Kapsam
İnceleme; dijital varlık envanterini, kripto ve çevrim içi gelirleri, sosyal medya hesabını, özel yazışmayı, bulut ve lisansları, platform ölüm politikalarını, dijital vasiyet planını, erişim ve delil adımlarını ele alır.
Kısa Cevap
Dijital mirasta her hesap ve veri aynı şekilde mirasçılara geçmez. Ekonomik değeri bulunan kripto ve alacaklar, lisanslı içerik, özel mesajlar, sosyal medya hesabı ve bulut arşivi; miras, sözleşme, kişisel veri ve haberleşme gizliliği bakımından ayrı incelenir.
Dijital Varlığın Sınıflandırılması
Alan adı, çevrim içi mağaza geliri ve kripto ekonomik malvarlığıdır; e-kitap veya oyun hesabı devredilemeyen kişisel lisans olabilir; özel mesaj ve fotoğraflar ise hem ölenin hem yaşayan üçüncü kişilerin mahremiyetini içerir.
Kripto Varlık ve Anahtar
Kripto değeri miras malvarlığına girebilir; fakat özel anahtar bulunamazsa hukukî hak teknik olarak kullanılamaz. Anahtarı vasiyetnameye açıkça yazmak güvenlik riski yaratır; güvenli saklama ve ölüm sonrası erişim talimatı ayrılmalıdır.
Sosyal Medya Hesapları
Platformlar hesabı anıtlaştırma, kapatma veya yetkilendirilmiş kişiye sınırlı yönetim seçenekleri sunabilir. Mirasçı olmak, ölen kişi adına mesaj gönderme ya da hesabı kişiliği sürüyormuş gibi kullanma yetkisini otomatik vermez.
Özel Yazışma ve Üçüncü Kişiler
Mirasçının aile fotoğrafına erişim menfaati ile mesaj taraflarının haberleşme gizliliği dengelenir. Toplu hesap teslimi yerine belirli belgenin, tarih aralığının veya malvarlığı bilgisinin çıkarılması daha ölçülü olabilir.
Bulut, Telif ve Abonelik
Buluttaki özgün eserlerin mali hakları mirasçılara geçebilir; hizmet hesabının kullanım lisansı ve abonelik borcu sözleşmeye göre sona erebilir. İş dosyaları, müşteri sırları ve kişisel arşiv aynı hesapta ise kontrollü ayırma gerekir.
Ölüm Öncesi Plan ve Ölüm Sonrası Başvuru
Güncel envanter, parola içermeyen varlık listesi, güvenilir erişim mekanizması ve hangi hesabın kapatılacağına dair talimat hazırlanabilir. Ölüm sonrası platforma ölüm ve mirasçılık belgesiyle, talebin kapsamı açıkça belirtilerek başvurulur.
Delil Planı ve İspat Yükü
Mirasçılık ve ölüm belgeleri ile dijital varlık envanteri ile başlayan ispat planı, çok sayıda belge sunmak yerine her çekişmeli vakıayı doğru delille eşleştirmeyi gerektirir. İddianın dayanağı ile karşı tarafın muhtemel savunması iki ayrı sütunda kurulmalı; ispat yükünün kime ait olduğu ve delilin hangi kurumdan ne kadar süre içinde alınabileceği gösterilmelidir. Aşağıdaki kayıtlar bu nedenle birbirinin tekrarı değil, farklı vakıaları doğrulayan bir delil zinciridir.
Mirasçılık ve Ölüm Belgeleri ile Dijital Varlık Envanteri
Mirasçılık ve ölüm belgeleri ile dijital varlık envanteri, yalnız dosyaya eklenecek bir kayıt değildir. Bu delilin hangi kurucu, engelleyici veya sona erdirici vakıayı gösterdiği; kim tarafından, hangi tarihte ve hangi işlem bağlamında oluşturulduğu dilekçede açıklanmalıdır. Belgenin tamamı görülmeden seçilmiş bir sayfa, ekran görüntüsü veya tarafça hazırlanmış özet üzerinden kesin sonuca gidilmemelidir.
