı faiz, tazminat, gider veya diğer ferilerin her biri için ayrı hukuki dayanak ve başlangıç tarihi somut olayın elverdiği ölçüde gündeme gelebilir. Taleplerin asıl veya yardımcı niteliği ile uygulanabilecek ferilerin dayanağı ayrı gösterilmelidir.

Sonuç

Somut uyuşmazlık bakımından güvenilir sonuç, tek belgeye veya soyut bir karar özetine dayanmaz. “Vekalet Sözleşmesinde İkame Vekil ve Sorumluluk dosyasında sonucu belirleyen deliller, görevli merci ve süre çizelgesi nasıl birlikte kurulmalıdır” sorusu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu ile olay tarihindeki resmî uygulama birlikte değerlendirilerek cevaplanır. Vekil işi bizzat görme borcu altında olmakla birlikte yetki, teamül veya zorunluluk varsa işi başkasına gördürebilir; ikame yetkisi ve seçilen kişinin niteliği asıl vekil, ikame vekil ve vekalet veren arasındaki sorumluluk bağını belirler.

Dosyanın ilk önceliği hangi işin kimin tarafından, hangi yetki ve talimatla yapıldığını asıl vekalet, ikame ilişkisi ve üçüncü kişi işlemleri halinde görev matrisiyle ayırmak, delil omurgası ise vekalet ve hizmet sözleşmeleri, vekaletname ve özel yetkiler, ikame veya alt vekalet belgesi, iş bölümü ve talimatlar, yazışmalar, ücret ve gider kayıtları, teslim edilen dosyalar, işlem tarihleri, karşı taraf ve mahkeme kayıtları, zarar hesabı ile Vekalet Sözleşmesinde İkame Vekil ve Sorumluluk uyuşmazlığına dayanak sözleşme, karar, bildirim veya sicil kaydının tam metni, ekleri ve değişiklik geçmişi arasındaki doğrulamadır. Takvimdeki ilk uyarı şudur: Eksik veya hatalı işlem öğrenildiğinde delil ve dosya kayıtları korunmalı; sözleşmesel tazminat, ücret, hesap verme ve mesleki sorumluluk süreleri olay bazında hesaplanmalıdır. Hesap ve bilgi verilmesi, dosya ve belgenin iadesi, ücretin düzeltilmesi, yetkisiz işlemden doğan zararın tazmini, ikame vekile doğrudan talep ve sözleşmenin sona erdirilmesi talebi açık ve uygulanabilir kurulmalı; ikame vekil ile yardımcı kişiyi aynı saymak veya vekalet verenin ikameye rızasını asıl vekilin her türlü seçim ve talimat kusurunu ortadan kaldıran ibra gibi yorumlamak riski başvuru yapılmadan önce giderilmelidir.

Kaynakça ve Karar Doğrulaması

• Yargıtay — vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk resmî kayıtları — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık bakımından vekil işi bizzat görme borcu altında olmakla birlikte yetki, teamül veya zorunluluk varsa işi başkasına gördürebilir; ikame yetkisi ve seçilen kişinin niteliği asıl vekil, ikame vekil ve vekalet veren arasındaki sorumluluk bağını belirler yaklaşımı; görev, süre, ispat ve uygulanabilir sonuçla birlikte sınanmalıdır.
• Yargıtay — vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk emsal taraması — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık içtihat araştırmasında lehe kararlarla yetinilmemeli; işin başka avukat veya uzmana bırakılması her durumda yetkisiz devir veya sorumluluktan kurtulma değildir; sözleşme, özel yetki, zorunluluk, seçim ve talimat kusuru, ücret, bilgi verme, doğrudan talep ve zararın nedeni ayrı incelenmelidir savunmasının kabul edildiği maddi olaylar da karşılaştırılmalıdır.
• Resmî Gazete — vekalet sözleşmesinde vekil sorumluluk yürürlük denetimi — resmî veri tabanında güncel karar araştırma kaynağı; araştırma ölçütü: somut uyuşmazlık için olay tarihinde ve son hukuki kontrol tarihinde yürürlükte bulunan metinler ile geçiş hükümleri ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu — m.502-514 ve özellikle m.506-507
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — m.190, 199 ve 400-406
• 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu — m.155
• Yargıtay Karar Arama
• Yargıtay İçtihat Merkezi Hakkında Resmî Duyuru