Cüzdan adresi, borsa hesabı, alan adı ve gelir kayıtları ile çapraz doğrulama yapılması, tarih, taraf, miktar ve işlem bağlantısındaki uyuşmazlıkları görünür kılar. Belge karşı tarafın veya üçüncü kişinin elindeyse ibraz talebi, kurum müzekkeresi, delil tespiti ya da bilirkişi incelemesi için hangi usul aracının kullanılacağı baştan belirlenmelidir. Elektronik kayıtlarda özgün dosya, zaman damgası, erişim geçmişi ve değişiklik izi korunmalı; hukuka aykırı elde edilen verinin ispat değeri ayrıca tartışılmalıdır.
Cüzdan Adresi, Borsa Hesabı, Alan Adı ve Gelir Kayıtları
Cüzdan adresi, borsa hesabı, alan adı ve gelir kayıtları bakımından ilk soru, kaydın mevcut olup olmadığı değil hangi tartışmalı olguyu ispatlayabildiğidir. Düzenleyen kişi veya kurum, düzenleme amacı, kayıt dönemi ve karşı tarafa aidiyet açıkça belirlenmelidir. Belgenin içeriği iddiayı yalnız dolaylı biçimde destekliyorsa aradaki çıkarım zinciri gösterilmeli; yorum, belgenin kendi ifadesi gibi sunulmamalıdır.
Bu kayıt, platform şartları, eski cihazlar, yedekler ve ölüm sonrası talimatlar ile birlikte okunduğunda anlatım ile dış kaynak arasındaki uyum denetlenebilir. Çelişki varsa belgenin aslı, dayanak kayıtları ve düzenleyenin açıklaması istenmeli; eksiklik bilirkişinin hukukî nitelendirme yapması beklenerek kapatılmamalıdır. Kişisel veri, ticari sır veya soruşturma gizliliği içeren bölümlerde dosyaya sunma yöntemi ile inceleme hakkı arasında ölçülü bir çözüm kurulmalıdır.
Platform Şartları, Eski Cihazlar, Yedekler ve Ölüm Sonrası Talimatlar
Platform şartları, eski cihazlar, yedekler ve ölüm sonrası talimatlar, zaman içinde değişebilen veya kaybolabilen bir delil niteliği taşıyabilir. Bu nedenle kaynağın korunması, talep tarihinin belgelenmesi ve mümkünse değiştirilemez örneğin alınması esasa ilişkin tartışmadan önce ele alınmalıdır. Sonradan oluşturulan açıklama ile olay anındaki kayıt birbirinden ayrılmalı; boşluklar varsayımla tamamlanmamalıdır.
Mirasçılık ve ölüm belgeleri ile dijital varlık envanteri aynı olayın başka bir aşamasını gösteriyorsa iki kayıt arasındaki tarih ve işlem bağı kurulmalıdır. Delil, iddia sahibinin elinde değilse hangi makamdan hangi hukuki dayanakla isteneceği somutlaştırılmalı; ret hâlinde başvurulacak yol ve saklama süresi dosya notuna eklenmelidir. Güvenilirlik itirazı bekleniyorsa metadata, imza, mühür, log veya karşılaştırma örneği daha tahkikat başlamadan belirlenmelidir.
Dosyaya Konulacak Temel Kayıtlar
- Mirasçılık ve ölüm belgeleri ile dijital varlık envanteri
- Cüzdan adresi, borsa hesabı, alan adı ve gelir kayıtları
- Platform şartları, eski cihazlar, yedekler ve ölüm sonrası talimatlar
Usul ve Başvuru Sırası
İlk usul adımı “cihazlar açılıp hesaplar değiştirilmeye çalışılmadan adli ve güvenli kopya ihtiyacı değerlendirilir” olarak belirlenmiştir. Maddi hakkın varlığı ile bu hakkın hangi yol üzerinden korunacağı aynı soru değildir. Aşağıdaki sıra, somut olayın tarihine ve taraf sıfatlarına göre uyarlanmalı; zorunlu başvuru ile dava veya kanun yolu sürelerinin birbirini durdurup durdurmadığı ayrıca gösterilmelidir.
Usul Adımı: Cihazlar Açılıp Hesaplar Değiştirilmeye Çalışılmadan Adli ve Güvenli Kopya İhtiyacı Değerlendirilir
Bu aşamada cihazlar açılıp hesaplar değiştirilmeye çalışılmadan adli ve güvenli kopya ihtiyacı değerlendirilir. Amaç, uyuşmazlığın doğru taraflar arasında, doğru merci önünde ve incelenebilir bir talep sonucuyla yürütülmesini sağlamaktır. Görev, kesin yetki, dava şartı arabuluculuk, zorunlu idari başvuru, harç ve tebligat sorunları maddi haklılıktan ayrı denetlenmelidir. Bir usul şartının sonradan tamamlanıp tamamlanamayacağı varsayımla değil, özel hüküm ve güncel içtihatla belirlenmelidir.
“Cihazlar açılıp hesaplar değiştirilmeye çalışılmadan adli ve güvenli kopya ihtiyacı değerlendirilir” adımı takvime işlendiğinde başvuru tarihi, teslim veya tebliğ belgesi, karşı tarafın cevabı ve varsa kesinleşme bilgisi aynı kayıt altında tutulmalıdır. Başvurunun yalnız yapılmış olması yeterli değildir; ileri sürülen vakıa ve taleplerin sonraki dava veya kanun yolunu daraltıp daraltmadığı da kontrol edilmelidir.
Usul Adımı: Her Platforma Kapatma, Anıtlaştırma, Veri Çıkarma veya Ekonomik Varlık İadesi Talepleri Ayrı ve Dar Kapsamda Yöneltilir
İkinci adımda “her platforma kapatma, anıtlaştırma, veri çıkarma veya ekonomik varlık iadesi talepleri ayrı ve dar kapsamda yöneltilir” işlemi yürütülür. Bu aşamada yalnız kabul edilebilirlik değil, incelemenin hangi vakıa ve talepler üzerinde yürütüleceği de belirlenir. Taraf teşkili, delillerin hangi sırayla toplanacağı, uzman incelemesinin kapsamı ve esaslı itirazların kararda karşılanması birlikte planlanmalıdır. Bilirkişiden hukukî sonuç değil, özel veya teknik bilgi gerektiren maddi tespit istenmelidir.
“Her platforma kapatma, anıtlaştırma, veri çıkarma veya ekonomik varlık iadesi talepleri ayrı ve dar kapsamda yöneltilir” işleminin sonucu, sonraki başvuru veya infaz aşamasına elverişli bir belgeyle kayıt altına alınmalıdır. Kısmi kabul, feragat, sulh, ara karar veya ret varsa bunun hangi talebi ne ölçüde etkilediği açıkça işaretlenmeli; kanun yolu incelemesinde ileri sürülecek hata ilk derece aşamasındaki itirazla ilişkilendirilmelidir. Kişi, dönem, işlem ve tutar belirsizliği hükmün uygulanmasını güçleştireceğinden talep sonucu son kez bu aşamada denetlenmelidir.
Uygulama Sırası
- Cihazlar açılıp hesaplar değiştirilmeye çalışılmadan adli ve güvenli kopya ihtiyacı değerlendirilir.
- Her platforma kapatma, anıtlaştırma, veri çıkarma veya ekonomik varlık iadesi talepleri ayrı ve dar kapsamda yöneltilir.
Süreler ve Hak Kaybı Riski
Süre Uyarısı
Ölüm, hesabın öğrenilmesi, abonelik yenilemesi, veri silme uyarısı ve platform yanıtları kaydedilir. Bu süre hesaplanırken olay, öğrenme, usulüne uygun bildirim, başvuru, ret, son tutanak ve karar tarihleri tek kronolojide fakat ayrı hukuki nitelikleriyle gösterilmelidir. Başlangıç kanıtlanamıyorsa yalnız son gün hesabı güvenli sonuç vermez; tebligat parçası, UETS kaydı, başvuru alındısı veya noter belgesi dosyaya alınmalıdır.
“Ölüm, hesabın öğrenilmesi, abonelik yenilemesi, veri silme uyarısı ve platform yanıtları kaydedilir” uyarısının zamanaşımı mı, hak düşürücü süre mi, usul süresi mi yoksa sözleşmesel bildirim süresi mi olduğu açıkça yazılmalıdır. Adli tatil, resmî tatil, elektronik tebligat, zorunlu arabuluculuk ve idari başvurunun etkisi her süre türünde aynı değildir.
Süre Uyarısı
Mirasın reddi, vergi, alan adı yenileme ve alacak süreleri dijital hesabın erişim sürecinden bağımsız korunur. Bu ikinci zaman kuralı, ilk süreyle aynı başlangıca veya aynı sonuca sahip kabul edilmemelidir. Öğrenme ile tebliğ, muacceliyet ile zarar tarihi, karar ile kesinleşme farklı hukuki olaylardır. Her tarih için dayanak belge ve uygulanacak hüküm yazılmadan yapılan tek satırlık takvim, hak kaybını önlemeye yetmez.
“Mirasın reddi, vergi, alan adı yenileme ve alacak süreleri dijital hesabın erişim sürecinden bağımsız korunur” uyarısı bakımından sürenin durması, kesilmesi veya yeniden başlaması ileri sürülüyorsa bunu doğuran başvurunun yetkili makama ve süresi içinde yapıldığı belgelenmelidir. Karşı tarafın süre itirazı bekleniyorsa alternatif başlangıç ihtimallerinin her biri ayrı hesaplanmalı; en erken biten güvenli tarih esas alınmalıdır. Acil koruma veya delil muhafazası mümkünse esas incelemenin tamamlanması beklenmeden ölçülü bir başvuru değerlendirilmelidir.
İleri Sürülebilecek Talepler
Ekonomik dijital varlığın terekeye teslimi ve gelirlerin hesabı ekseninde kurulacak talep stratejisinde asıl, terditli veya yardımcı sonuçlar; karşı tarafın savunması ve delil durumu gözetilerek ayrılmalıdır. Aşağıdaki korumaların aynı dosyada birlikte istenip istenemeyeceği görev, harç, hukuki yarar ve mükerrerlik yönünden denetlenmelidir.
Ekonomik Dijital Varlığın Terekeye Teslimi ve Gelirlerin Hesabı
Ekonomik dijital varlığın terekeye teslimi ve gelirlerin hesabı talebi, sonuç bölümünde açık, hüküm kurulabilir ve uygulanabilir biçimde gösterilmelidir. Talebin dayandığı vakıa, uygulanacak hüküm, ispat aracı, başlangıç tarihi ve varsa miktar veya hesap yöntemi birbirinden ayrılmalıdır. Mahkemenin hukuki nitelendirme yetkisi, tarafın vakıayı ve istediği hukuki korumayı belirsiz bırakmasına imkân vermez.
Hesabın anıtlaştırılması veya kapatılması ile gerekli verinin ölçülü biçimde verilmesi ile ilişki ayrıca kurulmalıdır. Talepler birlikte hükme bağlanabiliyorsa yığılma; biri kabul edilmezse diğeri incelenecekse terdit; aynı hakkın seçimlik sonuçları söz konusuysa seçim sırası açıkça belirtilmelidir.
Hesabın Anıtlaştırılması veya Kapatılması ile Gerekli Verinin Ölçülü Biçimde Verilmesi
Hesabın anıtlaştırılması veya kapatılması ile gerekli verinin ölçülü biçimde verilmesi isteminin asıl talebin reddine mi, başka bir hukukî nitelendirmeye mi yoksa giderilemeyen sonuca mı bağlandığı açıklanmalıdır. Konusu başlangıçta tam belirlenemiyorsa belirsizliğin nedeni ve incelemede kullanılacak veriler gösterilmeli; harç veya ferî sonuçlar ancak bu istem bakımından uygulanabiliyorsa ayrıca kurulmalıdır.
Bu sonuç, ekonomik dijital varlığın terekeye teslimi ve gelirlerin hesabı talebiyle aynı zarar veya edimi iki kez karşılamamalıdır. Geçici koruma isteniyorsa güncel tehlike, yaklaşık ispat, teminat ve ölçülülük ayrıca gerekçelendirilmelidir. Kabul hâlinde hükmün hangi kişi veya kayıt üzerinde, hangi dönem ve kapsamla uygulanacağı talep sonucundan anlaşılabilmelidir.
Talep Kontrolü
- Ekonomik dijital varlığın terekeye teslimi ve gelirlerin hesabı
- Hesabın anıtlaştırılması veya kapatılması ile gerekli verinin ölçülü biçimde verilmesi
Sık Sorulan Uygulama Soruları
Mirasçılar Telefonun Bütün Şifresini İsteyebilir Mi?
Her durumda değil. Malvarlığı ihtiyacı ile ölenin ve üçüncü kişilerin mahremiyeti dengelenerek daha dar veri teslimi seçilebilir.
Kripto Miras Kalır Mı?
Evet, ekonomik değer mirasa girebilir; özel anahtar veya platform erişimi yoksa fiilî tahsil güçleşir.
Sosyal Medya Hesabını Kullanmaya Devam Edebilir Miyiz?
Platform politikası ve kişilik hakkı sınırları geçerlidir; ölen adına yeni iletişim kurmak hukuken sorunlu olabilir.
Dijital Vasiyet Resmî Vasiyet Yerine Geçer Mi?
Malvarlığı tasarrufu yapıyorsa kanunî şekil şartlarına uymalıdır; basit hesap talimatı resmî vasiyetin yerine geçmeyebilir.
Doğrulanmış Kanun Dayanağı
4721 Sayılı Türk Medenî Kanunu — m.28/1
“Kişilik, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlar ve ölümle sona erer.” — Alıntının yeri: Türk Medenî Kanunu m.28/1.
Kanun alıntısı 2026-08-31 tarihinde TBMM, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu kabul metni, m.28/1 üzerinden doğrulanmıştır. Güncel kanun metni somut olayın tarihi ve geçiş hükümleriyle birlikte ayrıca kontrol edilmelidir. Hesap türü, içerik ile ekonomik varlık ayrımı, platform sözleşmesi, vasiyet ve erişim anahtarları birlikte incelenmeli; tüm hesabın teslimi yerine miras hakkını karşılayan ve üçüncü kişilerin mahremiyetini koruyan dar erişim yöntemi aranmalıdır.
Doktrindeki Yaklaşımlar
İpek Betül Aldemir Toprak: Dijital Mirasın Mirasçılara İntikalinde Kişisel Verilerin Korunması Sorunu
Ölüm dijital izleri ortadan kaldırmaz; mirasçının malvarlığına ilişkin erişim menfaati, murisin hatırası, yazışma taraflarının verileri ve hizmet sağlayıcının yükümlülükleriyle dengelenmelidir.
“çok çeşitli dijital verileri çeşitli çevrimiçi ve çevrimdışı yerlerde kalır.” — Alıntının yeri: Öz, üçüncü paragraf.
Künye: İpek Betül Aldemir Toprak, “Dijital Mirasın Mirasçılara İntikalinde Kişisel Verilerin Korunması Sorunu”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2024, C. 32, S. 4, s. 2265-2308. Kalıcı yayın bağlantısı. Doğrulama tarihi: 2026-08-31. Öğretideki görüş bağlayıcı kural olmayıp kanun, içtihat ve somut olayla birlikte değerlendirilmelidir.
Doğrulanmış İçtihat
Kişisel Verileri Koruma Kurulu Kurul, K. 2019/273, 18.09.2019
“talep edilen kişisel verilerin talep eden gerçek kişiye ilişkin olmaması ve ölmüş kişiye ait olması sebebiyle” — Alıntının yeri: Kurulun değerlendirmesi ve karar sonucu.
Kararın sonucu: Ölen eşe ait verilere erişim talebinin KVKK m.11 kapsamında olmadığı ve 6698 sayılı Kanun kapsamında yapılacak işlem bulunmadığına karar verildi. Alıntı ve künye, 31.08.2026 tarihinde resmî karar tam metninden doğrulanmıştır. Kararın sonucu ile gerekçedeki bu cümle birlikte okunmalı; somut olayın maddi vakıaları farklı bir dosyaya kendiliğinden taşınmamalıdır.
Somut olayla benzerlik: Ölümle kişiliğin sona ermesi ve mirasçının ölene ait verilere erişim talebinin KVKK kapsamı, dijital mirasın veri koruma boyutuyla doğrudan örtüşür.
Kararın uygulanma sınırı: Talep bir kliniğin tuttuğu medikal verilere ilişkindir; sosyal medya hesabı, bulut içeriği, kripto varlık veya platform sözleşmesini kapsamaz.
Kaynakça
- Güncel mevzuat, karar ve öğretideki görüşler somut olayın tarihi esas alınarak ayrıca doğrulanmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay bakımından hukuki görüş veya taahhüt niteliğinde değildir.